Alüminyum yapı parçalarının ve araçların işlenmesine dair açıklama

Alüminyum yapı parçaları ve kaportaları çalışmaları sırasında aşağıdaki talimatlar dikkate alınmalıdır:

 Kaportyla çalışma yapılan alana dair açıklamalar

 Düzeltme işlerine dair açıklamalar

 Çektirme işlerine dair açıklamalar

 Isı kontrolüne dair açıklamalar

 Yapışkanlı bağlantıları ayırmaya ilişkin açıklama

 Cıvata bağlantıların ayrılmasına dair açıklamalar (yiv ayar cıvata bağlantıları)

 Zımbalı perçin bağlantılarını ayırmaya ve Flow-Drill perçin bağlantıların oluşturulmasına ilişkin açıklamalar

 Farklı karoseri malzemeleri ile ilgili hatırlatmalar

 Hasar teşhisine dair açıklama

 Düzeltme ve orjinal şekline geri getirmeye ilişkin hatırlatmalar

 Kaza onarımına dair açıklamalar

Kaportyla çalışma yapılan alana dair açıklamalar

Alüminyum bileşenlere sahip araçlarda yapılan çalışmalar için ayrı işyerleri gereklidir. Konu ile ilgili bilgiler XENTRY poratlı  Danışmanlık & Hizmetler  Atölye planlaması & ağ  Atölye planlaması  Hizmetler  Yüklemeler altında kayıtlıdır.

Düzeltme işlerine dair açıklamalar

Alüminyum yapı parçalarında, belli bir deformasyon derinliğine kadar, düzeltme yapmak mümkündür.

Kapsamlı düzeltme çalışmaları sadece ısı etkisiyle yapılabilir. Daha derin deformasyonlarda hasarlı parçanın değiştirilmesi kaçınılmazdır.

Alüminyum sac üzerindeki düzeltme çalışmalarına, çelik sacın aksine sacın ortasından başlanır. Eğer mümkünse çıkıntıları vuruklar ile gidermeye çalışılmalıdır. Keskin kenarlı ve sert olan vuruk giderme aletleri plastik, tahta veya alüminyum aletler ile değiştirilmelidir.

Aşırı gerilmelerde örneğin, çelik aletler ile yapılan çalışmalarda, alüminyum henüz işlenirken sertleşmeye başlar (kaydırma hareketi bloke olur), bu da gevrekleşme ve yırtıkların oluşmasına sebep olabilir.

Çektirme işlerine dair açıklamalar

Çektirme işlemi uygulanırken alüminyum sac ilk önce "nötr" bir kaynak alevi ile yakl.150 °C ila 450 °C arasında ısıtılır ve çektirme noktasına uygun şekilde noktasal olarak tekrar soğutulur. Hızlı sıcaklık değişimi sonucu olarak, yüzey büzüşür ve alüminyum sac asıl şekline geri döner.

Isınmış yerler, çevresindeki soğuk malzemenin daha az genleşmesinden ve ısınmış malzemenin ısısal genleşmesini önlediğinden dolayı şişer. Soğuturken sıcak ve şişmiş olan malzeme büzüşür.

Aşağıdaki çalışma kurallarına uyulmalıdır:

 Alüminyum yüzey temizlenmelidir. Kir ve pislik yüzeyin içine yakılmamalıdır.

 Tamir yeri ısıtılmalıdır. Tamir yeri içerisindeki ısısal genleşme sınırlandırılmalıdır.

Isı kontrolüne dair açıklamalar

Sıcaklık kontrolüne ilişkin olarak örn. aşağıdaki yöntemlerden yararlanılabilir:

 Isıtılan bölgenin kenarından yakl. 25  mm'lik bir mesafeyle sürülen termik boyalar (örn. boya kalemleri) ile. Üretici verilerine dikkat edilmelidir.

 Ölçüm alanları belirli bir sıcaklığın aşılmasından sonra ilgili şekilde renk değiştiren kendinden yapışkanlı sıcaklık ölçüm şeritleri ile.

 Bir kızılötesi termometre veya pirometre ile. Üretici verilerine dikkat edilmelidir.

