Navigasyon işletimi fonksiyonu

Navigasyon sistemi, sürücüyü yolu bulurken desteklemek ve bilinmeyen bölgelerde sürüş güvenliğini arttırmak içindir.

Navigasyon sistemi fonksiyonları genel itibariyle şunlardır:

 Yer tayini

 Rota planlaması

 Rotanın hesaplanması

 Hedef kılavuzu

 Harita gösterimlerine göre görsel sürüş talimatları

 Akustik sürüş talimatları

Navigasyon için gerekli tüm sistemler, GPS anteni (A2/93a6) ve GPS splitteri (A2/5) (Code 359 TELE AID acil çağrı sistemi ile) hariç, COMAND kullanım, görüntüleme ve kumanda ünitesinde (A40/3) mevcuttur.

Tavan anten modülüne (A2/93) entegre edilen GPS anteni uyduların GPS sinyallerini alır ve bunları GPS splitterine iletir. GPS splitteri GPS sinyalini böler ve COMAND kullanım, görüntüleme ve kumanda ünitesinin yanı sıra acil çağrı sistemi kumanda kutusuna (N123/4) (Code 359) TELE AID acil çağrı sistemi ile) yönlendirmektedir.

Araca özgü veriler, örn.:

 tekerlek impuls sinyali,

 direksiyon dönüş açısı ve

 geri vites sinyali

buna karşın dijital olarak Control Area Network veri yolu sınıf B
(iç mekan) (CAN-B)- veri yolu üzerinden COMAND kullanım, görüntüleme ve kumanda ünitesine iletilir.

P82.62-2829-09

Anten sistemleri blok devre şeması

Aşağıdaki donanımlar için gösterilmiştir:

 HIGH Class ABD (Code 528)

 COMAND APS ABD (navigasyonlu) (Code 530) ve

 TELE AID acil çağrı sistemi (Code 359)

 SIRIUS-uydu yayınlarını alan dijital radyo (Code 536)

6 SCAR kumanda kutusu için olan HF hattı (karasal)

7 Telefon için olan HF hattı

8 Acil çağrı için olan HF hattı

9 Navigasyon ve acil çağrı için olan GPS HF hattı

10 TELE AID yedek anten üzerinden acil çağrı için olan HF hattı

11 FM2/FM3 geçişi için olan şalter gerilimi

12 FM2 veya FM3 için olan HF hattı

1 AM/FM için olan HF hattı

2 ZF geri dönüşü için olan hat (Diversity işlemcinin etkinleştirilmesi)

3 Demodüle edilen FZV sinyali için olan hat

4 Keyless-Go kumanda kutusu için olan HF hattı (yetki sinyali)

5 SDAR kumanda kutusu (uydu) için olan HF hattı

A2/5 GPS splitteri

A2/19 Arka cam anteni FM güçlendiricisi

A2/50 TELE AID yedek anten

A2/93 Tavan anten modülü

A2/93a1 FM/AM/FZV anteni

A2/93a2 Anten kuvvetlendiricisi

A2/93a3 Telefon anteni

A2/93a4 TELE AID anteni

A2/93a5 SDAR anteni

A2/93a6 GPS anteni

FM/AM/FZV AM, FM ve telsiz merkezi kilitleme sistemi için olan anten

FM2 FM2 arka cam anteni

FM3 FM3 arka cam anteni

MOST Media Oriented System Transport

A34/6 Cep telefonu

A34/15 UHI cep telefonu yuvası (üniversal cep telefonu ara birimi)

A40/3 COMAND kullanım, görüntüleme ve kumanda ünitesi

N10/8 Arka SAM kumanda kutusu

N69/5 Keyless-Go kumanda kutusu

N87/5 SDAR kumanda kutusu

N123/1 UHI kumanda kutusu (üniversal cep telefonu arabirimi)

N123/4 Acil çağrı sistemi kumanda kutusu

Fonksiyon ön koşulları

 İlk çalıştırma

COMAND kullanım, görüntüleme ve kumanda ünitesi uç 15R ile etkinleştirilir. Navigasyon DVD'si COMAND kullanım, görüntüleme ve kumanda ünitesinin sürücü bölmesine yerleştirildikten sonra, navigasyon ünitesi kurulu olan yazılım versiyonunu DVD üzerindeki yazılımla karşılaştırır. DVD güncel bir yazılım içeriyorsa, bu navigasyon ünitesi tarafından yüklenir.

