Klima otomatiği ayar fonksiyonu

Fonksiyon şartlarına ilişkin genel bilgiler

 Uç 15

 Klima otomatiği devrede

 Uç 61 (soğutma işletimi için)

 Soğutma maddesi kompresörü (A9) açık (soğutma işletimi için)

Regülasyon ile ilgili genel bilgiler

Araç içindeki sıcaklığın ve hava dağıtımının elektronik regülasyonu, KO kumanda ve kullanım cihazında (N22) seçilen ayarlara ve farklı sensörler üzerinden tespit edilen etki büyüklüklerine (örn. araç içi sıcaklığı, dış hava sıcaklığı, soğutma maddesi sıcaklığı, araç hızı) bağlı olarak gerçekleşir.

------------------------------------------------------------------------------------------

Bu etki büyüklerinin tespit edilmesi, regülasyon açısından önemli ayarların tarifinden sonra açıklanmıştır.

Kumanda ve kullanım cihazı araç içi-CAN ve klima veri hattı üzerinden araç elektroniğine bağlıdır. Bu şekilde regülasyon kalitesini iyileştirmek ve enerji sarfiyatını düşürmek için önemli etkileri dahil etmek mümkündür.

Klima otomatiği regülasyonu aşağıda yer alan parça fonksiyonlardan oluşur:

 Regülasyon açısından önemli ayarların fonksiyon akışı

 Etki büyüklüklerinin tespit edilmesi fonksiyon akışı

 Klima bileşenlerinin kumandası fonksiyon akışı

------------------------------------------------------------------------------------------

Regülasyon açısından önemli ayarların fonksiyon akışı

Regülasyon için önemli ayarların fonksiyon akışı aşağıda yer alan alt fonksiyonlardan oluşmaktadır:

 Otomatik regülasyonun fonksiyon akışı

 Manüel regülasyonun fonksiyon akışı

 Buz çözme fonksiyonunun fonksiyon akışı

Otomatik regülasyon ilave fonksiyon ön koşulu

 AUTO tuşu basılı (ışık diyotu yanıyor)

Otomatik regülasyonun fonksiyon akışı

Sıcaklık, hava dağıtımı ve hava miktarı regülasyonu, kumanda ve kullanım cihazındaki sıcaklık ön seçimine ve zamana etki eden çerçeve koşullarına bağlı olarak gerçekleşir. Hava dağıtımı ve hava miktarı ayarı otomatik olarak gerçekleştirilir.

------------------------------------------------------------------------------------------

Bu esnada kumanda ve kullanım cihazı tarafından aşağıdaki etki büyüklükleri dikkate alınmaktadır:

– Dış hava sıcaklığı

– Araç içi sıcaklığı

– Soğutma maddesi sıcaklığı

– Aracın güneş altında olması

– Araç hızı

– Evaporatörün sıcaklığı

– Soğutma maddesi basıncı

– Motor devir sayısı

– Dış hava zararlı madde konsantrasyonu

– Erime noktası sıcaklığı (dış hava nemliliği)

– Kapı durumu

– Cam konumu

– Vario tavan durumu

Manüel regülasyon ilave fonksiyon ön koşulu

 Hava dağıtımı veya hava miktarını manüel olarak değiştirin
(AUTO tuşundaki ışık diyotu yanmıyor)

------------------------------------------------------------------------------------------

Manüel regülasyon fonksiyon akışı

Sıcaklık, hava dağıtım ve hava miktarı regülasyonu kumanda ve kullanım cihazında ve KO orta ve yan üfleçler kumanda tertibatında (N18/2) gerçekleştirilen ayarlara ve ayrıca ilgili güncel çerçeve koşullarına bağlı olarak gerçekleşir.

 Orta ve yan üfleçler kumanda tertibatı, ayarları ayrı olarak kumanda ve kullanım cihazına iletir.

