Isı yönetimi fonksiyonu

Isı yönetimi fonksiyonunun gerçekleşmesi için gerekli genel ön koşullar

 Klemens 87M (Motor yönetimi AÇIK)

 Motorun çalışır durumda olması

 Model yılı 2016'ya kadar olan araçlarda donanımdan bağımsız olarak sadece bir yürür aksam CAN mevcuttur.
Model yılı 2016'dan itibaren olan araçlarda donanıma bağlı olarak iki tane yürür aksam CAN varyasyonu mevcuttur.
Varyasyon 1
Aracın varyasyon 2'de belirtilmiş olan donanım kodlarından herhangi birine sahip olmaması durumunda model yılı 2016'ya kadar olduğu gibi, sadece bir yürür aksam CAN (CAN E) mevcuttur.
Varyasyon 2
Aracın aşağıdaki donanım kodlarından birine sahip olması halinde iki adet yürür aksam CAN (yürür aksam CAN 1 (CAN E1), yürür aksam CAN 2 (CAN E2)) mevcuttur:
CODE 218 (Geri sürüş kamerası)
CODE 234 (Ölü açı asistanı)
CODE 459 (Değişen sönümleme özelliğine sahip çelik süspansiyon)
CODE 475 (Lastik basıncı kontrolü)
CODE 476 (Şerit takip asistanı)
CODE 513 (Hız limiti asistanı)
CODE 614 (Bi-Xenon far)
CODE 615 (aktif viraj ışığına sahip Bi-Xenon farlar)
CODE 618 (Bi-Xenon far)
CODE 621 (Akıllı ışık sistemi (soldan akan trafik için))
CODE 622 (akıllı ışık sistemi)
CODE 631 (Soldan akan trafik sabit LED farı)
CODE 632 (Sağdan akan trafik sabit LED farı)

Isı yönetimi, genel

ME kumanda cihazı (N3/10) tarafından kumanda edilen ısı yönetimi ile motorun soğutma maddesi sıcaklığı ayarlanır. Buna bağlı aşağıdaki avantajlar elde edilir:

 En uygun çalışma sıcaklığına çabuk ulaşması

 Egzoz emisyonlarının azaltılması

 Yakıt tasarrufu

 Isınma konforunun iyileşmesi

 Yağ soğutması (CODE 429 (çift kavramalı şanzıman) olduğunda)
"Şanzıman yağı ısı değiştirici ile yağ soğutması fonksiyonu" adı altındaki kısmi fonksiyonda aşağıdaki yapı parçalarına ait fonksiyon daya yakından açıklanmaktadır:

 Şanzıman yağı soğutma sistemi soğutma maddesi devir daim pompası rölesi (F58k)

 Şanzıman yağı soğutma sistemi soğutma maddesi devir daim pompası (M13/7)

Isı yönetiminin kumandası aşağıdaki sinyallere bağlıdır:

 Soğutma maddesi sıcaklık sensörü (B11/4)

 Gaz kelebeği öncesi turbo şarj havası sıcaklık sensörü (B17/7)

 Gaz kelebeği sonrası turbo şarj havası sıcaklık sensörü (B17/9)

 Gaz kelebeği sonrası basınç sensörü (B28/7), motor yükü

 Gaz pedal sensörü (B37), gaz pedalı kullanımı ( sürücü tipi sakin veya sportif)

 Krank mili Hall sensörü (B70) (dönüş yönü tanımı ile), motor devir sayısı

 SAM kumanda cihazı (N10), araç içi CAN (CAN B), elektronik kontak kumanda cihazı (N73) ve yürür aksam CAN veya yürür aksam CAN 1 üzerinden dış sıcaklık

 Klima otomatiği kumanda ve kullanım cihazı (N22/7), iç mekan CAN, elektronik kontak kilidi kumanda cihazı ve yürür aksam CAN veya yürür aksam CAN 1 üzerinden klima sisteminin durumu

 Elektronik stabilite programı kumanda cihazı (N30/4), yürür aksam CAN veya yürür aksam CAN 1 üzerinden araç hızı

 Çift kavramalı şanzıman tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazı (Y3/14n4) (CODE 429 (çift kavramalı şanzıman) olduğunda), tahrik CAN (CAN C) üzerinden şanzıman kumandasının durumu

Isı yönetimi fonksiyon akışı

Isı yönetimi aşağıdaki noktalarda açıklanmıştır:

 Start sonrası aşaması fonksiyon akışı

 Soğutma maddesi termostatı ayarı fonksiyon akışı

 Aşırı ısınma koruması fonksiyon akışı

 Fan kumandası fonksiyon akışı

 Radyatör panjuru fonksiyon akışı

Start sonrası aşaması fonksiyon akışı

Marş sonrası aşamasında soğutma maddesi pompasının soğutma maddesi pompası kumanda valfı (Y133) aracılığıyla devreden çıkarılmasıyla soğutma maddesi sirkülasyonu (devir daimi) kesintiye uğratılır. Bu esnada soğutma maddesi pompasının kumanda değiştirme valfi ME kumanda cihazı tarafından kumanda edilir ve soğutma maddesi pompasında bulunan bir basınç haznesine vakum basıncı uygular. Bunun sonucunda soğutma maddesi akımında yer alan bir küresel döner iticiyi akım yönünde kapatan ve dolayısıyla motora giden hacim akımını bloke eden bir çubuk kumanda edilir. Eksik olan soğutma nedeniyle motor daha çabuk ısınır ve egzoz emisyonları azalır.

Aşağıdaki koşullar oluştuğunda soğutma maddesi pompası soğuk marş esnasında kapatılır:

 Soğutma maddesi sıcaklığı 85 °C altında olursa.

 ME kumanda cihazına turbo şarj hava sıcaklığı için kayıtlı sınır değere henüz ulaşılmadıysa.

 Motor devir sayısı, belirlenen 4000/dak.'lık sınır değeri aşmadıysa.

 Klima otomatiği kumanda ve kullanım cihazı tarafından "Isıt" talebi gelmedi.

P20.10-2336-76

Soğutma maddesi pompasının kapatılmasına ilişkin koşullar artık yerine gelmiyorsa ME kumanda cihazı soğutma maddesi pompası yön değiştirme valfinin kumanda işlemini sonlandırır. Soğutma maddesi pompasının yön değiştirme valfi havalandırma bağlantısı üzerinden havalandırılır ve basınç haznesi kürsel döner iticiyi yay desteğiyle açar. Soğutma maddesi pompası böylece etkin haldedir ve soğutma maddesi sirkülasyonu tekrar sağlanır.

Soğutma maddesi termostatı ayarı fonksiyon akışı

Soğutma maddesi termostatındaki küresel döner iticiyi açma ve kapatma işlemi, sıcaklığa bağlı esneme ve yakl. 98°C ile yakl. 108°C sıcaklık aralığında esneme elemanının kasılması şeklinde gerçekleşir.

Soğutma maddesi termostatını açma ve kapatma işlemi ayrıca soğutma maddesi termostatı ısıtma elemanı (R48) kumanda edilerek değişken ve motor taleplerine bağlı olarak gerçekleştirilebilir. ME kumanda cihazı, işletim koşullarına bağlı olarak soğutma maddesi termostatının ısıtma elemanını bir şase sinyali ile kumanda eder. Gerilim beslemesi, "klemens 87 M2" üzerinden gerçekleşir.

Soğutma maddesi termostatı aşağıdaki konumlara geçebilir:

 Kapalı

 Açılarak (karışık işletim)

 Açık (soğutucu işletimi)

Kapalı

Soğutma maddesi termostatının küresel döner iticisi aşağıdaki koşullar sağlandığında kapalıdır:

 Soğutma maddesi sıcaklığı yakl. 98 °C'nin altında ise.

 Soğutma maddesi termostatı ısıtma elemanı akımsız ise

 Tam yük talebi yoksa

Bu konumda soğutma maddesi motor devresinden ve ihtiyaca göre kalorifer ısı değiştiricisinden geçer. Motor radyatörü soğutma maddesi devrine dahil değildir. O nedenle soğutma maddesi çabuk ısınır. Hızlı ısınma sayesinde motor çabucak çalışma sıcaklığına ulaşır ve bu sayede yakıt tüketimi ve zararlı madde emisyonu azalır.

Açılarak (karışık işletim)

Küresel döner itici, aşağıdaki koşullardan biri yerine geldiğinde açılmaya başlar:

 Starttan sonra ilk kez yakl. 98 °C'lik soğutma maddesi sıcaklığına ulaşıldığında (tam yük talebi olmamalı)

 Soğutma maddesi termostatı ısıtma elemanına akım verildiğinde

Yal. 98 °C ile yakl. 108 °C soğutma maddesi sıcaklığı aralığında veya soğutma maddesi termostatı ısıtma elemanının akım durumuna göre esneme elemanı esnemeye başlar ve kürsel döner iticiyi kumanda etmeye başlar. Kürsel döner itici motor soğutucusuna giden bağlantıyı açar. Küresel döner iticinin açılma kesiti esneme elemanının sıcaklığına veya soğutma maddesi sıcaklığına uyarlanır. Bu şekilde motor soğutucusuna giden soğutma maddesinin debisi değişir.