 Bir yumuşak ahşap kama (örn. kızıl çam, söğüt ağacı) ile. Tamir yeri ısıtılır. Ardından yumuşak ahşap kama ve ölçülü basınç uygulanarak ısıtılan noktanın üzerinden geçilir.

Aşağıda yer alan sıcaklığa özgü çizgiler oluşur:

 Yakl. 350 °C'de açık kahverengi

 Yakl. 400 °C'de orta kahverengi

 Yakl. 450 °C'de koyu kahverengi

 Yakl. 500 °C'de siyah

 Kömürleşmemiş yumuşak ahşap kama kullanılmalıdır.
Aksi takdirde ısı göstergesinin doğru çalışmama ve alüminyumun geri forma girerken yırtılma tehlikesi bulunmaktadır.

Yapışkanlı bağlantıları ayırmaya ilişkin açıklama

Yapışkanlı bağlantılar (örn. flanş bağlantıları) ayrılmadan önce ısıtılmalıdır. Müsaade edilen azami sıcaklık 180 °C'dir. Bir flanş bağlantısını, örn. bir keski yardımıyla, çözmek için en uygun sıcaklık yakl. 100 °C ila 120 °C arasındadır.

Cıvata bağlantıların ayrılmasına dair açıklamalar (yiv ayar cıvata bağlantıları)

Alüminyum ekstruder profillerine vidalanmış olan cıvatalı bağlantılar, elektrikli bir tornavida (örn. akülü tornavida) kullanılarak çıkarılabilir.

Alüminyum yapı parçalarına takılı cıvatalı bağlantılar, prensip olarak elle sökülmelidir.

 Tamir sırasında akıcı delik açan cıvata yerine genelde kör perçinler kullanılır.

Zımbalı perçin bağlantılarını ayırmaya ve Flow-Drill perçin bağlantıların oluşturulmasına ilişkin açıklamalar

Yalnızca Daimler AG tarafından kullanılmasına izin verilen aletler kullanılmalıdır.

 Üretici verilerine dikkat edilmelidir.

Tek taraftan ulaşılabilen zımbalı perçin bağlantıları delinmeli, frezelenmeli veya taşlanmalıdır.

 Talaşlar ve/veya taşlama işleminden geriye kalan artıklar temizlenmiş olmalıdır.
Aksi takdirde temasta korozyon tehlikesi bulunmaktadır.

Farklı karoseri malzemeleri ile ilgili hatırlatmalar

P60.00-2985-79

P60.00-2986-79

P60.00-3037-79

P60.00-3038-79

P60.00-3143-79

P60.00-3144-79

Hasar teşhisine dair açıklama

Kaza giriş teşhisini uygulayın (bknz., Kaza giriş teşhisini uygulama belgesi).

 Çatlak, kıvrım ve/veya deformasyon (istisna) durumunda ilgili yapı elemanı prensip olarak yenilenmelidir.
Aksi takdirde yapısal yapı parçaları gerekli asgari direnci sağlayamaz.

 İstisna olarak, deformasyonda:
Öndeki boyuna taşıyıcılar (E) (Alüminyum ekstrüzyon parçaları) şartlı olarak geri formlandırılabilir.
Ön boyuna taşıyıcısının (E) geri formlandırılması durumunda izin verilen toleranslar dikkate alınmalıdır (bkz. Kaza durumunda hasar teşhisi çeklisti formu FG 60).

P60.00-3029-71

 Tip 217.4
Arka boyuna taşıyıcıları  (F) (alüminyum ekstrüzyon parçaları) şartlı olarak geri formlandırılabilir.
Arka boyuna taşıyıcısının (F) geri formlandırılması sırasında izin verilen toleranslar dikkate alınmalıdır (bkz. Kaza durumunda hasar teşhisi çeklisti formu FG 60).

