Elektronik Stabilite Programının (ESP) fonksiyonu

CAN veri hattı

ESP/BAS kumanda kutusu (N47-5)

Kombine gösterge (A1)

ABS kontrol lambası (A1e17)

ABS/ESP/4-ETS ikaz lambası (A1e36)

Çok fonksiyonlu gösterge (A1p13)

Ön sağ devir sayısı vericisi (L6/2)

Arka sol devir sayısı vericisi (L6/3)

Arka sağ devir sayısı vericisi (L6/4)

Fren lambası şalteri (S9/1)

Ön sol devir sayısı vericisi (L6/1)

Fren lambası voltaj dengeleme rölesi (K55)

Traksiyon sistemi hidolik ünitesi (A7/3)

 Yüksek basınç /geri besleme pompası (A7/3m1)

 Ön aks yüksek basınç/geri besleme pompası (A7/3p1)

 Arka aks yüksek basınç/geri besleme pompası (A7/3p2)

 Ön sol, ön sağ manyetik valflarının basıncını sabit tutma (A7/3y6, A7/3y8)

 Arka sol, arka sağ manyetik valflarının basıncının sabit tutulması (A7/3y10, A7/3y12)

 Ön sol, ön sağ manyetik valflarının basıncının düşürülmesi (A7/3y7, A7/3y9)

 Arka sol, arka sağ manyetik valflarının basıncının düşürülmesi (A7/3y11, A7/3y13)

 Ön aks, arka aks yön değiştirme manyetik valfları (A7/3y18, A7/3y19)

 Ön aks, arka aks emme manyetik valfları (A7/3y22, A7/3y23)

Direksiyon açısı sensörü (B24/8)

ESP fren basınç sensörü (B34)

Dönme oranı sensörü (B24/9)

BAS fren gücü kuvvetlendiricisi (A7/7)

 BAS diyaframlı hareket mesafesi sensörü (A7/7b1)

 BAS çözme şalteri (A7/7s1)

 BAS manyetik valfı (A7/7y1)

ESP OFF şalteri (S76/6)

ME kumanda kutusu (N3/10)

veya

CDI kumanda kutusu (N39/2)

EGS kumanda kutusu (N15/3)

1 Genel

 "Elektronik stabilite programı (ESP)" fonksiyonu ESP ve BAS kumanda kutusunda (N47-5) yazılım modülü olarak entegre edilmiştir.

 Elektronik stabilite programı (ESP)

– aracın tüm seyir durumlarında stabilitesini düzelmek için aktif bir emniyet sistemidir,

– ayar fonksiyonları

- Anti blokaj sistemi (ABS),

- Elektronik traksiyon sistemi (ETS) ve

- Fren destek sistemi (BAS)

için bir üst kavramdır ve bunları aşağıdaki ilave ayar fonksiyonu ile tamamlar

- ESP Stabilizasyon kumandası,

aracın gerçek davranışı nominal verilerden sapma gösterdiği tüm sürüş durumlarında etkinleşir.

-----------------------------------------------------------------------------------------

2 Avantajları

 Özellikle değişik yol yüzey şartlarında ve virajlarda yükseltilmiş traksiyon nedeniyle kalkış ve hızlanma özelliğinin iyileştirilmesi.

 Aktif sürüş dinamiği emniyetinin arttırılması, çünkü sadece bir patinaj yapmayan tekerlek, yan kılavuzda herhangi bir kayıp olmadan en iyi ileri hareketi sağlar.

 Tekerleklerin traksiyon durumuna bağlı olarak motor torkunun otomatik olarak uyarlanması.

 Tüm yol şartlarında frenleme, hızlanma veya serbest salınırken otomatik stabilizasyonla savrulma tehlikesinin azaltılması.

 Aracın manevralı sürüşte şerit stabilitesinin iyileştirilmesi, sınır alana kadar.

 Düz yüzeye sahip yollarda veya virajlarda fren mesafesinin kısaltılması.