P20.10-2324-76

Açık (soğutucu işletimi)

Yakl. 108 °C'lik soğutma maddesi sıcaklığı aşıldığında küresel döner itici (valf) tamamen açıktır ve soğutma maddesi sınırlanmadan motor radyatörü üzerinden akabilir.

Soğutma maddesi sıcaklığı >85 °C olduğunda ve tam yük talep edildiğinde küresel döner itici, esneme elemanının ısıtılmasıyla tamamen açılır.

Kritik sıcaklık alanlarının oluşmasını önlemek için soğutma maddesi sıcaklığı aşağıdaki koşullar altında düşürülür:

 Emiş havası sıcaklığı >38 °C

 Motor devir sayısı >3000/dak.

 Motor yükü >% 30

Soğutma maddesi sıcaklığı bu esnada esneme elemanının ısıtılması şeklinde dış sıcaklığa bağlı olarak düşürülür (< 12 °C'lik bir dış sıcaklıkta yakl. 90 °C'ye, ve > 12 °C'lik bir dış sıcaklıkta yakl. 80 °C'ye kadar).

P20.10-2325-76

Aşırı ısınma koruması fonksiyon akışı

Aşırı ısınma koruması termik yüklenme olması durumunda motor hasarlarına ve motora yakın katalizatörün aşırı ısınma sonucu hasarlanmasına karşı korur.

Aşırı ısınma koruması için aşağıdaki önlemler alınır:

 "Geç" yönünde karakteristiğe bağlı ateşleme açışı ayarı, motor yüküne ve motor devir sayısına bağlı, yakl. 90 °C'lik soğutma maddesi sıcaklığına ve yakl. 20 °C'lik turbo şarj hava sıcaklığına bağlı

 Gaz kelebeğinin ayar motoru (M16/6m1) tarafından düşürülmüş oranda açılması, motor yüküne ve motor devrine bağlı olarak

 Silindir 1 ila 4 arası yakıt enjektörlerinin (Y76/1 ila 4 arası) enjeksiyon süresinin, daha az hava yoğunluğuna uygun olarak kısaltılması

 Soğutma maddesi termostatı ısıtma elemanının ME kumanda cihazı tarafından soğutma maddesi termostatındaki küresel döner iticinin tamamen açılması için kumanda edilmesi

 Çok yüksek soğutma maddesi sıcaklığında sol çok fonksiyonlu ekranında (A1p13) bir uyarı mesajı kombine gösterge (A1) tarafından gösterilir. Bunun için ME kumanda cihazı yürür aksam CAN üzerinden kombine göstergeye veya yürür aksam CAN 1, elektronik kontak kilidi kumanda cihazı ve yürür aksam CAN 2 üzerinden kombine göstergeye ilgili bir sinyali gönderir.

Fan kumandası fonksiyon akışı

ME kumanda cihazı fan motorunu (M4/7) kumanda eder. Bu esnada fan nominal devir sayısı impuls genişliği modülasyonlu bir sinyal üzerinden ME kumanda cihazı tarafından önceden belirlenir.

İmpuls genişliği modülasyonlu sinyalinin tarama oranı % 10 ila 90 arasındadır.

Buradaki anlamlar, örn.

 % 10 fan motoru "KAPALI"

 % 20 fan motoru "AÇIK", asgari devir sayısı

 % 90 fan motoru "AÇIK", azami devir sayısı

Kumanda işleminin hatalı olması halinde fan motoru azami devir sayısı (fanın acil durum çalışması) ile döner.

Fan ilave çalışması

Fan motoru "kontak KAPALI" iken, soğutma maddesi sıcaklığı veya motor yağı sıcaklığının (sıcaklık modelindeki hesaplama) belirlenmiş olan en yüksek değeri aşması halinde 5 dak. kadar çalışmaya devam eder.

İmpuls genişliği modülasyonlu sinyalinin tarama oranı fan ilave çalışması esnasında azami % 40'dır. Bu durumda akü geriliminin çok fazla düşmesi durumunda fan ilave çalışması bastırılır.

Radyatör panjuru fonksiyon akışı

Yakıt tüketimini (daha az hava direnci ile) azaltmak için radyatör panjuru kapatılır. Ayrıca motorun soğutulması azaltılır ve motorun dışarı verdiği ses sönümlenir.

Radyatör panjurunun ayar elemanı (Y84) motor çalıştırıldıktan sonra ME kumanda cihazı tarafından bir şase sinyaliyle kumanda edilir. Böylelikle vakum haznesinde vakum basıncı oluşur ve radyatör panjuru bir çubuk üzerinden kapatılır. 111 °C'lik soğutma maddesi sıcaklığına ulaşıldığında radyatör panjuru açılır ve 99 °C'de ise tekrar kapatılır.

P20.10-2326-79