Bu esnada kumanda ve kullanım cihazı tarafından aşağıdaki etki büyüklükleri ve ayarlar dikkate alınmaktadır:

– Orta ve yan üfleçlerin kumanda tertibatı

– Dış hava sıcaklığı

– Araç içi sıcaklığı

– Soğutma maddesi sıcaklığı

– Aracın güneş altında olması

– Araç hızı

– Evaporatörün sıcaklığı

– Soğutma maddesi basıncı

------------------------------------------------------------------------------------------

– Motor devir sayısı

– Dış hava zararlı madde konsantrasyonu

– Erime noktası sıcaklığı (dış hava nemliliği)

– Kapı durumu

– Cam konumu

– Vario tavan durumu

Buz çözme fonksiyonu ilave fonksiyon ön koşulu

 Buz çözme tuşu basılı (ışık diyotu yanıyor)

Buz çözme fonksiyonunun fonksiyon akışı

Buz çözme tuşuna basarak tüm hava kapakları, buz çözme üfleci kapakları ve temiz hava ve hava sirkülasyon kapağı hariç, kapatılır. Bunlar tam olarak açılır.

Buz çözme üfleci kapakları, azami hava akımı ön cam ve öndeki yan camlara gelecek şekilde ayarlanmaktadır. Karışım havası kapakları, tam sıcak hava girişine ayarlanır.

------------------------------------------------------------------------------------------

Fan motoru (A32m1) kumanda ve kullanım cihazı tarafından fan regülatörü (A32n1) üzerinden, çıkış havası sıcaklığına bağlı ideal bir buz çözme işletimi sağlanacak şekilde kumanda edilir.

Soğutma maddesi kompresörü çıkış havasının kurumasını sağlamak için devreye alınır. Hava kurutulur (soğutulur) ve ardından maksimuma ısıtılır.

 Buz çözme işletimi sol buz çözme üfleci kapağı ayar motoru (M16/13) aracılığıyla sürücü için ve sağ buz çözme üfleci kapağı ayar motoru (M16/14) aracılığıyla ön yolcu için ayrı ayrı gerçekleşir.

Etki büyüklüklerinin tespit edilmesi fonksiyon akışı

Etki büyüklüklerinin tespit edilmesi fonksiyon akışı aşağıda yer alan kısmi fonksiyonlardan oluşmaktadır:

 Dış hava sıcaklığının tespit edilmesi fonksiyon akışı

 Araç içi sıcaklığının tespit edilmesi fonksiyon akışı

 Soğutma maddesi sıcaklığının tespit edilmesi fonksiyon akışı

------------------------------------------------------------------------------------------

 Aracın güneş altında olmasının tespit edilmesi fonksiyon akışı

 Araç hızının tespit edilmesi fonksiyon akışı

 Evaporatör sıcaklığının tespit edilmesi fonksiyon akışı

 Soğutma maddesi basıncının tespit edilmesi fonksiyon akışı

 Motor devir sayısının tespit edilmesi fonksiyon akışı

 Dış havadaki zararlı madde konsantrasyonun tespit edilmesi fonksiyon akışı

 Erime noktası sıcaklığının tespit edilmesi fonksiyon akışı

 Kapı durumunun tespit edilmesi fonksiyon akışı

 Cam konumunun tespit edilmesi fonksiyon akışı

 Vario tavan durumunun tespit edilmesi fonksiyon akışı

Dış hava sıcaklığının tespit edilmesi fonksiyon akışı

Dış sıcaklık göstergesi sıcaklık sensörü (B14) dış hava sıcaklığını ölçer. Sıcaklık değeri doğrudan sürücü SSKM kumanda kutusu (N10/10) tarafından okunur ve araç içi CAN üzerinden kumanda ve kullanım cihazına gönderilir.

------------------------------------------------------------------------------------------

Kumanda ve kullanım cihazı, karışım havası kapaklarını ilgili biçimde ayarlayarak araç içinde istenen sıcaklığı sağlamak için gereklidir.

