Servis bilgisi: Yakıt tüketim ölçümü

Genel bilgiler:

Çeşitli araçları tüketim ve emisyonlar ile ilgili objektif ve sağlaması yapılabilir bir şekilde birbiriyle kıyaslayabilmek için yasal olarak yetkili ilgili kurumlarca sürüş periyodu normları tanımlanmıştır. Şu anda güncel olarak iki yöntem kullanımdadır:

 FTP-75 (Federal Test Procedure)

Eskiden İsviçre'de de kullanılınmış olan ABD-amerikan sürüş periyodu.

 Yeni Avrupa sürüş periyodu (NEFZ)

AB sürüş periyodu – İsviçre araçlar konusunda AB normlarına geçmiş olduğundan – İsviçre'de de geçerlidir

1 Ocak 1996'da Avrupa talimatları 70/220/EWG, 80/1268/EWG ve 93/116/EWG doğrultusundaki yeni bağlayıcı Avrupa sürüş periyodunun (NEFZ) yürürlüğe girmesiyle birlikte bir üreticinin araçlarını kendi aralarında ve rakip araçları ile doğrudan karşılaştırılması teknik olarak mümkün hale gelmiştir.

Sertifika amaçları doğrultusunda yapılacak tüketim ve emisyon ölçümleri yasal olarak çizilmiş kesin hatlar eşliğinde bir hareketli test standı üzerinde yürütülmektedir.

Sürüş periyodunun (NEFZ) ve kontrol koşullarının tam olarak nasıl olacağı konusu 70/220/EWG talimatında öngörülmüştür. Burada en önemli kriterler ile ilgili genel bir bakış sunulmuştur:

 Araç seri üretim durumuna uygun olmalıdır, sapmalar olmamalıdr (akesuarların, özel tekerleklerin, tavan üstyapılarının vs. sonradan donatılması). Fabrika tarafından sunulan özel (isteğe bağlı) donanımlar dahi dikkate alınmamalıdır.

 Kontrol yakıtı, CEC referans yakıtlarının özellikleri ile uyumlu olmalıdır (markalı yakıt kullanın).

 Çevre sıcaklığı 20 °C ve 30 °C ve hava sıcaklığı 100 kPa (norm basıncı 100 kPa'ya tüm emisyon bileşenleri normlanır).

 Araç sıcaklığı (motor yağı ve soğutma maddesi sıvısı) ölçüme başlandığı esnada çevre sıcaklığında olmalıdır (2 °C).

 Işık, klima ve diğer elektrik tüketicileri devre dışı konumda olmalıdır.

 Mekanik şanzımanlarda vites değiştirme noktaları (güçten, torktan ve tahvil oranından bağımsız olarak) kesin bir şekilde öngörülmüştür.

 NEFZ, bir şehiriçi (yakl. 4 km) ve bir şehirdışı (yakl. 7 km) bölgesinden oluşmaktadır.

Sürüş periyodunun şehir ile ilgili olan bölümü tanımlı rölanti, hızlanma, sabit sürüş ve yavaşlama aşamalarından meydana gelmektedir. Sürüş periyodu 780 sn. (13 dk.) sürer ve 19 km/h'lik bir ortalama hıza ulaşır. Şehir sürüş periyodundaki azami hız 50 km/h'dir.

Şehirdışı sürüş periyodu 400 sn. (6:40 dk.) sürer, 62,6 km/h'lik bir ortalama hız ve 120 km/h'lik bir azami hızda. sabit hız devreleri büyük çoğunlukla 50, 70, 100 ve 120 km/h ile oluşmaktadır.

 NEFZ'de sürüş düz bir arazide yapılır. Böylelikle sürüş profilinde eğim oranı dikkate alınmamış olur.

 Esasen NEFZ, salt bir emisyon testi olarak (EURO 0 ila 6 arası için) devreye girmiştir. NEFZ hiçbir zaman gerçek hayattaki tüketimi yansıtmak gibi bir amacı yoktu, gerçek amacı ise sağlaması yapılabilir ve karşılaştırılabilir emisyon değerleri elde etmektir.