-----------------------------------------------------------------------------------------

3 Normal işletimde fonksiyonu

 ESP'nin müdahalesine gerek olmayan normal işletimde, ESP işletime hazır durumdadır ve sürüş dinamiğine müdahale etmez.

 İşletime hazır olması için ön koşul sistemde herhangi bir arızanın olmamasıdır.

4 Ayar işletiminde fonksiyonu


ESP müdahalesinin aktifleştirilmesi için gereken ön koşullar sağlandığında ESP otomatik olarak devreye girer.

Aracın traksiyon durumuna bağlı olarak ESP ve BAS kumanda kutusu (N47-5) ayar işletim türünü belirler. Aşağıdaki ayar işletimi türleri birbirinden farklıdır:

4.1 ABS ayar işletimi

 ABS fren momenti ayarı

İlgili tekerleklerin tekerlek frenlerinde yapılan fren basıncı ayarı dolayısıyla tek tek tekerleklerin bloke olmasının önlenmesi.

4.2 ETS ayar işletimi

 ETS fren momenti ayarı

İlgili tekerleklerin tekerlek frenlerinde yapılan fren basıncı ayarı dolayısıyla tek tek tekerleklerin patinajının azaltılması.

-----------------------------------------------------------------------------------------

4.3 BAS ayar işletimi

 BAS frenlemesi

Acil fren durumlarında otomatik fren gücü oluşturulması. Burada fren gücünün azami takviyesi oluşturulur.

4.4 ESP ayar işletimi

 Fren ve tahrik momenti ayarının birlikte çalışması sonucu ESP stabilizasyon ayarına ulaşılır, Bu ise aracın boyuna, enine ve çapraz sallanma hızlarını sürücü komutuna ve yola uyarlanmış sürüş özelliği şeklinde etkiler.

 ESP fren momenti ayarı

Tek tekerleklerin tekerlek frenlerinde fren momenti ayarıyla sürüş stabilizasyonunun düzeltilmesi.

 ASR tahrik momenti ayarı

Tahrik momenti fazla büyük olduğunda ve bir veya birden fazla tekerlek patinaj yaptığında ASR otomatik olarak devreye girer. Motor yönetimine müdahale edilerek tahrik momenti geri alınır.

-----------------------------------------------------------------------------------------

 ESP stabilizasyon kumandası böylece aracın fiziki sınırlar çerçevesinde sürücü tarafından belirlenen yönden sapmamasını ayarlar.

 Dışarıdan araca etki eden kuvvetler nedeniyle rota sapmaları meydana gelir, örneğin aracı ağırlık noktası etrafında döndürmek isteyen ve böylece aracın kendi yönelme tutumunu etkileyen tek taraflı etki eden frenleme ve hızlanma kuvvetleri veya yan kuvvetler.

 Rota sapmaları virajlarda olduğu gibi düz yollarda da meydana gelebilir:

– Virajlı yol için örnek:

Ön veya arka tekerleklerle yol arasındaki kuvvet ilişkisi araç, direksiyon yönlendirme açısıyla öngörülen seyir yönünü takip etmeyecek ve rotadan sapma gösteren sallanma hareketleri meydana gelebilecek şekilde değiştirilebilir.

Bu durumda araç, ya ön tekerlekler (düşük ayar) veya arka tekerlekler (yüksek ayar) üzerinden dışa çeker.

– Düz yol için örnek:

Yol durumunun düzensiz olması halinde tekerleklere farklı farklı sürtünme kuvvetleri etki eder ve dolayısıyla tek tek tekerleklerin patinajı farklı olur. Patinaj ayarlanmazsa araç, rota düzeltilmeden rotadan sapar.

4.5 ESP kapalı olduğunda ayar işletimi

 ESP kapalı olduğunda

– ASR tahrik momenti ayarı

- ve hızlanma ve serbest salınma esnasında ESP fren momenti ayarı

kapanır.

 Frenleme esnasında ESP fren momenti ayarı yakl. 60 km/h seyir hızına kadar devrede kalır.