Vites kumandası fonksiyonunun gerçekleşmesi için gerekli genel ön koşullar
Klemens 15 AÇIK
İçten yanmalı motor çalışıyor ve/veya elektrikli makine (A79/1) AÇIK
ME kumanda cihazının (N3/10) (benzinli motorda) veya CDI kumanda cihazının (N3/9) (dizel motorda) motor devir sayısı
Araç hızı sinyali
Otomatik şanzıman acil durum modunda değil
Tahrik-CAN (CAN C1) üzerinden tam ve hatasız sinyal aktarımı
Vites tertibatı genel olarak
Fonksiyon ön koşullarının kontrolü için tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazı (Y3/8n4) tahrik-CAN üzerinden aşağıdaki sinyalleri okur:
Klemens 15 AÇIK durumu elektronik kontak kilidi kumanda cihazından (N73) yürür aksamFlexRay (Flex E) ve tahrik aksamı kumanda cihazı (N127) üzerinden
ME kumanda cihazının veya CDI kumanda cihazının çalışan içten yanmalı motoru
ME kumanda cihazının veya CDI kumanda cihazının motor devir sayısı
Araç hızı kombine göstergeden (A1) kullanıcı arabirimiCAN (CAN HMI), elektronik kontak kilidi kumanda cihazı, yürür aksamFlexRay ve tahrik aksamı kumanda cihazı üzerinden
ME kumanda cihazı veya CDI kumanda cihazı tahrikCAN üzerinden tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazına motor yönetiminin durumunu aktarır.
ME kumanda cihazı veya CDI kumanda cihazı tahrik-CAN, tahrik aksamı kumanda cihazı ve HibridCAN (CAN L) üzerinden "elektrikli makine tork azaltımı" talebini güç elektroniği kumanda cihazına (N129/1) gönderir.
Güç elektroniği kumanda cihazı elektrikli makinenin durumunu hibrid-CAN, tahrik aksamı kumanda cihazı ve tahrik-CAN üzerinden ME kumanda cihazına veya CDI kumanda cihazına gönderir.
Elektronik stabilite programı kumanda cihazı (N30/4), çalışmaya hazır tahrik aksamının sinyalini yürür aksam-FlexRay, tahrik aksamı kumanda cihazı ve tahrik-CAN üzerinden tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazına gönderir.
Tam entegre şanzıman kumandası kumanda ünitesi (Y3/8), tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazından çıkan elektrik sinyallerini hidrolik sinyallere dönüştürür.
"R", "N", "D1" ila "D9" arası ve "P" sürüş kademelerine DIRECT SELECTvites seçme koluna (S16/13) kumanda edilerek takılabilir.
DIRECT SELECT vites seçim kolu, seçilmiş olan sürüş kademesine ilişkin "P", "R", "N", "D1" ile "D9"' arasında bilgiyi, sinyali yürüyüş takımı FlexRay'e aktaran muhafaza borusu modülü kumanda cihazı (N80) üzerinden aktarır. Burada sinyal tahrik aksamı kumanda cihazı tarafından tespit edilir ve tahrik-CAN üzerinden tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazına gönderilir.
Uygun sürüş kademesine takılır.
"D1" ile "D9" arasında sürüş kademesi takılıyken vites değiştirme aralığı kombine göstergede gösterilir.
Kumanda alanı, sürüş işletimi sırasındaki ileri viteslerde değiştirilebilir, fakat tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazı motorun izin verilmeyen şekilde yüksek veya düşük motor devir sayılarında vites değiştirmeyi engeller.
