On Board arıza teşhisi fonksiyonu

On-Board arıza teşhisi (OBD) fonksiyon koşulu genel bilgiler

 Klemens 87M (motor kumandası AÇIK) olmalı

On Board arıza teşhisi genel bilgiler

İkinci nesil bir On-Board arıza teşhis sistemi (OBD II) kullanılıyor. Avrupa'da Avrupa piyasası için ilgili uyarlamalara sahip OBD II, Avrupa On-Board arıza teşhisi (EOBD) diye anılır. OBD sistemi, CDI kumanda cihazına (N3/9) entegredir ve görevleri şöyledir:

- Sürüş sırasında egzoz gazı açısından önemli yapı parçalarını ve sistemleri denetlemek

- Hatalı fonksiyonları tespit etmek ve kaydetmek

– Tespit edilen hataları tek bir arabirim (arıza teşhis kontrol bağlantısı (X11/4)) üzerinden bir arıza teşhis cihazına (örn. Xentry Diagnostics) aktarmak

– Hatalı fonksiyonları kombi göstergedeki (A1) motor arıza teşhis kontrol lambası sembolü ile göstermek

OBD sayesinde aşağıdaki hedefler takip edilir:

– Sürekli düşük egzoz emisyonlarının sağlanması

– Tehlike altındaki yapı parçalarını (örn. katalizatör) hatalı ateşlemelerden korumak

Aşağıdaki yapı parçaları ve sistemler denetlenmektedir:

– Emiş havası yolu

- Yakıt sistemi

– Kızdırma tertibatı

– Egzoz gazı geri dönüş sistemi

– Düzgün çalışma regülasyonu

– Lambda sondası

– Lambda sondası ısıtıcısı

– Dizel partikül filtresi

– AdBlue®-sistemi

– Diğer emisyon bakımından önemli bileşenler veya arızası diğer bileşenlerin arıza teşhisini önleyen bileşenler

On Board arıza teşhisi (OBD) fonksiyon akışı

OBD aşağıdaki noktalarda açıklanmıştır:

 Hata tespiti fonksiyon akışı

 Kontrol yöntemi fonksiyon açıklaması

 Periyodik denetim fonksiyon akışı

 Kesintisiz denetim fonksiyon akışı

 Hazır kodu (Readiness-Code) fonksiyon akışı

 Hata kaydı fonksiyon akışı

 Müteakip hataların önlenmesi fonksiyon akışı

 Hata kapsamı bilgilerinin kaydedilmesi fonksiyon akışı

 Hata göstergesi fonksiyon akışı

 Hata belleğini okuma fonksiyon akışı

 Hata silme fonksiyon akışı

Hata tespiti fonksiyon akışı

CDI kumanda cihazı kendisini ve giriş ve çıkış sinyallerinin uygunluğunu kontrol edip olası arızaları tespit eder.

Arızalar ve kayıtları aşağıdaki gibi çeşitlilik gösterir:

– Arıza sürekli var

– Bir seyir esnasında meydana gelen temassızlık

Aşağıdaki arızalar meydana gelme sıklığı ve süre açısından tespit edilir:

– Sinyaller sınır değerinin üstünde veya altında (örn. hat kesintisi, kısa devre, arızalı sensör)

– Çeşitli sinyallerin tutarsız kombinasyonu

– Regülasyon aralığının alt ve üst sınırında regülasyon devresi

– Etki zincirlerindeki arızalar (hatalı kontrol akışları,

örn. çalışma düzeninin ayarlanmasında)

– CAN veri yolları üzerinden arıza mesajları

Kontrol yöntemi fonksiyon açıklaması

Kontrol yöntemlerinde bileşenler kontrolü ve etki zinciri kontrolü arasında ayrım yapılır.

Bileşenler kontrolü

Bileşenlerin kontrolü bir yapı parçasının doğrudan kontrol edilmesidir. Şunları kapsar:

– Gerilim beslemesinin ve akım devrelerinin denetlenmesi

– Sensör sinyallerinin diğer sensör sinyalleriyle ve kayıtlı karşılaştırma değerleriyle karşılaştırılması

Bu esnada aşağıdaki üç test sonucuna ulaşılabilir:

– Sinyal mevcut (kontrol başarılı)

– Sinyal mevcut değil (arıza)

– Sinyal mevcut, ama tutarsız (arıza)

Etki zinciri kontrolü

Etki zinciri kontrolü, kumanda edilen bir değişikliğin etkisine yönelik dolaylı bir kontrol sürecidir.