Aynı zamanda arka planda GPS alıcısı kurulur. Bu işlemler yakl. 15 dakika sürebilir

-----------------------------------------------------------------------------------------

GPS alıcısı başarılı kurulduktan sonra, seyir sırasında navigasyon ünitesi otomatik kalibrasyona başlar.

Lastik parametrelerinin girilmesi veya kalibrasyon sürüşlerinin gerçekleştirilmesi artık gerekmemektedir. Birkaç dönüş manevralı yakl. bir kilometrelik sürüş mesafesinden sonra navigasyon ünitesi otomatik olarak ayarlanmıştır. İlk çalıştırma başarılı geçtikten sonra araçtaki navigasyon sistemi etkin uç 30 ile etkindir. Navigasyon DVD'si artık çıkarılabilir veya yerleşik kalabilir. Navigasyon DVD'si ancak sistem başlatıldıktan sonra okunur.

-----------------------------------------------------------------------------------------

 Navigasyonun kapatılması

COMAND kullanım, görüntüleme ve kumanda ünitesi kapatılırsa (kontak KAPALI), navigasyon ünitesi yeniden bir kurulum sürecine gerek kalmaması için örn. son pozisyon, yön vs. gibi önemli verileri hafızada kaydeder. COMAND kullanım, görüntüleme ve kumanda ünitesini başlattıktan sonra navigasyon ünitesinin sadece işletim sistemini yüklemesi, eksik GPS verilerini alması ve bunları güncel yol ağı ile karşılaştırması gerekmektedir. Kullanıcı ilk sürüş önerilerini almadan bu işlem birkaç dakika sürebilir.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Standart navigasyon

 Konum belirlemesi

Navigasyon ünitesi, sistem başlatıldığında GPS anteni tarafından verilen GPS verilerini, kaydedilen araç pozisyonu, yön verileri ve ayrıca harita verileri ile karşılaştırır. Aracın pozisyonu bu işlemle yakl. 10 m'lik hassasiyetle belirlenir.

COMAND kullanım, görüntüleme ve kumanda ünitesi üzerinden araç pozisyonu talep edilirse, pozisyon renkli ekranın haritası üzerinde gösterilir. Enlem ve boylam şeklinde bir gösterim de mümkündür.

-----------------------------------------------------------------------------------------

 Rota hesaplaması için hedef adres girişi

Giriş için aşağıdaki bilgiler kullanılabilir:

 İlçe adı

 Sokak

 Kavşak (numaralı yollar dahil)

 Bina numarası (veri mevcudiyetine göre)

 Mahalleler (veri mevcudiyetine göre)

 "State" (ABD eyaleti veya "Province" (Kanada))

 Harita üzerinden varış yeri girişi (kumanda kolu ile hareket ettirilebilen çapraz kıl)

Bir akıllı giriş yardımı (Speller) (harf ve rakam alanı) üzerinden giriş, sistem tarafından desteklenmektedir. Giriş adımlarına göre sadece sıradaki, girilebilen işaretler sunulmaktadır. Kesin adlar otomatik olarak, mümkün olduğu sürece, tamamlanabilir. İşaret seçme imkanlarının azaltılması özel işaretler için de geçerlidir. Bina numarası girişinde doğrudan bir numara girişi mümkündür.