Kombine göstergedeki mesajlar ve göstergeler
Seçilmiş olan vites, sürüş kademesi veya sürüş programına ilişkin bilgiler tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazı tarafından tahrik-CAN'a aktarılır. Tahrik aksamı kumanda cihazı bu bilgileri alır ve yürüyüş takımı-FlexRay, elektronik kontak kilidi ve kullanıcı arabirimi-CAN üzerinden kombine göstergeye aktarır. Bunun üzerine kombine gösterge ilgili göstergeyi aşağıdaki sinyaller üzerinden kumanda eder:
Çok fonksiyonlu ekran (A1p13)
Vites göstergesi, kumanda
Sürüş programı göstergesi, kumanda
Aşağıdaki yapı parçaları tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazı tarafından kumanda edilir:
Park kilidi kaldırma manyetiği (Y3/8l1)
Yağlama basıncı elektro manyetiği (Y3/8y12)
Kavrama kumandası elektro manyetiği K81 (Y3/8y13)
Kavrama kumandası elektro manyetiği K38 (Y3/8y14)
Kavrama kumandası elektro manyetiği K27 (Y3/8y15)
Lamelli fren kumandası elektro manyetiği B08 (Y3/8y16)
Lamelli fren kumandası elektro manyetiği B05 (Y3/8y17)
Lamelli fren kumandası elektro manyetiği B06 (Y3/8y18)
Çalışma basıncı elektro manyetiği (Y3/8y19)
Tork konvertör türbin kavraması elektro manyetiği (Y3/8y20)
Motor ayırma kavraması elektro manyetiği K0 (Y3/8y21)
Aşağıdaki sinyaller tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazı tarafından işlenir:
Basınç sensörü (Y3/8b5)
Türbin çarkı devir sayısı sensörü (Y3/8n1)
Tahrik devir sayısı sensörü (Y3/8n2)
Güç çıkış mili devir sayısı sensörü (Y3/8n3)
Şanzıman yağı sıcaklık sensörü (Y3/8s2)
Park kilidi konum sensörü (Y3/8s4)
Vites tertibatı fonksiyon akışı
Fonksiyon akışı aşağıdaki noktalarda açıklanmıştır:
Vites büyütme ve küçültme fonksiyon akışı
1. vitesten 2. vitese geçme fonksiyon akışı
Vites büyütme ve küçültme fonksiyon akışı
DYNAMIC SELECT (N72/4s1) şalterine basıldığında sürücü sürüş programını seçer ve kombine göstergede ayrıca Audio/COMAND ekranında (A40/8) bir geri bildirim alır. Headunit (A26/17) Audio/COMAND ekranındaki görsel için sinyali oluşturur ve bu sinyali High-Speed-Video-Link (HSVL) üzerinden gönderir.
Sürücü, sol alt kumanda alanındaki (N72/4) orta konsolün bölgesinde yer alan DYNAMIC SELECT şalteri üzerinden temel vites değiştirme programına müdahale edebilir. Sol alt kumanda alanı sinyali UBFLIN (LIN A3), Audio/COMAND kumanda ünitesi (A40/9), Telematik-CAN (CAN A), Headunit, kullanıcı arabirimiCAN, elektronik kontak kilidi kumanda cihazı ve yürüyüş takımı-FlexRay üzerinden elektronik stabilite programı kumanda cihazına gönderir. Elektronik stabilite programı kumanda cihazı seçilmiş sürüş programı için bilgileri yürüyüş takımı FlexRay üzerine verir. Tahrik aksamı kumanda cihazı bu bilgileri alır ve bunları tahrik-CAN üzerinden tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazına gönderir.
Aşağıdaki sürüş programları mevcuttur:
"C" (konfor)
"E" (Ekonomi)
"I" (Bireysel)
"S" (Spor)
"S+" (Spor+)
Sürüş programlarında sürücü, vites küçültme direksiyon kumanda tuşuna (S110/1) veya vites büyütme direksiyon kumanda tuşuna (S111/1) kumanda ederek aşağıdaki fonksiyonları seçebilir:
Sürüş programlarında direksiyon kumanda tuşlarının kullanılması ile kısa süreli M programı etkinleştirilir. Bu sayede sürücü, önceden M programını seçmesine gerek kalmadan vitesleri direksiyon kumanda tuşlarının yardımıyla değiştirebilir. Direksiyon kumanda tuşlarına basılmasıyla, şu ana kadarki vites kısıtlaması/optimum vitese geçme fonksiyonu iptal edilir.
Kısa süreli M programı belirli bir zaman sonra otomatik olarak tekrar devreden çıkarılır. Bu zaman aralığı tuşa her basıldığında yeniden başlar. Bunun haricinde tam yüke ve enine savrulmaya bağlı olarak fonksiyonun etkinleştirilmesi uzatılır.
"E" sürüş programında "S" ve "S+" sürüş programlarına göre daha kısa vites değiştirme aralığı (düşük motor devir sayısında vites değiştirme) ve bu nedenle ileri sürüş ve geri sürüş esnasında daha düşük bir tahrik torku sunulur. Vitesler tam yüksek devirde kullanılmadığı için bu daha ekonomik ve konforlu bir sürüş sağlar.