Araç dururken ölçülen sıcaklık dış hava sıcaklığından önemli derecede sapabilir. Bu nedenle dış hava sıcaklığı sadece araç hızı
v > 20 km/h iken regülasyona dahil edilmektedir.
v < 20 km/h'lik hızlarda ve ayrıca kontak açıldığında en son ölçülen sıcaklık değeri kullanılır.

Araç içi sıcaklığının tespit edilmesi fonksiyon akışı

Araç içi sıcaklığı, gösterge tablosu bölgesinde iç hava sıcaklık sensörü (N22b1) tarafından tespit edilir ve doğrudan kumanda ve kullanım cihazı tarafından okunur.

Tavan bölgesinde araç içi sıcaklığı, iç hava sıcaklık sensörü (N70b1) tarafından tespit edilir ve tavan kumanda ünitesi kumanda kutusu (N70) tarafından okunur. Bu, değeri araç içi CAN üzerinden kumanda ve kullanım cihazına gönderir.

------------------------------------------------------------------------------------------

 Vario tavan açıkken iç hava sıcaklık sensörleri değerlendirilmez.

İki iç hava sıcaklık sensörü birer havalandırma fanı ile donatılmıştır. Bu havalandırma fanı sıcaklık ölçümü için araç içinden hava emmektedir.

İç hava sıcaklık sensörlerinin ölçüm değerlerinden bir ortalama değer oluşturulur. Ortalama değer, dış sıcaklık göstergesi sıcaklık sensörünün değeri ile birlikte kumanda ve kullanım cihazında sabit olarak kaydedilen bir tanıma alanı ile denkleştirilir ve araç içi sıcaklığının regülasyonu için kullanılır.

 Aşağıda yer alan koşullarda araç içi sıcaklığı ortalama değeri kumanda ve kullanım cihazı tarafından tutulur ve klima sisteminin ayarlanan nominal sıcaklıkla hemen çalışmaya devam etmesi sağlanır:

– Yan cam açık

– Kapı açık

------------------------------------------------------------------------------------------

Soğutma maddesi sıcaklığının tespit edilmesi fonksiyon akışı

Soğutma maddesinin sıcaklığı soğutma maddesi sıcaklık sensörü (B11/4) tarafından tespit edilir. Sıcaklık değeri ME kumanda kutusu (N3/10) tarafından okunur ve motor bölümü CAN üzerinden EKAŞ kumanda kutusuna (N73) gönderilir. Bu, değeri araç içi CAN üzerinden kumanda ve kullanım cihazına gönderir.

Bu değer, karışım havası kapaklarının ve kalorifer suyu devir daim pompasının (M13) kumanda edilmesinde kullanılır.

Aracın güneş altında olmasının tespit edilmesi fonksiyon akışı

KO 4'lü güneş sensörü (B32/2) aracılığıyla kumanda ve kullanım cihazı klima veri hattı üzerinden araca vuran güneş şiddetini ve geliş açısını tespit eder. Ölçüm değerlerine göre araç içi sıcaklığı ve fan devir sayısı uyarlanır.

Güneş ışınları tek tarafa geldiğinde sol ve sağ ayar-nominal değer sıcaklığı arasında uygun bir sıcaklık farkı ayarlanır.

------------------------------------------------------------------------------------------

Araç hızının tespit edilmesi fonksiyon akışı

Araç hızı kombine gösterge (A1) tarafından araç içi CAN üzerinden kumanda ve kullanım cihazına gönderilir. Araç hızı dış hava sıcaklığının, örn. rölanti işletiminde, dahili olarak hesaplanması içindir.

Evaporatör sıcaklığının tespit edilmesi fonksiyon akışı

Evaporatörün donmasını önlemek için, oradaki sıcaklık evaporatör sıcaklık sensörü (B10/6) tarafından tespit edilir ve doğrudan kumanda ve kullanım cihazı tarafından okunur. Evaporatör sıcaklığı yakl. T = 2 °C'ye düşerse, soğutma maddesi kompresörü kapatılır.