-----------------------------------------------------------------------------------------

 Rotanın hesaplanması

Bir hedef yeri girildikten veya sorgulandıktan sonra rota hesaplaması başlar.

COMAND kullanım, görüntüleme ve kumanda ünitesinin navigasyon ünitesinde güncel araç pozisyonu ve varış yeri arasındaki sürüş mesafesi hesaplanır. İlave olarak kullanıcı tarafından "kullanmama opsiyonları" seçilebilir. Bunlar rota hesaplamasına dahil edilir. Bunların örn. feribotların, tünellerin ve paralı yolların kullanılmaması içindir.

Bir ara varış yeri veya ara stop girilerek rota hesaplaması ayrıca etkilenebilir.

Hesaplama gerçekleştikten sonra rota harita üzerinde gösterilir.

-----------------------------------------------------------------------------------------

 Hesaplanan rotada seyretmek

Periyodik olarak navigasyon bilgisayarında gerçek pozisyon önceden hesaplanan pozisyonla karşılaştırılır. Giriş parametreleri COMAND kullanım, görüntüleme ve kumanda ünitesine entegre edilen dönme oranı sensörünün (CAYRO) verileri ve araçtan gelen yol verileridir.

Araç önceden hesaplanan rota üzerinde hareket ediyorsa, tüm gerekli bilgiler görsel olarak renkli ekranda gösterilir ve kısmen akustik olarak hoparlörler üzerinden aktarılır.

Bu bilgiler şöyledir:

 Varış yeri/Ara varış yeri

 Hesaplanan varış zamanı ve sürüş süresi

 Rota listesi

Varış yerine ulaşılması ile birlikte fonksiyon sonlanır.

-----------------------------------------------------------------------------------------

 Hesaplanmış olan rota terkedilirken

Araç önceden hesaplanan rota üzerinde artık hareket etmiyorsa, rota yeniden hesaplanır.

Yeni hesaplanan değerler uygun ise, değiştirilen rota gösterilir:

 Araç dijital ortama aktarılmış, ama örn. tek yönlü yol, otoban vs. gibi ek bilgilerin olmadığı bir yolun üzerinde ise "OFF ROAD" göstergesi görüntülenir.

 Araç, dijital ortama aktarılmış haritanın dışında ise
"OFF MAP" göstergesi görüntülenir.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Varış yeri belleği

Girilen varış yerleri manüel olarak kullanıcı tarafından bir varış yeri belleğine kaydedilebilir. Kaydedilen tüm varış yerleri kullanıcıya, alfabetik sıralanmış olarak, COMAND kullanım, görüntüleme ve kumanda ünitesi ekranında gösterilir. Varış yeri belleğine isimsiz bir giriş yapılırsa, bu kullanıcıya "Other" adlı başka bir listede gösterilir. En fazla 200 giriş kaydedilebilir.

Hafızanın kullanılması için giriş hedefinin çeşitli yöntemleri mevcuttur. Varış yeri belleğinde tüm 200 giriş imkanı kullanılmışsa, kullanıcı bir sonraki kayıt sürecinde bir kaydın manüel olarak silinmesi gerektiği konusunda Pop-up mesajları ile uyarılır.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Son varış yerleri (Last Destination Memory)

Navigasyonun ana menüsünde kullanıcı en son gidilen varış yerleri ile ilgili bir listeye erişebilir. Hedef kılavuzunun başlatılması ile varış yerine olan rota, günlük planma ve tüm ara varış yerleri dahil, otomatik olarak "Last Destination Memory"de kaydedilir.

En fazla 50 kayıt kaydedilebilir. Ardından "First in, First out" prensibine göre otomatik olarak silinir. Yani en eski giriş ilk önce silinecektir.

Kayıtların manüel olarak kullanıcı tarafından silinmesi mümkündür.