Bu esnada bir bileşenler kontrolü tarafından kontrol edilemeyen yapı parçaları ve sistemler kontrol edilir.

Etki zinciri, neden ve etki ile kumanda edilen bir süreçtir.

CDI kumanda cihazı bir veya birden fazla yapı parçasını kumanda eder (neden) ve bunlardan yola çıkarak sensör sinyallerini değerlendirir (etki). Burada CDI kumanda cihazı, sensör sinyallerini kayıtlı karşılaştırma değerleriyle karşılaştırır ve bu şekilde yapı parçalarının ve sistemlerin arızalı veya arızasız işlevini tespit eder.

Etki zinciri kontrolleri üzerinden denetlenir:

– Düzgün çalışma regülasyonu

– Egzoz gazı geri dönüş sistemi

– Lambda sondası ısıtıcısı

Periyodik denetim fonksiyon akışı

Periyodik denetim, sürekli aktif olmayan bileşenlerde ve sistemlerde gerçekleşir. Rejenerasyon sadece örn. kısmi yük alanındaki sürüş işletiminde gerçekleşir ve bu nedenle sadece işletim sürecinde kontrol edilebilir.

Aşağıdaki bileşenler ve sistemler periyodik olarak denetlenir:

- Yakıt sistemi

– Egzoz gazı geri dönüş sistemi

– Düzgün çalışma regülasyonu

– Lambda sondası

– Lambda sondası ısıtıcısı

– Rejenerasyon

Kesintisiz denetim fonksiyon akışı

Kesintisiz denetim, motorun çalıştırılmasından kontağın kapatılması kadar kesintisiz bir denetim yapıldığı anlamına gelmektedir.

Aşağıdaki bileşenler ve sistemler kesintisiz olarak denetlenir:

– Emiş havası yolu

– Kızdırma tertibatı

– Partikül filtresi

– AdBlue®-sistemi

– Motor bloğu hava tahliyesi

– Soğutma sistemi

– Emisyonla ilgili tüm diğer bileşenler

Hazır kodu (Readiness-Code) fonksiyon akışı

Hata belleği okunurken periyodik olarak denetlenen bileşenlerin ve sistemlerin arızasız çalıştığına dair bir ifadeye rastlamak için, bir hazır kodu yer almalıdır. Bir bileşenin veya bir sistemin hazır kodu Readiness-Code sayesinde görüntülenir. Readiness-Code sayesinde, arıza algılaması ile ilgili kontrollerin en az bir kere yapılıp yapılmadığı ve bileşenlerin veya sistemlerin etkin olup olmadığı tespit edilir.

Hazır kodu sürüş çevrimi başına en az bir kez saptanır ve hazır koduna karşılık Readiness-Code alınır. Readiness-Code almak için, bir sisteme ait olan bileşenlerin tümünü bir kez kontrol etmesi yeterlidir.

Readiness-Code'nin alınması için gerekli kontrol sonucunun anlamı yoktur. Diğer bir ifadeyle sistemin veya bileşenlerin bir arızası olduğu tespit edilmesi durumunda dahi alınır.

Readiness kodu, kontrolleri gerçekleştiğinde aşağıdaki bileşen veya sistemler için kaydedilir:

- Yakıt sistemi

– Egzoz gazı geri dönüş sistemi

– Düzgün çalışma regülasyonu

– Lambda sondası

– Lambda sondası ısıtıcısı

– Rejenerasyon

Münferit sistemlerin veya bileşenlerin kontrole hazır durumunun mevcut olmaması durumunda söz konusu kod arıza teşhis cihazı tarafından Bunun için etki derecesi süreci arıza teşhis yazılımının menü noktası üzerinden manüel olarak başlatılır.



Hata kodunun silinmesi esnasında tüm Readiness-Code'ler otomatik olarak sıfırlanır.