------------------------------------------------------------------------------------------

Soğutma maddesi basıncının tespit edilmesi fonksiyon akışı

Soğutma maddesi basıncı soğutma maddesi basıncı vericisi (B12) tarafından tespit edilir. Basınç kaydedilen bir sıcaklık-basınç-eğrisi ile karşılaştırılır. Soğutma maddesi basıncı p < 1,75 bar veya
p > 30 bar ise soğutma maddesi kompresörü kapatılır. Soğutma maddesi basıncı vericisi doğrudan sürücü SSKM kumanda kutusu tarafından okunur ve araç içi CAN üzerinden kumanda ve kullanım cihazına aktarılır.

Motor devir sayısının tespit edilmesi fonksiyon akışı

Motor devir sayısı ME kumanda kutusu tarafından tespit edilir ve motor bölümü CAN üzerinden EKAŞ kumanda kutusuna gönderilir. Bu, değeri araç içi CAN üzerinden kumanda ve kullanım cihazına gönderir.

Motor devir sayısı ayrıca soğutma maddesi kompresörünün regülasyonu içindir.

------------------------------------------------------------------------------------------

Dış havadaki zararlı madde konsantrasyonun tespit edilmesi fonksiyon akışı

KO çok fonksiyonlu sensör (B31/1) ile karbon monoksit (CO) ve azot oksit (NOX) zararlı maddelerin konsantrasyonu tespit edilir.

Değerler kumanda ve kullanım cihazı tarafından klima veri hattı üzerinden okunur. Kumanda ve kullanım cihazı okunan değerlere göre otomatik hava sirkülasyon kumandasını gerçekleştirir.

Erime noktası sıcaklığının tespit edilmesi fonksiyon akışı

Çevre sıcaklığından ve hava nemliliğinden KLA çok fonksiyonlu sensör erime noktasını hesaplar ve bunu klima veri hattı üzerinden kumanda ve kullanım cihazına gönderir. Erime noktası, soğutma maddesi kompresörünün regülasyonu için gereklidir.

------------------------------------------------------------------------------------------

Kapı durumunun tespit edilmesi fonksiyon akışı

Sol kapı kontak şalteri (S17/3) ve sağ kapı kontak şalteri (S17/4) ile ilgili kapıdaki açık ve kapalı durumları tespit edilir. Kapı durumu arka taraf SSKM kumanda kutusu (N10/8) tarafından okunur ve kumanda ve kullanım cihazına gönderilir.

İç ve dış hava arasında büyük sıcaklık değişimlerinde gereksiz sonradan ayarlama işlemini önlemek için kumanda ve kullanım cihazı, kapı açıkken güncel fan gücünü sabit tutar.

Cam konumunun tespit edilmesi fonksiyon akışı

Cam konumu sol kapı kumanda kutusu (N69/1) ve sağ kapı kumanda kutusu (N69/2) tarafından okunur ve kumanda ve kullanım cihazına gönderilir.

------------------------------------------------------------------------------------------

Vario tavan durumunun tespit edilmesi fonksiyon akışı

VTK-DEP kumanda kutusu (N52) vario tavan durumunu araç içi CAN üzerinden kumanda ve kullanım cihazına gönderir.

Klima bileşenlerinin kumandası fonksiyon akışı

Klima bileşenlerinin kumandası fonksiyon akışı aşağıda yer alan kısmi fonksiyonlardan meydana gelmektedir:

 Soğutma maddesi kompresörü kumandası fonksiyon akışı

 Fan motoru kumandası fonksiyon akışı

 Hava giriş kapakları kumandası fonksiyon akışı

 Entegre kumandaya sahip motor ve klima elektrikli emiş fanı (M4/7) kumandası fonksiyon akışı

Soğutma maddesi kompresörü kumandası fonksiyon akışı

Soğutma maddesi kompresörü, soğutma maddesinin emilmesi ve yoğunlaştırılması görevini üstlenir. Soğutma maddesi kompresörünün gücü kademesiz olarak % 0 - 100 arasında kompresör ayar valfı üzerinden kumanda ve kullanım cihazı tarafından ayarlanır.

