ME sürüş işletimi fonksiyonu

P07.61-0376-01

t1 İlk hareket zengin karışımı (süre örn 2 saniye)

t2 İlk hareket sonrası zengin karışım (süre örn. 2 saniye)

t3 Isıtma safhası (süre soğutma maddesi sıcaklığına uygun olarak)

A Zenginleştirme oranı

a Çalıştırma

b Çalıştırma sonrası, ilk hareket sonrası zengin karışım ayar başlangıcı

c İlk hareket sonrası zenginleştirme sonu, ısıtma kumandası başlangıcı

Rölanti devir sayısı regülasyonu

Motor rölantideyken esasen etki derecesi ve rölanti devir sayısı yakıt tüketimini belirlemektedir. Bu nedenle mümkün olduğunca düşük bir rölanti devir sayısı avantajlıdır.

Rölanti devir sayısı tüm şartlar altında örneğin araç şebekesi nedeniyle yaşanan yükler, klimanın açık olması, otomatik şanzımanlı araçlarda vitesin boşta olmaması, direksiyon servosunun vs. çok fazla inmemesi ve bunun sonucunda motor sarsıntılı çalışacak veya duracak şekilde ayarlanmış olmalıdır.

Düzeltme işlemi kumanda cihazı üzerinden ayarlanan ateşleme açısı kumandasına yapılan müdahale ile gerçekleşir. Rölanti devir sayısı ayarı, öngörülen motor döndürme momenti ve motor yükü arasında eşit ağırlık sağlamalı ve böylece sabit bir devir sayısına ulaşmalıdır.

Rölanti devir sayısı ayarı rölanti koşulunu tespit etmek için krank mili pozisyon vericisine ait sinyalin yanı sıraq pedal değer vericisi ve soğutma maddesi sıcaklığı ile ilgili bilgilere de ihtiyaç duyar. Kumanda cihazına ve tespit edilen bilgilere bağlı olarak ayarlı işletimde düzeltilmekte olan hava yoğunluğu (kütlesi) verilir.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Mevcut olduğu takdirde klimanın veya otomatik şanzımanın giriş sinyalleri daha iyi bir ön kumanda ve bölyelikle de rölanti devir sayısı ayarının desteklenmesi için işlev görür.

Isınma esnasında zengin karışım

Motorun ısınma aşamasında yakıt soğuk motor parçalarına çökelir.

Bu olay karışımın fakirleşmesine yol açar.

Bu durumu dengelemek için ise yakıt hava karışımı zenginleştirilir.

Motora karakteristik olarak ilave yakıt miktarı gönderilir.

Bunun için enjeksiyon süresi uygun şekilde uzatılır.

Isıtma çalışması zenginleştirmesi aşağıdakilerden etkilenir:

 Soğutma maddesi sıcaklığı

 Emiş havası sıcaklığı

 Motor devir sayısı

 Motor yükü

 Rölanti-/Kısmi yük işletimi

 HHT ile düzeltme programlaması

-----------------------------------------------------------------------------------------

Kısmi yük/Tam yük işletimi

Kısmi yük ve tam yük işletiminde motor karakteristik alana
bağlı olarak ilgili yakıt miktarını alır. Pedal değer vericisinde
dönme aralığının yaklaşık % 55'inin üzeri tam yük,
yaklaşık % 10 – 55 arası yarım yük olarak tanımlanır.

Yarım yükte çalıştırma: Motor çalışma sıcaklığındayken
lambda ayarı ile birlikte ideal egzoz gazı değerleri ve uygun
yakıt tüketimi sağlar.

Tam yük işletimi: Gaz kelebeği tam açıkken azami motor döndürme momenti sağlanır. Bunun için enjeksiyon süresi
uygun şekilde uzatılır.

Yakıt miktarı aşağıdakilere bağlıdır:

 Soğutma maddesi sıcaklığı

 Emiş havası sıcaklığı

 Motor devir sayısı

 Motor yükü

 Lambda regülasyonu

 HHT ile düzeltme programlaması

-----------------------------------------------------------------------------------------

Hızlanmayı zenginleştirme

Hızlanma esnasında gaz kelebeği hızlı açılırsa, karışım kısa süre olarak fakirleşir. Bu esnada hızlanmaya bağlı sarsıntı yaşanabilir.

Bu durumu engellemek için motor karakteristik alana bağlı olarak ilave yakıt miktarı alır. Bunun için enjektörler ilave impulslarla (sinyallerle) kumanda edilir.

Hızlanmada karışım zenginleştirme aşağıdakilere bağlıdır:

 Soğutma maddesi sıcaklığı

 Yük değişim hızı

 Motor devir sayısı

 Motor yükü

 HHT ile düzeltme programlaması

-----------------------------------------------------------------------------------------

Gaz kesilmesi

Gaz kesme, gaz kesme esnasında emisyon tutumunu iyileştirmeli, motorun fren etkisini yükseltmeli ve yakıt tüketimini düşürmelidir.

ME kumanda kutusu şu durumlarda gaz kesme işletiminde yakıt püskürtme valflarını kapatır:

– Soğutma maddesi sıcaklığı > 50 °C

– Motor devir sayısı > 1350/dak.

– Gaz kelebeği kapalı (gaz kelebeği gerçek değer potansiyometresi üzerinden tespit)

– Tempomat ”KAPALI”

Yakıt püskürtme valfları şu durumlarda geri devreye alınır:

– Motor devir sayısı <1100/dak. olmalı

– Gaz kelebeği açık
(gaz kelebeği gerçek değer potansiyometresi üzerinden tespit)

– Tempomat ”AÇIK”

Gaz kesme sonrasında tekrar devreye alma esnasında ani tork artışını önlemek için, ateşleme zamanı kısa süreliğine ”Geç” konuma ayarlanır.

Motor azami devir sayısı sınırlaması

Devir sayısı kısıtlaması, motoru ve tahrik aksamı yüksek devir sayılarından korumak ve azami hızı kısıtlamak için işlev görür.

Motoru müsaade edilmeyen yüksek devir sayılarından korumak için, motor devir sayısı 6200/dak. olarak sınırlandırılır ve 10 saniye geçtikten sonra yakl. 6000/dak.'ya düşürülür.

Krank mili pozisyon vericisi sinyali üzerinden ME kumanda kutusu motor devir sayısını tespit eder. ME kumanda cihazı tarafından motorun devir sayısı yakıt enjeksiyon valflarının devreden çıkarılmasıyla kısıtlanır.

Vites seçme kolu P/N konumundayken tork konvertörü koruması

Tork konvertörünü P ve N vites kolu konumlarında (kuvvet ilişkisi yok) yüksek, statik iç basınca karşı korumak için, motor devir sayısı yakl. 4200 d./dk. olarak sınırlandırılır.