Hata kaydı fonksiyon akışı

Güncel ve önceki sürüş çevrimlerinden kaynaklanan egzoz emisyonu ile ilgili şu anda tespit edilen arızalar, onaylanana kadar (birbirini takip eden iki sürüş çevrimi ortaya çıkmış) bir hata kodu şeklinde OBD'de DTC'ye (Diagnostic Trouble Code) ara hafızaya alınır.

Birbiri ardından iki sürüş çevriminde saptanan bir hata meydana geliyorsa, hata kodu ikinci sürüş çevriminden sonra CDI kumanda cihazının hata belleğine kaydedilir.

 Sürüş periyodu

Bir sürüş çevrimi, motor başlamasından, sürüşten ve motor kapamasından meydana gelir. Bu esnada soğutma maddesi sıcaklığı sürüş esnasında en az 22 °C'den 70 °C'ye çıkmalıdır.

Müteakip hataların önlenmesi fonksiyon akışı

Hatalı bir sinyal tespit edilmişse ve kaydedilmişse, söz konusu bu sinyalin karşılaştırma değeri olarak gerekli olduğu tüm kontrol işlemleri kesintiye uğratılır. Bu sayede müteakip hataların kaydedilmesi önlenmiş olur.

Hata kapsamı bilgilerinin kaydedilmesi fonksiyon akışı

Meydana gelen arızaya ilave olarak işletim koşulları, yani arıza çevresindeki veriler (Freeze Frame Data), kaydedilir.

Arıza ikinci kez ortaya çıkarsa, hata kapsamı verileri de kaydedilir. Arıza meydana gelmeye devam ederse, en son kaydedilen hata kapsamı bilgileri güncellenir. Hata kapsamı bilgileri bir arızanın ilk ve son ortaya çıkışı okunabilir.

Hata kapsamı bilgileri örneğin şunlardır:

– Araç hızı

– Motor devir sayısı

- Soğutma maddesi sıcaklığı

- Emiş havası sıcaklığı

– Şarj havası sıcaklığı ve şarj havası basıncı

– Besleme gerilimi

- Motorun yük durumu

– Püskürtme ayarının adaptasyon değeri

Hata göstergesi fonksiyon akışı

Kombine göstergedeki motor arıza teşhis kontrol lambası sembolü CDI kumanda cihazı tarafından tahrik-CAN (CAN C1), tahrik aksamı kumanda cihazı (N127), Flexray sürüş takımı (Flex E), elektronik kontak kilidi kumanda cihazı (N73) ve CAN kullanıcı arabirimleri (CAN HMI) üzerinden kumanda edilir. İki sürüş çevriminde arka arkaya bir arıza ortaya çıkarsa, motor arıza teşhis kontrol lambası sembolü yanar. Katalizatöre zarar veren ateşleme teklemelerde motor arıza teşhis kontrol lambası sembolü, teklemelerin meydana geldiği süre kadar yanıp söner ve ardından kesintisiz olarak tüm (kalan) sürüş çevrimi boyunca yanar.

Motor arıza teşhis kontrol lambası sembolü üzerinden hata göstergesi birbirini takip eden 3 arızasız sürüş çevriminden sonra kendiliğinden söner.

Hata belleğini okuma fonksiyon akışı

CDI kumanda cihazı tahrik-CAN, tahrik aksamı kumanda cihazı, Flexray sürüş takımı, elektronik kontak kilidi kumanda cihazı ve teşhis-CAN (CAN D) üzerinden arıza teşhis bağlantısına bağlıdır. Gerek kayıtlı hata kodları gerekse hata kapsamı bilgileri ve Readiness-Codes piyasada bulunan bir arıza teşhis cihazı veya Xentry Diagnostics ile "Kontak AÇIK" veya motor çalışır iken arıza teşhis bağlantısı üzerinden okunur.

Hata silme fonksiyon akışı

Kayıtlı arızalar birbiri takip eden 40 arızasız sürüş çevriminden sonra hata belleğinden kendiliğinden silinir. Bir onarımdan sonra piyasada bulunan bir arıza teşhis cihazıyla veya Xentry Diagnostics ile silinebilir.