-----------------------------------------------------------------------------------------

OFF-Road navigasyonu

Navigasyon ünitesi normal yolların dışındaki (OFF-Road) rotaları da kaydedebilir. Bu durumda da rotalar kaydedilebilir
(en fazla 60 mil). Kaydedilen rotaların gösterimi harita gösterimi üzerinden gerçekleşir.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Günlük plan fonksiyonu

Günlük plan fonksiyonu ile kullanıcı, arka arkaya gitmek istediği farklı varış yerleri girebilir.

Varış yerleri kullanıcıya listede düzenlenmiş olarak gösterilir. Gidilen güncel hedef siyah yazı ile ön plana çıkarılır. Listedeki bir varış yeri adresine ulaşıldıysa, bu otomatik olarak günlük plandan silinir.

Günlük planda en fazla 18 varış yeri kaydedilebilir. Tüm kayıtlar kullanılmışsa, kullanıcı bir sonraki varış yerini kaydetmeye çalışırken, bir kaydın silinmesi gerektiği konusunda "Pop-up mesajıyla" uyarılır.

Günlük plandaki varış yerleri ya en kısa yola ya da tur şeklinde düzenlenir.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Ses çıkışı

 Aşağıdaki diller sunulmaktadır:

 Amerikan İngilizcesi

 Fransızca

 İspanyolca

 Ses çıkışı şu durumlarda gerçekleşir:

 "Richtung beibehalten" (yönü değiştirmeyin)

 Dönüş önerileri

 Dönüş manevraları

 Numaralı yollar

 Aşağıdaki mesajlar:

 Rota hesaplamasının başlaması

 Varış yeri/ara varış yerine ulaşıldı

-----------------------------------------------------------------------------------------

 Bölgelerle ilgili özel uyarı şu durumlarda gerçekleşir:

 Hedef kullanılmayan bölgede

 Hedef, sınırlı kullanılabilir bölgede

 Hedef bir In Process Data (IPD) bölgesinde

 IPD (In Process Data), dijital ortama geçirilmiş, fakat örn. yol sınıfı,

- Tek yönlü yol veya

- Otoyol,

gibi ek bilgilerin olmadığı yollardır.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Rotanın hesaplanması

 Rota kriterleri ve seçenekler

Rota hesaplaması için sadece "hızlı rota" kriteri mevcuttur.

Bu kriter aşağıdaki opsiyonlarla sınırlandırılabilir:

 Otoban kullanmama

 Paralı yol kullanmama

 Feribot/araç yüklemesinden kaçın

Tünelden kaçın

Rota hesaplaması ayarlanan opsiyonlara mümkün olduğunca uyularak gerçekleşir. Opsiyonlara uymak mümkün değilse, ayarlanan opsiyonlar ilgili yol bölümleri için dikkate alınmaz. Ayarlanan kriterler ve opsiyonlar her zaman gösterilebilir ve değiştirilebilir. Sistem tarafından bir "kullanmama opsiyonu" yerine getirilemezse, bu kullanıcıya COMAND kullanım, görüntüleme ve kumanda ünitesi renkli ekranındaki bir Pop-Up mesajı ile görsel olarak bildirilir.

-----------------------------------------------------------------------------------------

 Rota planlaması

Bir sonraki varış yeri için rota hesaplaması gerçekleşmeden ana varış yerlerine tam ulaşılır. Buna karşın bir ana varış yeri bir ara varış yeri ile birlikte girilirse, navigasyon ünitesi rotayı ikiye böler ve kullanıcıyı önce ara varış yerine
(veya ara stopa) ve ardından otomatik olarak istenen ana varış yerine yönlendirir.

 Kalan zaman ve kalan mesafe

Aşağıdaki bilgiler verilir:

 Araç pozisyonu ile bir sonraki varış yeri arasındaki mesafe

 Öngörülen varış zamanı

 Sürüş süresi

Sürüş süresi, kat edilecek yol bölümlerine atanan hızdan ve ayrıca güncel hızdan hesaplanan bir parametreden oluşur.

