Soğutma maddesi devresi fonksiyonu

W20.00-1086-79

Genel bilgiler

OM 936 yapı serisi motorlar kapalı bir motor soğutma sistemine (aşırı basınç sistemi) sahiptir. Motor soğutma sistemindeki soğutma maddesi, soğutma maddesi pompası (1.2) tarafından devir daim ettirilir. Soğutma maddesi sıcak motor yapı parçalarının ısısını alır ve motor kendi çalışma sıcaklığına ullaştığında bir radyatör üzerinden dış havaya verir.

Motor soğutma devresi

Soğutma maddesi pompası (1.2) bir kayış tahriki üzerinden tahrik edilir. Motor çalışıyorsa ve çalışma sıcaklığına henüz ulaşmamışsa, o zaman soğutma mddesi pompası (1.2) soğutma maddesini motorun içinde sirküle eder. Soğutma maddesi termostatı (1.1) soğuk motorda kapalı olduğundan, soğutma maddesi kapalı durumdaki soğutma maddesi termostatını (1.1) baypas yaparak soğutma maddesi pompasından (1.2) geçerek motor bloku (C) içine akar. Soğutma maddesinin bir kısmı bu sırada soğutma maddesi pompasından (1.2) sonra doğrudan önce yağ-su ısı değiştiricisi içinden geçer, daha sonra tekrar soğutma pompası (1.2) tarafından emilmeden önce silikat kartuşa yönlendirilir.

Yağ-su ısı değiştiricisi üzerinden motor yağı soğutulur, böylece sıcaklık 120 °C'nin üzerine çıkmaz. Motorun içindeki yapı parçalarını korozyondan korumak için, silikat kartuş yardımı ile soğutma maddesi içindeki silikat miktarı ayarlanır.

Motor bloku (C) içinde soğutma maddesi silindirleri dolaşır ve ardından her silindirdeki, emme tarafında iki adet ve egzoz tarafında iki adet olmak üzere, dört adet soğutma kanalı üzerinden silindir kapağı içine ulaşır. Silindir kapağı içinde soğutma maddesi önce, yakıt enjektörlerinin ve sübap yuvası bileziklerinin bulunduğu alt soğutma seviyesini dolaşır. Ardından soğutma maddesi üst soğutma seviyesine akar ve orada sübap kılavuzlarını soğutur. Soğutma maddesi daha sonra 1., 2., 3., 5. ve 6. silindirdeki soğutma maddesi çıkış delikleri üzerinden soğutma maddesi toplama borusu (4) içine yönlendirilir. Soğutma maddesi 4. silindirdeki soğutma maddesi çıkış deliği üzerinden doğrudan egzoz gazı geri dönüş soğutucusu (6) içine ulaşır.

Soğutma maddesi toplama borusundan (4) ve egzoz gazı geri dönüş soğutucusundan (6) soğutma maddesi, soğutma maddesi toplama gövdesine akmaya devam eder ve oradan bir hat üzerinden yağ-soğutma maddesi modülü (1) içine geri akar. Henüz kapalı olan soğutma maddesi termostatı (1.1) üzerinden tekrar doğrudan soğutma maddesi pompasından (1.2) geçerek, motor çalışma sıcaklığına ulaşıncaya kadar motor bloku (C) içine yönlendirilir.

Moror çalışma sıcaklığına ulaşdığında, soğutma maddesi termostatının (1.1) açılmasıyla radyatör devresinden geçerek akar. Soğutma maddesi termostatının (1.1) konumuna göre daha çok veya daha az soğutma maddesi araç radyatöründen geçerek soğutma maddesi pompasına (1.2) akar. Bu şekilde soğutma maddesi devresindeki soğutma maddesinin sıcaklığı ayarlanır.

Fan yardımıyla (12) araç radyatörünün soğutma kapasitesi yükseltilir. Bu sırada fanın (12) devir sayısı soğutma maddesi sıcaklığına bağlı olarak ayarlanır. Bunun için motor yönetimi kumanda cihazı (MCM) (A4) soğutma maddesi çıkışı sıcaklık sensörü (B606) üzerinden sürekli olarak soğutma maddesi sıcaklığını ve fan devir sayısı sensörü (Y616 b1) üzerinden fan devir sayısını denetler. Ayar işlemi, karakteristik tanım alanına bağlı olarak ilgili fan kavraması manyetik valfnın (Y616) buna uygun olarak kumanda edilmesiyle gerçekleştirilir.

Soğutma sistemi içinde sıcaklık değişmeleri ile ortaya çıkan değişik basınçlar, soğutma maddesi dengeleme kabı üzerinden dengelenir.

