Retarder işletimi fonksiyonu

W25.50-1029-76

Retarder işletiminde güç aktarım şeması

1 Volan

2 Kuru kavrama

3 Torsiyon titreşim amortisörü

4 İçi boş mil

5 Turbo kavrama

6 Pompa dişlisi

7 Türbin çarkı

8 Türbin çarkı freni

9 Sıkıştırma makarası serbest hareketi

10 Şanzıman giriş mili

Retarder işletimi fonksiyonu

Turbo kavramaya (5) entegre edilen retarder fonksiyonu kuru kavrama (2) kapalıyken tüm vites kademelerinde kullanılabilir. Bunun için türbin çarkı freni (8) etkinleştirilir ve böylece türbin çarkı (7) turbo kavrama (5) gövdesine karşı frenlenir. Aynı zamanda pompa dişlisi (6) ile türbin çarkı (7) arasındaki çalışma odasına yağ aktarılır. Şanzıman giriş mili (10) tarafından kuru kavrama (2) ve içi boş mil üzerinden tahrik edilen pompa dişlisi (6) bu durumda rotor, türbin çarkı (7) stator olur. Retarder fren momenti regülasyonu - hareket etme sırasında tork regülasyonuna benzer şekilde - turbo kavrama çalışma odasındaki yağ miktarı değiştirilerek gerçekleşir.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Retarder işletimi sırasında oluşan ısı, ısı değiştiricisi üzerinden araç tarafındaki soğutma maddesi sistemine gönderilir. Sorgulanabilen retarder fren momenti takılı vitese, şanzımanın yüklenme sınırına, soğutma maddesinin sıcaklığına ve turbo kavramanın yağ sıcaklığına bağlı olarak sınırlandırılır.

Azami soğutma maddesi ve yağ sıcaklığına ulaşıldığında kullanılabilir retarder fren momenti otomatik olarak azaltılır ve hatta retarder fonksiyonu komple kapatılır.

Bu durum sürücüye, sürekli fren kontrol lambasının (P2h8) yanıp sönmesiyle gösterilir.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Retarder fonksiyonunu talep etme seçenekleri

Retarder fonksiyonu şu şekilde talep edilir:

 İşletme frenine basıldığında ve fren kumandası kumanda cihazı (BS) (A11), fren gücünün desteklenmesi turbo kavramanın (TK) retarder fonksiyonuna ihtiyaç duyduğunda

 Tempomat etkinleştirilmişse ve araç hızının uyarlanması için turbo kavramanın (TK) retarder fonksiyonuna ihtiyaç duyulduğunda (örneğin yokuş aşağı giderken)

 Motor regülasyonu/sürekli fren (S2) kumanda kolunun manuel kullanılmasıyla

 Mesafe ayar tempomatı (ART) etkinleştirilmişse ve mesafenin ayarlanması için turbo kavramanın (TK) retarder fonksiyonunun talep edilmesi gerektiğinde

Ön şartlar

 Anti blokaj sistemi (ABS) ve anti patinaj sistemi (ASR) ayar işletiminde olmamalı.

 İlgili bütün kumanda cihazlarının gerilim beslemesi mevcut ve şebeke çalışır durumda olmalı.

W25.50-1025-79

6 Pompa dişlisi

7 Türbin çarkı

8 Türbin çarkı freni

9 Sıkıştırma makarası serbest hareketi

11 Yağ ayırıcı

12 Profil hava tahliyesi

13 Geri tepme valfı

14 Hızlı boşaltma valfı

15 Isı değiştiricisi

16 Egzoz kısma parçası

17 Egzoz geri tepme valfı

18 Giriş geri tepme valfı

19 Giriş kısma parçası

20 Yağ rezerv haznesi

A Çalışma odası yağ gelişi

B Çalışma odası yağ geri dönüşü

C Havalandırma ve hava tahliye kanalı

D Soğutma maddesi devresi

E Yağ devresi (türbin çarkı freni)

F Basınçlı hava beslemesi

G Basınçsız hat

a İlave tüketici devresi

A3 Sürüş regülasyonu (FR) kumanda cihazı

A11 Fren kumandası (BS) kumanda cihazı

A125 Turbo kavrama (TK) kumanda cihazı

B187 Yağ rezerv haznesi basınç sensörü

B188 Hava tahliyesi basınç sensörü

B189 Türbin çarkı devir sayısı sensörü

B190 Yağ sıcaklık sensörü

B191 Soğutma maddesi sıcaklık sensörü

CAN 1 Araç CAN

Y151 Orantılı valf

Y152 Hızlı boşaltma manyetik valfı

Y153 Türbin çarkı freni manyetik valfı

P2 Gösterge (INS)

P2h8 Sürekli fren kontrol lambası

S2 Motor regülasyonu/sürekli fren kumanda kolu

Kumanda süreci

Fren yaparken talep edilen fren momenti sürüş regülasyonu (FR) kumanda cihazı (A3) tarafından araç CAN (CAN 1) üzerinden turbo kavrama (TK) kumanda cihazına (A125) aktarılır. Turbo kavrama (TK) kumanda cihazı (A125), orantılı valfa (Y151) elektrikli bir sinyal iletir.