------------------------------------------------------------------------------------------

Kumanda ve kullanım cihazı, açma talebini araç içi CAN üzerinden sürücü SSKM kumanda kutusuna gönderir. Bu, talebi alır ve kompresör ayar valfını ilgili biçimde kumanda eder.

Fan motoru kumandası fonksiyon akışı

Havalandırma işlemi fan motorunun yardımı ile sağlanır. Kumanda ve kullanım cihazı % 0 - 100'lik bir sinyali klima veri hattı üzerinden fan regülatörüne gönderir. Fan regülatörü, kumanda gerilimine bağlı olarak, fan motoru işletme gerilimini
U = 0 - 12 V arasında ve böylece fan motoru gücünü % 0 - 100 arasında ayarlar.

Fan motorunun kumandası (işletim gerilimi) aşağıdaki faktörlerden etkilenir:

– Fan ayar çarkı konumu (MANÜEL/AUTO)

– Kumanda fonksiyonları

------------------------------------------------------------------------------------------

– Hava dağıtımı

– AC tuşu

– Motor kalan ısı kullanımı

– Mod: Isıtma veya soğutma

– Soğutma maddesi sıcaklığı

– Hız

– Vario tavan açık veya kapalı

– Güneş ışını

– Temiz hava ve hava sirkülasyon kapağının konumu

– Kapak konumları

– Uç 15 ve Uç 50 durumu

Fan gücü dış sıcaklığa bağlı olarak yükseltilebilir. Düşük sıcaklıklarda iç sıcaklığı sabit ve camları buğudan uzak tutmak için, fan gücü
T = –10 °C ve –15 °C arasındaki dış sıcaklıklarda %15 arttırılır.

------------------------------------------------------------------------------------------

Hava giriş kapakları kumandası fonksiyon akışı

Klima kasasındaki hava giriş kapaklarının ilgili biçimde ayarlanmasıyla araç içindeki hava dağılımı kumanda edilmektedir.

Kumanda ve kullanım cihazı tarafından klima veri hattı üzerinden aşağıda yer alan yapı parçaları kumanda edilir:

– temiz hava/hava sirkülasyon regülasyonu için:

– Temiz hava ve hava sirkülasyon kapağı ayar motoru (M16/21)

– sıcaklık ayarı için:

– Sol karışım havası kapağı ayar motoru (M16/28)

– Sağ karışım havası kapağı ayar motoru (M16/29)

– havalandırma ayarı için:

– Sol buz çözme üfleci kapağı ayar motoru

– Sağ buz çözme üfleci kapağı ayar motoru

– Sol ayak bölümü kapağı ayar motoru (M16/15)

– Sağ ayak bölümü kapağı ayar motoru (M16/16)

– Sol orta üfleç, hava kapağı ayar motoru (M16/23)

– Sağ orta üfleç, hava kapağı ayar motoru (M16/24)

– Sol yan üfleç, hava kapağı ayar motoru (M16/25)

– Sağ yan üfleç, hava kapağı ayar motoru (M16/26)

Entegre kumandaya sahip motor ve klima elektrikli emiş fanının kumanda edilmesi fonksiyon akışı

Elektrikli emiş fanı soğutma maddesinin soğutulması içindir.
Kumanda ve kullanım cihazı, fan nominal devir sayısını soğutma maddesi basıncına bağlı olarak hesaplar ve talebi araç içi CAN üzerinden EKAŞ kumanda kutusuna gönderir. Bu, talebi motor bölümü CAN üzerinden ME kumanda kutusuna gönderir. ME kumanda kutusu, fan nominal devir sayısını motor sıcaklığına bağlı olarak hesaplar, bunu klima talebi ile karşılaştırır ve elektrikli emiş fanını ilgili biçimde kumanda eder.