Geri vitese ve vites boş konumuna sadece DIRECT SELECT vites seçme kolu üzerinden geçilebilir. Park kilidi (sürüş kademesi "P") DIRECT SELECT-vites seçme kolundaki park kilidine basılarak etkinleştirilir.
Vites küçültme direksiyon kumanda tuşunun ve vites büyütme direksiyon kumanda tuşunun durumu, tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazı tarafından direksiyon simidi elektroniği (N135), direksiyon-LIN (LIN E1), muhafaza borusu modülü kumanda cihazı, yürüyüş takımı-FlexRay, tahrik aksamı kumanda cihazı ve tahrik CAN üzerinden okunur.
Fonksiyon akışı 1 vitesten 2. vitese geçme
1. viteste lamelli fren B05, lamelli fren B06 ve lamelli kavrama K38 devrededir. 1. vitesten 2. vitese geçerken lamelli fren B05 devreden çıkarılır ve lamelli kavrama K81 devreye alınır.
Vites değiştirme işlemi tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazı tarafından başlatılır. Bu sırada lamelli kavrama K81 doldurulur ve lamelli kavramadaki K81 basınç sürekli olarak arttırılır. Aynı zamanda lamelli fren B06'daki basınç düşürülür.
Burada akıcı bir geçiş söz konusudur. 2. vitesin dönme momentine ulaşılırsa, motor devir sayısı 2. vitesin seviyesine uyarlanmalıdır (arttırma aşaması).
Bu devir sayısı eşitlemesine, lamelli kavramadaki K81 basınç yükseltilerek ulaşılır ve gerekirse ME kumanda cihazı veya CDI kumanda cihazı üzerinden bir tork düşürmesi gerçekleştirilir. Hibrid tahrikte ve/veya salt elektrikli işletimde ayrıca elektrikli makinenin torkunun düşürülmesi için güç elektroniği kumanda cihazına bir talep gönderilir.
Aşırı düşük devir sayısında zoraki bir vites düşürme ve aşırı yüksek devir sayısında zoraki bir vites büyütme gerçekleşir. Araç hareketsizken otomatik olarak 1. vitese geçilir. Kalkış 1. viteste olabileceği gibi 2. viteste de mümkündür.
Kısa süreli M programı
Kısa süreli M programı, direksiyon kumanda tuşlarına basılarak etkinleştirilen geçici bir programdır. Sistem tarafından o an izin veriliyorsa artı (+) yönüne basmak vitesin bir kademe yükseltilmesini sağlar; eksi (-) yöne basmak ise vitesi bir kademe küçültür. Diğer durumda güncel viteste tutulur. Öngörülen bir zaman penceresine göre bu fonksiyon kendisini otomatik olarak devreden çıkartır. Etkinleştirilmiş süre, enine ivmelenmenin (savrulma) algılanmasında veya araç gaz kesme işletimi safhasında bulunduğunda minimum hızın altına düşülmesinden dolayı (örn. duraklama) uzatılabilir. Belirtilmiş olan kriterlerden hiçbirinin etkin olmaması durumunda kısa süreli M programı öngörülen bir süre boyunca daha etkin kalır. Bu kalan sürenin bitmesinden sonra tekrar başlangıç vites değiştirme programına atlanır. İlaveten sürücüye bir vites değiştirme tavsiyesi kombine göstergede gösterilir. Bu aynı şekilde entegre edilmiş vites değiştirme tavsiyesinin aksamıdır. Sürücü kısa süreli M programını belirli işlemleri uygulayarak kendisi erkenden durdurabilir, örn. vites büyütme direksiyon kumanda tuşuna artı (+) yönünde basması ve basılı tutması, sürüş kademesini değiştirmesi veya sürüş programını değiştirmesi gibi. Bu koşullardan biri yerine getirilirse, tekrar başlangıç vites programına geçiş yapılır.
Motor devir sayısının izin verilmeyen derecede yüksek veya düşük olmasına neden olabilecek vites değiştirme işlemleri uygulamaya koyulmaz.
Atıfta bulunulan belgeler
- gf2710p9992ahu Otomatik şanzıman (AG) sistem yapı parçalarına genel bakış