Motor | 651.9 TİP 204.9 01.06.2012' dan itibaren' te |
Turbo şarj fonksiyon ön koşullarına ilişkin genel bilgiler
Uç 87M (motor kumandası AÇIK) olmalı
Motor çalışır durumda olması
Turbo şarja ilişkin genel bilgiler
Turbo şarj sayesinde silindir dolum derecesi iyileşir. Bu sayede motorun torku ve gücü artar. Turbo şarj esnasında egzoz gazlarının akım enerjisi her iki egzoz gazı turbo şarjının tahrik edilmesi için kullanılır. Turbo şarj işlemi, alanına göre farklı şekillerde birlikte çalışan, farklı büyüklükteki 2 sırayla kumanda edilen egzoz turbo şarj ile gerçekleşir.
Egzoz gazı turbo şarjı kompresör girişindeki hava filtresi üzerinden temiz havayı emer ve bu havayı kompresör çıkışı üzerinden turbo şarj havası soğutucusu önündeki turbo şarj hava borusuna iletir.
Kompresör çarkının yüksek devir sayısı ve bunun sonucunda oluşan yüksek debi vasıtasıyla hava turboşarj hava borusunda sıkıştırılır. Yoğunlaştırılmış ve bu şekilde ısıtılmış turbo şarj havası, turbo şarj hava borusu üzerinden turbo şarj hava soğutucusuna akar. Turbo şarj hava soğutucusu turbo şarj havasını soğutur ve turbo şarj hava borusu üzerinden turbo şarj hava dağıtıcısına gönderir.
Turbo şarjının kumandası turbo şarj basınç regülasyonu ile gerçekleşir. Turbo şarj basıncı CDI kumanda cihazı (N3/9) tarafından aşağıdaki değerlere ve buna ait olan yapı parçalarına bağlı olarak ayarlanır:
- Atmosferik basınç sensörü, çevre hava basıncını ölçmek için
- Turbo şarj havası sıcaklık sensörü (B17/8)
– Egzoz turboşarj öncesi sıcaklık sensörü (B19/11)
- Püskürtme miktarı, yakıt enjektörlerinin (Y76) püskürtme zamanı ve Rail'deki yakıt basıncı üzerinden belirlenir. Rail'deki yakıt basıncı Rail basınç sensörü (B4/6) üzerinden algılanır
- Turboşarj basıncı ayar kelebeğinin basıncı sinyale dönüştürme elemanı (Y93)
– Turboşarj basınç ayarı basınç değiştiricisi (Y31/5)
– Soğutma maddesi sıcaklığı, soğutma maddesi sıcaklık sensörü (B11/4) üzerinden
– Çevre hava basıncı, CDI kumanda kutusundaki atmosferik basınç sensörü
– Emme havası basıncı, hava filtresi sonrası basınç sensörü (B28/5) üzerinden
– Motor devir sayısı, krank mili hall sensörü (B70) üzerinden
- Turboşarj basıncı, turbo şarj basınç sensörü (B5/1) üzerinden
- Turboşarj basıncı, düük basınç egzoz turboşarjın turboşarj basınç sensörü (B5/4) üzerinden
- Egzoz basıncı, egzoz karşı basınç sensörü (B60) üzerinden
– Emilen hava kütlesi, sıcak film hava yoğunluk ölçeri (B2/5) üzerinden
– Emiş havası sıcaklığı, emiş havası sıcaklık sensörü (B2/5b1) üzerinden
– DPF basınç farkı sensörü (B28/8), dizel partikül filtresinin (DPF) kurum miktarı
Turbo şarj fonksiyon süreci
Fonksiyon akışı aşağıdaki noktalarda açıklanmıştır:
1200 d/dak.'ya kadar tam yük işletimi turbo şarj basıncı fonksiyon akışı
1200 d/dak.'dan itibaren tam yük işletimi turbo şarj basıncı fonksiyon akışı
2800 d/dak.'dan itibaren tam yük işletimi turbo şarj basıncı fonksiyon akışı
1200 d/dak.'ya kadar tam yük işletimi turbo şarj basıncı ayarı fonksiyon akışı
Tam yük işletiminde 1200 d/dak.'lık bir motor devir sayısına kadar egzoz gazı klapesi kapalı durumdadır ve tüm egzoz gazı akışı yüksek basınç egzoz turboşarjın türbin çarkı üzerinden alçak basınç egzoz turboşarjın türbin çarkına ve ardından egzoz sistemine gider.
Egzoz gazı enerjisinin büyük bir bölümü gerekli turbo şarj basıncının ana kısmını üreten yüksek basınç egzoz turbo şarjının türbin çarkına etki eder.
Kalan egzoz gazı enerjisi ise turbo şarj mili üzerinden kompresör çarkını tahrik eden alçak basınç egzoz turbo şarjının türbin çarkına etki eder. Alçak basınç egzoz turbo şarjı böylece akış freni olarak etki etmez. Turbo şarj basınç regülasyonu basınç konvertörü tarafından kumanda edilen Wastegate ve kompresör bypass'ı kapalıdır.
