Turbo şarj fonksiyonu

P09.40-2219-76

Hava yolu dolumu görünümü

1 Hava filtresi

2 Turbo şarj havası emiş borusu

3 Egzoz turbo şarjı

4 Turbo şarj basınç ayar kapağı vakum kutusu

5 Turbo şarj hava soğutucusu öncesi turbo şarj hava borusu

6 Turbo şarj hava soğutucusu

7 Turbo şarj havası soğutucusu (intercooler) sonrası turbo şarj hava borusu

8 Turbo şarj hava dağıtıcı borusu

B28 Basınç vericisi (emiş borusu hava basıncı)

B28/5 Hava filtresi sonrası basınç vericisi

B28/6 Gaz kelebeği ayar elemanı öncesi basınç vericisi

M16/6 Gaz kelebeği ayar elemanı

A Emme havası

B Turbo şarj havası (soğutulmamış)

C Turbo şarj havası (soğutulmuş)

D Egzoz gazı

Turbo şarj fonksiyon ön koşullarına ilişkin genel bilgiler

 Uç 87M AÇIK (Motor kumandası AÇIK)

 Motor çalışır durumda

Turbo şarja ilişkin genel bilgiler

Turbo şarj sayesinde silindir dolum derecesi iyileşir. Bu sayede motor torku ve gücü artar.

Artan hava kütlesine uygun yakıt miktarı ME kumanda kutusu (N3/10) tarafından hesaplanır.

Turbo şarj esnasında egzoz gazlarının akım enerjisi turbonun tahrik edilmesi için kullanılır.

Turbo kompresör girişindeki temiz havayı hava filtresi üzerinden emer ve bu havayı kompresör çıkışı üzerinden turbo şarj hava soğutucusu öncesi turbo şarj havası borusuna iletir.

Kompresör çarkının yüksek devir sayısı ve bunun sonucunda oluşan yüksek debi vasıtasıyla hava turbo şarj hava soğutucusu öncesi turbo şarj hava borusunda sıkıştırılır. Azami turbo şarj basıncı 0,7 bar'dır.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Kompresör çıkışındaki susturucu turbo şarj basınç dalgalanmalarını ve buna bağlı olarak hızlı devir sayısı değişikliklerinde oluşan akış seslerini sönümler.

Yoğunlaştırılmış ve ısıtılmış turbo şarj havası, turbo şarj hava soğutucusu öncesi turbo şarj hava borusu üzerinden turbo şarj hava soğutucusuna akar. Turbo şarj hava soğutucusu turbo şarj havasını soğutur ve turbo şarj hava soğutucusu sonrası turbo şarj hava borusu üzerinden emiş borusuna gönderir.

Turbo şarj fonksiyon süreci

Fonksiyon süreci aşağıdaki kısmi fonksiyonlarda açıklanmıştır:

 Turbo şarj basınç regülasyonu fonksiyon süreci

 Gaz kesme esnası hava sirkülasyonu fonksiyon süreci

-----------------------------------------------------------------------------------------

Turbo şarj basınç regülasyonu fonksiyon süreci

Turbo şarj basınç regülasyonu elektro pnömatik olarak turbo şarj basınç regülasyonu basınç konvertörü (Y31/5) üzerinden gerçekleşir.

Basınç konvertörü, turbo şarj basınç regülasyonu için gerekli olan ME kumanda kutusu tarafından tanıma alanına ve yük durumuna bağlı olarak kumanda edilir.

Tam yük işletiminde azami turbo şarj basıncı oluşturulur.

Turbo şarj basınç regülasyonu aşağıdakilere bağlıdır:

– Krank mili pozisyon vericisi (L5), motor devir sayısı

– Gaz pedalı vericisi (B37), sürücü yük talebi

– Motor kumandasının emniyet fonksiyonları, örneğin: Vuruntu regülasyonu, şanzıman aşırı yük koruması, aşırı ısınma koruması

Turbo şarj basıncının azaltılması için turbo şarj türbini tahriki için olan egzoz gazı akımı, turbo şarj basıncı ayar kapaklarının açılmasıyla, Bypass (Wastegate) üzerinden yönlendirilir. Turbo şarj regülasyonu basınç konvertörü bunun için vakum pompasından gelen vakumla turbo şarj basıncı ayar kapağı vakum kutusunu kumanda eder.

Vakum kutusu bir ayar çubuğu üzerinden Bypass'ı kapatan turbo şarj basınç ayar kapağını açar. Turbo şarj basıncı ayar kapağı egzoz gazına türbin çarkının etrafından akma imkanını (Bypass) verir ve bu sayede turbo şarj basıncının ayarlanmasını ve türbin devir sayısının sınırlanmasını sağlar.

Bu şekilde azami 0,7 bar'lık turbo şarj basıncı motorun o anki yük talebine uyarlanabilir.

Güncel turbo şarj basıncının denetimi için gaz kelebeği öncesi basınç sensörü (B28/6) ME kumanda kutusuna ilgili gerilim sinyalini iletir.

Turbo öncesi turbo şarj hava emiş borusunda yer alan hava filtresi sonrası basınç vericisi (B28/5), ME kumanda kutusuna turbo şarjı denetlemekte yardımcı olmaktadır.

Emiş borusundaki turbo şarj hava sıcaklığı emiş havası sıcaklık sensörü (B17) tarafından tespit edilir ve ME kumanda kutusuna bir gerilim sinyali şeklinde iletilir.

P09.40-2220-12

Turbo şarj basınç regülasyonu gösterilmiştir

1 Turbo şarj basınç ayar kapağı vakum kutusu

2 Ayar çubuğu

3 Turbo şarj basıncı ayar kapağı

Y31/5 Turbo şarj basınç regülasyonu basınç konvertörü

Gaz kesme esnası hava sirkülasyonu fonksiyon süreci

Turbo milin ve kompresör ve türbin çarkının kütle taşıma özelliği ile gaz kesme başlangıcından sonra bir miktar daha döner ve kapalı olan gaz kelebeğine karşı kısa bir süre turbo şarj basıncı üretmeye devam eder.

Turbodaki bu basınç sıçramaları (kısa uğultu sesi) gaz kesme esnası hava sirkülasyonu kumanda valfı (Y101) ile önlenir.

ME kumanda kutusu, yük işletiminden gaz kesme işletimine geçildiğini tespit ettiğinde, gaz kesme esnası hava sirkülasyonu kumanda valfı kumanda edilir.

Bunun üzerinde gaz kesme esnası hava sirkülasyonu kumanda valfı kompresör çarkının yanından geçen ve turbo şarj basınıcını düşüren Bypass'ı açar.

Gaz kesme esnası hava sirkülasyonu kumanda valfı turbo şarj işletiminde entegre bir yay vasıtasıyla kapanır.

P09.40-2218-12

Gaz kesme esnası hava sirkülasyonu gösterilmiştir

1 Turbo

2 Gaz kesme esnası hava sirkülasyonu valfı

3 Gaz kesme esnası hava sirkülasyonu hattı

4 Turbo şarj hava dağıtıcı borusu

Y101 Gaz kesme esnası hava sirkülasyonu kumanda valfı