Fabrikada yapılacaklar:

Araçtaki koşullar ve yakıt tüketiminin sertifikalandırılması ile ilgili kontrol değerleri kapsamlıdır. Uygulamada müşterideki mevcut, gerçek kullanım koşullarından sapma olabilir veya sadece yukarıda bahsedilen, yasal olarak öngörülen kriterlere yaklaşık olarak yönelinebilir (trafik koşulları, kat edilecek yol profilindeki eğim oranları). Yakıt tüketim değerleri ile ilgili sapmalar düşündürücü olabilir, fakat nihayetinde açıklanabilirdir. Müşteriye yapılacak doğrudan görüşmede kontol koşulları ile giriş yapıldıktan sonra ve burada üreticinin ürünlerini kendi aralarında karşılaştırabilir yapan, yasal olarak kesin bir karşılaştırma esasına dayanan bir konu olduğu ortaya konmalıdır. Sertifikalandırılan yakıt tüketimi, bu nedenle sadece müşteri tarafından kendi sürüş profilinde kendi koşullarına bağlı olarak elde ettiği tüketim değerlerini teyit etmek için uygundur. Bir müşteri tüketimlerin birbirinden çok sapma gösterdiği ile ilgili şikayet ederse, müşteri tarafından elde edilen tüketim değerlerinin analiz altına alınması ve teknik faktörler dikkate alınarak gerekçelendirilmesi çok önemlidir. Burada aracın rodajının (alıştırılma) bitmiş olduğu ve en az 3000 km'lik (10000 km daha iyi, çünkü bu km'den sonra bariz bir şekilde yakıt tüketiminin düştüğü gözlemlenir) bir mesafeyi kat ettiğinden emin olunmalıdır. Müşteri söz konusu açıklamalarla ikna edilemediği takdirde, istisnai olarak müşteriyle yukarıda açıklanan unsurlarla örtüşecek bir tüketim ölçümü sürüşünün yapılması yararlı olabilir. Tüketim ölçüm sürüşü yapılmadan önce müşteri, yapılacak olan tüketim ölçüm sürüşünde elde edilecek tüketim değerlerinin belirtilen tüketim değerlerinden sapma gösterebileceği konusunda mutlaka bilgilendirilmelidir, çünkü NEFZ doğrultusunda yapılan tüketim ölçüm sürüşünün kesin şekilde belirtilen bir araçla yasal olarak öngörülen bir hareketli test standında yürütülmektedir ve bütün bu durumlar tüketimi etkileyecek faktörlerdir.

Atölyede ölçüm sürüşü için hazırlıklar:

1 Araç seri üretimdeki durumunda (Chiptuning, özel tekerlekler, ek parçalar, fabrika tarafından donatılan isteğe bağlı donanımlar dahil) olup olmadığını kontrol edin. Eğer farklılık varsa, bunlar not edilmelidir. Örn. bagajdaki ilave yükü boşaltın.

2 Motorun ve yakıt sisteminin dıştan sızdırıp sızdırmadığını kontrol edin.

3 Hata olmadığından emin olmak için motor ve şanzıman kumanda cihazındaki hata belleğini okuyun.

4 Dizel partikül filtresine (DPF) sahip dizel motorlarda ölçüm sürüşünden önce DPF'nin manuel rejenerasyonunu XENTRY Diagnostics vasıtasıyla uygulayın. (Lütfen, rejenerasyon işleminin sürüşe başlamadan her duruma karşı tam olarak bittiğinden emin olun.)

5 Lastik hava basıncını öngörülen değerlere ayarlayın.

6 Aracı yakl. 5 km'lik bir mesafe üzerinden ön şartlandırmaya tabi tutun (motoru ısıtın).

7 Ölçüm sürüşüne başlamak için yol bilgisayarını okuyun ve ortalama hızı ve tüketim değerlerini sıfırlama ve starttan itibaren olmak üzere sorgulayın, değerlendirin ve not edin. "Starttan itibaren" olan yol bilgisayarını sıfırlayın.

8 Markalı yakıtı olan araca pompa tabancasının ilk kapanmasına kadar yakıt doldurun ve yan tüketicileri, eğer çok gerekli değilse kapatın.

9 Sürüş programını "C moduna" ayarlayın ("M" veya "S modu" değil), eğer varsa: SPOR şalterini devreden çıkarın, ECO şalterini etkinleştirin.

Ölçüm sürüşünün yapılması:

 Şehir sürüşü periyodunun (1/3) ve sabit sürüş 90/120 km/h (2/3) periyodu dikkate alınarak ölçüm sürüşünü başlatın. Ölçüm sürüşünde 60 km/h'lik bir hızda gitmeye gayret edilmelidir. Bu esnada sezgili ve tedbirli sürüş şekline dikkat edin. Genel olarak 100 km'lik bir sürüş mesafesi kat etmek yeterlidir. Mesafe seçiminde mümkün olduğunca eğimsiz bir mesafe olmasına özen gösterilmelidir.

 Bu ölçüm sürüşünden sonra araç tıpkı sürüşten önceki koşullarda daha önce seçilen yakıt dolum pompasından tabancanın ilk kapandığı ana kadar yakıtla doldurulmalıdır.

 İlaveten doldurulan yakıt miktarı ve tespit edilen tüm verileri yol bilgisayarından okuyup ekteki kontrol formuna not edin ve bu veriler müşteriyle görüşmede esas teşkil eder.