1200 d/dak.'ya kadar tam yük işletimi turbo şarj basınç regülasyonunun şematik gösterimi |
1 | Yüksek basınçlı turboşarj |
2 | Alçak basınçlı turboşarj |
3 | Turboşarj basıncı ayar klapesi |
4 | Wastegate |
5 | Kompresör bypass'ı |
6 | Hava filtresi |
7 | Turbo şarj hava soğutucusu |
8 | Emme manifoldu |
9 | Egzoz manifoldu |
10 | Egzoz gazını geri gönderme sistemi (AGR) ön soğutucusu |
11 | Egzoz gazını geri gönderme soğutucusu |
12 | AGR bypass kapağı |
M16/6 | Gaz kelebeği ayarlayıcısı |
Y27/9 | Egzoz gazı geri gönderme valfi |
A | Temiz hava |
B | Egzoz gazı |
P09.40-2323-76
1200 d/dak.'dan itibaren tam yük işletimi turbo şarj basıncı ayarı fonksiyon akışı
Tam yük işletiminde 1200 d/dak.'lık bir motor devir sayısından itibaren egzoz gazı klapesi gerekli turboşarj basıncına bağlı olarak açılır.
Egzoz gazının büyük bir bölümü yüksek basınç egzoz turbo şarjının türbin çarkı üzerinden alçak basınç egzoz turbo şarjının türbin çarkına ve oradan da egzoz sistemine gider.
Üretilen turbo şarj basıncının büyük bir bölümü yüksek basınç egzoz turbo şarjı vasıtasıyla hazır hale getirilir.
Alçak basınç egzoz turbo şarjı kesintisiz olarak devreye alınır ve emilen temiz havanın önceden sıkıştırılmasını sağlar.
Turbo şarj basınç regülasyonu basınç konvertörü tarafından kumanda edilen Wastegate ve kompresör bypass'ı kapalı kalmaya devam eder.
1200 d/dak.'dan itibaren tam yük işletimi turboşarj basıncı ayarı şematik gösterimi |
1 | Yüksek basınçlı turboşarj |
2 | Alçak basınçlı turboşarj |
3 | Turboşarj basıncı ayar klapesi |
4 | Wastegate |
5 | Kompresör bypass'ı |
6 | Hava filtresi |
7 | Turbo şarj hava soğutucusu |
8 | Emme manifoldu |
9 | Egzoz manifoldu |
10 | Egzoz gazını geri gönderme sistemi (AGR) ön soğutucusu |
11 | Egzoz gazını geri gönderme soğutucusu |
12 | AGR bypass kapağı |
M16/6 | Gaz kelebeği ayarlayıcısı |
Y27/9 | Egzoz gazı geri gönderme valfi |
A | Temiz hava |
B | Egzoz gazı |
P09.40-2324-76
2800 d/dak.'dan itibaren tam yük işletimi turbo şarj basıncı ayarı fonksiyon akışı
2800 d/dak.'lık bir motor devir sayısından itibaren kompresör bypass'ı ve egzoz gazı klapesi açılır. Alçak basınç egzoz turbo şarj tarafından üretilen turbo şarj havasının büyük bir bölümü yüksek basınç egzoz turbo şarjın kompresör gövdesinin önünde turbo şarj soğutucusuna ve turbo şarj dağıtıcısına giden turbo şarj boruları üzerinden iletilir. Alçak basınç egzoz turbo şarjı böylelikle gerekli olan turbo şarj basıncını üretir. Egzoz gazının büyük bir bölümü yüksek basınç egzoz turbo şarjın türbin çarkını tahrik etmeye devam eder. Üretilen turbo şarj basıncı turbo şarj regülasyonu basınç konvertörü tarafından kumanda edilen Wastegate üzerinden ayarlanır. CDI kumanda cihazı, turbo şarj basıncı sensörü sayesinde üretilen gerçek turbo şarj basıncını denetler.
Alçak basınç egzoz turbo şarjı turbo şarj basıncı sensörü sayesinde alçak basınç egzoz turbo şarjı sonrası turbo şarj basıncı tespit edilir. Üretilen gerçek turbo şarj basıncının karakteristik olarak kayıtlı turbo şarj basıncı ve alçak basınç egzoz turbo şarj sonrasındaki turbo şarj basıncı ile karşılaştırılmasıyla, yüksek basınç ve alçak basınç egzoz turbo şarjındaki hataları tespit etmek mümkündür.
Kompresör bypass'ı basınca bağlı olarak kendi kendini ayarlar ve yay yüklü geri tepme valfı yüksek basınç egzoz turbo şarjını yüksek yüklerde sevk akımından ayırır.
2800 d/dak.'dan itibaren tam yük işletimi turboşarj basıncı ayarı şematik gösterimi |
1 | Yüksek basınçlı turboşarj |
2 | Alçak basınçlı turboşarj |
3 | Turboşarj basıncı ayar klapesi |
4 | Wastegate |
5 | Kompresör bypass'ı |
6 | Hava filtresi |
7 | Turbo şarj hava soğutucusu |
8 | Emme manifoldu |
9 | Egzoz manifoldu |
10 | Egzoz gazını geri gönderme sistemi (AGR) ön soğutucusu |
11 | Egzoz gazını geri gönderme soğutucusu |
12 | AGR bypass kapağı |
M16/6 | Gaz kelebeği ayarlayıcısı |
Y27/9 | Egzoz gazı geri gönderme valfi |
A | Temiz hava |
B | Egzoz gazı |
P09.40-2325-76
Kompresör bypass'ı kapalı olan egzoz turbo şarj gösterilmiştir |
1 | Tek yönlü valf |
2 | Geri alma yayı |
P09.40-2381-12
Kompresör bypass'ı açık olan egzoz turbo şarj gösterilmiştir |
1 | Tek yönlü valf |
P09.40-2380-12
Atıfta bulunulan belgeler
- gf0716p9997ogb Common Rail Dizel Enjeksiyon (CDI) sistem yapı parçalarına genel bakış