Orantılı valf (Y151) aracın basınçlı hava sisteminin ilave tüketici devresine (a) bağlıdır.

Orantılı valf (Y151) turbo kavrama (TK) kumanda cihazından (A125) elektrikli giriş sinyalini alır almaz bu sinyal, havalandırma ve hava tahliye kanalı (C) üzerinden yağ rezerv haznesindeki (20) yağa etki eden pnömatik ayar basıncına dönüştürülür.

Aynı zamanda türbin çarkı freni manyetik valfı (Y153) etkinleştirilir ve türbin çarkı freni (8) devreye alınır. Böylece türbin çarkı (7) turbo kavramanın gövdesine karşı frenlenir.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Frenleme işlemi sırasında hızlı boşaltma manyetik valfı (Y152) etkinleştirilir. Mevcut hava basıncı, egzoz kanalında çalışma odasından sonra yer alan hızlı boşaltma valfını (14) kapatır.

Yağ rezerv haznesi basınç sensörü (B187) yağ rezerv haznesindeki pnömatik ayar basıncını tespit eder ve bunu elektrikli bir sinyale dönüştürür. Müsaade edilen basınç toleransından sapma varsa bu durum, turbo kavrama (TK) kumanda cihazı (A125) tarafından tespit edilir ve göstergede (INS) (P2) görüntülenir.

Yağ, çalışma odası yağ gelişi (A) ve giriş kısma parçası (19) üzerinden pompa dişlisindeki (6) giriş kanallarından geçerek türbin çarkı (7) ve pompa dişlisi (6) arasındaki çalışma odasına yönlendirilir.

-----------------------------------------------------------------------------------------

İçi boş mil (4) üzerinden tahrik edilen ve dönen pompa dişlisi (6) yağı dönme hareketine dahil eder ve yağı hızlandırır.

Yağın yönü, stator görevi gören türbin çarkında (7) değiştirilir ve çalışma odasının iç çapında pompa dişlisine (6) sevk edilir.

Tahrik eden pompa dişlisine (6) fren momenti uygulayan egzoz basıncı oluşur.

Çalışma odasındaki hava yağ tarafından itilir ve profil hava tahliyesi (12) ve yağ ayırıcısı (11) üzerinden atmosfere gönderilir.

Azami dolumda profil hava tahliyesi (12) kapanır.

Yakl. 0,1 bar'lık egzoz basıncından itibaren egzoz geri tepme valfı (17) açılır ve ısıtılan yağ, çalışma odası yağ geri dönüşü (B) üzerinden ısı değiştiricisine (15) ulaşır ve burada aldığı ısı enerjisini soğutma maddesi devrine verir.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Soğutulan yağ, ısı değiştiricisinden (15) giriş geri tepme valfı (18) üzerinden yağ rezerv haznesine (20) akar. İşletim durumuna bağlı olarak yağ tekrar çalışma odasına gönderilir veya yağ rezerv haznesinde (20) kalır.

Frenleme işlemi sonlandırıldığında orantılı valf (Y151) devreden çıkarılır. Yağ rezerv haznesindeki (20) ayar basıncı havalandırma ve hava tahliye kanalı (C) ve orantılı valf (Y151) üzerinden düşürülür. Turbo kavramanın gövdesindeki ayrı bir hava tahliye kanalı üzerinden tahliye eder.

Hızlı boşaltma manyetik valfı (Y152) devreden çıkarılır ve dışarı verilen hava profil hava tahliyesi (12) üzerinden çalışma odasına gönderilir.

Aynı zamanda hızlı boşaltma valfı (14) açılır ve mevcut egzoz basıncını düşürür. Yağ, sekonder gövdedeki bypass kanalı üzerinden ısı değiştiricisinden (15) geçmeden doğrudan yağ rezerv haznesine (20) geri akar.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Profil hava tahliyesi (12) şimdi tekrar açıktır ve çalışma odası, yağ ayırıcısı (11) üzerinden atmosfere bağlıdır.

Giriş geri tepme valfı (18) ve egzoz geri tepme valfı (17), ısı değiştiricisindeki (15) yağın yağ rezerv haznesine (20) boşalmasını önlemek için tekrar kapalıdır.

Türbin çarkı freni manyetik valfı (Y153) devreden çıkarılır ve rezerv basıncı, türbin çarkı freninin (8) pistonu üzerinden atmosfere sızar.