P60.00-3145-71

Düzeltme ve orjinal şekline geri getirmeye ilişkin hatırlatmalar

Strüktür bölgesinde genel itibariyle orijinal şekline geri getirme işlemine izin verilmemektedir. Bunun istisnası sadece ön boyuna taşıyıcılardır  (E) ve Tip 217.4'te arka boyuna taşıyıcılardır (F).
Orjinal şekline geri getirirken aşağıdaki işlem adımlarına dikkat edilmelidir:

 Ölçüm noktları (11, 12) sapmaları 10 mm'den fazla Y yönünde olmamalı, aksi takdirde ön boyuna taşıyıcı (E) yenilenmelidir. Arıza teşhisi için arıza teşhis ve ölçüm sistemleri kullanılmalıdır (bkz. Kaza durumunda hasar teşhisi kontrol listesi formu, FG 60).

 Orjinal şekline geri getirme esas olarak, Tip 222 ve Typ 217 için spesifik çekme tertibatı içeren Daimler AG'nin izin verilen hizalama sistemi üzerinden özel el aletleri içerisinden yürütülmelidir.

P60.00-3031-11

Aşağıdaki yöntemler arka boyuna taşıyıcısının (F) Tip 217.4'te orjinal şekline geri getirilirken dikkate alınmalıdır:

 Ölçüm noktları (13, 14) sapmaları 3 mm'den fazla Y yönünde ve Z yönünde olmamalı, aksi takdirde arka boyuna taşıyıcı (F) yenilenmelidir. Arıza teşhisi için arıza teşhis ve ölçüm sistemleri kullanılmalıdır (bknz. Kaza durumunda hasar teşhisi kontrol listesi formu, FG 60).

 Orjinal şekline geri getirme esas olarak, Tip 217.4 için spesifik çekme tertibatı içeren Daimler AG'nin izin verilen hizalama sistemi üzerinden özel el aletleri içerisinden yürütülmelidir.

P60.00-3146-05

Ön Boyuna taşıyıcısının (E) orjinal şekline geri getirilmesine sadece Y-yönündeki form bozukluğunda izin verilir.
 Ön boyuna taşıyıcı geri şekillendirme öncesi ve sonrasında çatlaklara ilişkin kontrol edilmeli ve belirlenen çatlak durumunda yenilenmelidir.
Aksi takdirde yapısal yapı parçalarının gerekli asgari direnci sağlanamaz.
 Ön boyuna taşıyıcısının (F) geri formlandırılması sırasında izin verilen toleranslar dikkate alınmalıdır (bkz. Kaza durumunda hasar teşhisi çeklisti formu FG 60).

P60.00-3030-71

Arkab boyuna taşıyıcısının (F) orjinal şekline geri getirilmesine sadece Y-yönündeki ve Z yönündeki form bozukluğunda izin verilir.
 Arka boyuna taşıyıcı geri şekillendirme öncesi ve sonrasında çatlaklara ilişkin kontrol edilmeli ve belirlenen çatlak durumunda yenilenmelidir.
Aksi takdirde yapısal yapı parçalarının gerekli asgari direnci sağlanamaz.
 Arka boyuna taşıyıcının (F) geri formlandırılması sırasında izin verilen toleranslar dikkate alınmalıdır (bkz. Kaza durumunda hasar teşhisi çeklisti formu FG 60).

P60.00-3147-71

Kaza onarımına dair açıklamalar

Kaza onarımı 2 kademeye ayrılır:

 Tamir kademesi 2 (yapıştırılmış ve perçinlenmiş parçalar)

 Tamir kademesi 3+ (kaynak edilmiş yapısal parçalar)

 Alüminyum kaportalı araçlarda yapılacak tamir çalışmaları için, tamir kademesi 3+ için özel bir kalifikasyon önlemi gereklidir (Alüminyum-Kaynak kalifikasyonunun belgelenmesi).

İspat edilir şekilde özel kalifikasyon önlemlerine katılmamış ve de kaporta tekniği eğitimi almamış ve yetkili olmayan kişiler araçlarda tamir kademesi 3+ çalışmaları yapamazlar.

Kalifikasyon önlemlerine dair bilgiler ilgili Market Performance Center (MPC) üzerinden elde edilebilir.

P60.00-2987-79

P60.00-3148-79