Isıtma devresi

Isıtma devresi için soğutma maddesi, soğutma maddesi toplama gövdesinden alınır. Isıtma sistemi ısı değiştiricisinden önce bir kapatma vanası monte edilmiştir, bunun vasıyasiyle soğutma maddesinin ısıtma devresinden ve ısıtma sistemi ısı değiştiricisinden geçişi ayarlanabilir. Code D6I (artık ısı kullanma sistemi) olan araçlarda ilave artık ısı pompası (M20) ısıtma sistemi kapatma vanasından (Y49) önce, motor kapatılmış durumdayken ısıtma devresinde soğutma maddesinin sürkülasyonunu sağlar. Bu sayede motorun artık ısısı iki saat süreye kadar kullanılabilir. Code D6M (Sıcak sulu ilave kalorifer, sürücü kabini) veya Code D6N (Sıcak sulu ilave kalorifer, sürücü kabini ve motor) olan araçlarda monte edilmiş olan ilave kalorifer cihazı, ilave bir kısa devre hattı (Bypass) ile ısıtma devresine entegre edilmiş olup, soğutma maddesi ilave sirkülasyon pompası yardımı ile sadece ısıtma devresi içinde sirkülasyon yapar ve bu sayede tüm motor boyunca yönlendirilmek zorunda kalmaz. Yağ-soğutma maddesi modülünün (1) soğutma maddesi giriş manşonundaki bir bağlantı üzerinden soğutma maddesi tekrar motor soğutma devresi içine ulaşır.

Kompresörün (9) soğutulması

Kompresörün (9) soğutulması için soğutma maddesinin bir kısmı motorun sol tarafında 6. silindirin bölgesinde motor blokundan (C) dışarı yönlendirilir. Soğutma maddesi, kopmresörün (9) silindir kapağından geçtikten sonra, egzoz gazı geri dönüş sistemi ayarlayıcısının (Y621) soğutma maddesi girişine ulaşır.

Egzoz gazı geri dönüş sistemi ayarlayıcısının (Y621) soğutulması

Egzoz gazı geri dönüş sistemi ayarlayıcısı (Y621), daha önce kompresörün (9) soğutulmasında kullanılmış olan soğutma maddesi ile soğutulur. Egzoz gazı geri dönüş sistemi ayarlayıcısının (Y621) soğutulmasından sonra soğutma maddesi, soğutma maddesi toplama gövdesi üzerinden tekrar motor soğutma devresi içine ulaşır.

Dizel partikül filtresinin (DPF) kendini yenilemesi (rejenerasyo) için olan püskürtme memesinin soğutulması – Code M5Z (Motor modeli Euro VI) olan araçlarda

Püskürtme memesinin soğutulması için soğutma maddesi motorun sağ tarafında motor blokundan (C) 6. silindirin yüksekliğinde alınır, içinde püskürtme memsinin bulunduğu DPF filtresinin kendini yenilemesine (rejenerasyon) ait meme ünitesi içinden yönlendirilir ve ardından turboşarj basınç ayarlayıcısına (Y636) gönderilir.

Turboşarj basınç ayarlayısının (Y636) soğutulması

Turboşarj basınç ayarlayıcısı (Y636), daha önce DPF filtresinin kendini yenilemesine (rejenerasyon) ait meme ünitesi içindeki püskürtme memesinin soğutulmasında kullanılmış olan soğutma maddesi ile soğutulur. Turboşarj basınç ayarlayıcısının (Y636) soğutulmasından sonra, soğutma maddesi yağ-soğutma maddesi modülüne (1) ve yağ-soğutma maddesi modülü (1) içinde soğutma maddesi termostatı (1.1) ve ısı değiştiricisi arasına yönlendirilir.

AdBlue® ısıtıcısı

AdBlue® ısıtması için soğutma maddesi, soğutma maddesi toplama gövdesinden alınır. Manyetik valfın kumanda sırasında AdBlue® ısıtmasının (Y627) soğutma maddesi hortum paketi üzerinden AdBlue® deposuna ve oradan soğutma maddesi giriş manşonu üzerinden tekrar yağ-soğutma maddesi modülü (1) içine yönlendirilir.

Sekonder (ikincil) su retarderinin bağlanması – Code B3H (Sekonder su retarderi) olan araçlarda

Sekonder su retarderi soğutma maddesi toplama gövdesi ve soğutma maddesi termostatı (1.1) arasına soğutma maddesi devresine eklenir. Buna göre soğutma maddesi bu araçlarda, soğutma maddesi toplama gövdesini terk ettik sonra, ardından tekrar soğutma maddesi toplama gövdesine ve oradan soğutma maddesi termostatına (1.1) ulaşmadan önce rerarderin içinden geçer. Sekonder su radyatörünün devreye alınması sırasında soğutma maddesi devresinden büyük bir miktarda soğutma maddesi alındığından dolayı ve bu nedenle soğutma sistemi içindeki basınç aşırı olarak düşebileceği için, tali tüketiciler devresinden basınçlı havanın amaca uygun şekilde püskürtülmesi ile bu ayarlanır. Bunun için sürüş regülasyonu kumanda cihazı (CPC) (A3) soğutma maddesi basınç regülasyonu sensörü (B87), (B117) üzerinden sürekli olarak soğutma maddesi dengeleme kabı içindeki basıncı denetler. Belirli basınç altında ve soğutma maddesi sıcaklığına bağlı olarak bu, soğutma maddesi basınç regülasyonu manyetik valfını (Y53) kumanda eder, bu da tali tüketiciler devresinden gelen basınçlı havayı soğutma maddesi dengeleme kabı içine uygun şekilde gönderir.