-----------------------------------------------------------------------------------------

 Manüel blokaj

Manüel blokajlar aşağıdakilerle belirtilir:

 Rota üzerinde mesafe, güncel araç pozisyonundan yola çıkarak, en fazla 10 mil.

Varış yerine olan mesafeye bağlı olarak tüm rota bloke edilemez, sadece güncel pozisyon etrafındaki yakın bölgede bir bölüm bloke edilebilir. Ayrıca blokajın bağımsız olarak kaldırılması mümkündür.

 Hedef kılavuzu

Sürüş önerilerinin verilmesi daima güncel, güncel yol sınıfı ve karar noktasına, örn. otoban çıkışı, olan mesafe dikkate alınarak gerçekleşir. Duruma göre sürüş önerisi 3 kademeye kadar gerçekleşir:

 Ön bildirim, güncel yol sınıfına bağlı

 Yaklaşma

 Etkinlik

-----------------------------------------------------------------------------------------

 Sembolik sürüş önerisi

Dönme durumuna uygun bir piktogramın kombine göstergedeki (A1) çok fonksiyonlu ekranda (A1p13) verilmesi mümkündür. Her bir karar noktası için sembolik bir sürüş tavsiyesi oluşturulur. Aşağıdaki durumları ayırt edilir:

 Yolun seyrine uyun

 Ön bildirim

 Bir kavşakta dönme, kavşağın tüm yolları 30°'lik yön çözünürlüğü ile belirtilir ve gösterilir

 Bir çıkışta ayrılma 90°'lik yön çözünürlüğü ile

 Göbekli kavşak, sağdan ve soldan seyreden trafik: Göbekli kavşağın tüm yolları belirtilir (sadece dijital ortama tam olarak geçirilmiş bölgede).

 İkiye ayrılma 30°'lik yön çözünürlüğü ile

 Dönüşler, sağdan, soldan seyreden trafik

 Rota hesaplamasında hedef yönü, Off-Road, Off-Map ve No-Route

-----------------------------------------------------------------------------------------

 Otoban hedef kılavuzu

Özellikle otoban çıkışlarında sürüş önerileri vermek için, kullanıcı için COMAND kullanım, görüntüleme ve kumanda ünitesi renkli ekranında özel sembolleri görüntülenir.

 Uzunluk bilgileri

Etkinlik rota arama yakın bölgesi içerisinde ise ilgili dönüş noktasına kadar olan mesafe verilir. İlave olarak bir bargraf vasıtasıyla bir sürüş önerisi gösterilir ve ses çıkışı üzerinden verilir.

 Yol adları ve levhalar

Aşağıdaki bilgiler mevcuttur:

 Üzerinde bulunulan yolun adı ve veri temelinde mevcut ise ilgili mahalle adı

 Dönülecek olan yolun adı

 Anayol üzerinde: Çıkış numarası, yol numarası, yön ve mahalle ile ilgili bilgiler içeren yol göstericiler

 Harita fonksiyonu

Navigasyon ilave olarak, rota kılavuzunun takip edilebildiği bir harita gösterimi üzerinden kumanda edilmektedir. Harita verileri özel bir navigasyon-DVD'sinden navigasyon ünitesine yüklenir ve harita COMAND kullanım, görüntüleme ve kumanda ünitesi renkli ekranında gösterilir.

Aşağıda yer alan gösterim fonksiyonları desteklenmektedir:

 Hedef kılavuzu haritası

 Pozisyon haritası (hedef kılavuzu olmadan)

Hedef kılavuzu sırasında sürüş önerileri kavşak zoom fonksiyonu ile Split-Screen modunda görüntülenebilir.

 Kavşak zoom

Bu fonksiyonla kullanıcı sürüş önerilerini büyütülmüş ve detaya indirgenmiş harita gösteriminde görebilir. Güncel araç pozisyonu, rota ve dönüş noktaları gösterilir.