Elektronik hava işleme ünitesi (EAPU) yapı parçası açıklaması

W42.60-1162-05

Yerleşim düzeni

6.17 Elektronik hava işleme ünitesi (EAPU)

Elektronik hava işleme ünitesi (EAPU) (6.17) sol şasi boyuan taşıyıcısının içine, yakıt deposunun yüksekliğine düzenlenmiştir.

Görevi

Elektronik hava işleme ünitesinin (EAPU) (6.17) görevleri şunlardır:

 Basınç regülatörü devreye girme ve devreden çıkma aşamalarının ayarlanması

 Basınçlı havanın kurutulması

 Kompresör tarafından basınçlı havanın fren ve ilave tüketici devrelerine dağıtılması

 Basınçlı hava devrelerindeki işletim basınçlarının sınırlandırılması

 Tüm basınçlı hava devrelerinin depo basıncının öngörülen seviyede tutulması

 Çalışan basınçlı hava devrelerinin olası arızalı bir basınçlı hava devresine karşı korunması

 Basınçlı hava kurutucu kartuşunun ayarlanması

 Yoğunlaşma suyu seviyesinin tespit edilmesi ve aktarılması

W42.60-1160-06

Yapısı

6.17 Elektronik hava işleme ünitesi (EAPU)

Pnömatik bağlantılar

3 Hava tahliyesi

4 Kumanda bağlantısı (kompresöre giden)

11 Basınçlı hava beslemesi (kompresörden gelen)

12 Basınçlı hava beslemesi (harici dolum)

21 Basınçlı hava çıkışı (AA fren devresi deposu)

22 Basınçlı hava çıkışı (ÖA fren devresi deposu)

23 Basınçlı hava çıkışı (römork kumandası)

24 Basınçlı hava çıkışı (ilave tüketici)

25 Basınçlı hava çıkışı (el freni)

26 Basınçlı hava çıkışı (şanzıman kumandası ve debriyaj kumandası deposu)

27 Basınçlı hava çıkışı (havalı süspansiyon)

28 Lastik şişirme bağlantısı

Elektronik yapı parçaları

A121a1 Elektronik hava işleme ünitesi (EAPU) kumanda cihazı

A121b1 AA fren devresi basınç sensörü

A121b2 ÖA fren devresi basınç sensörü

A121b3 Römork kumandası basınç sensörü

A121b6 Şanzıman kumandası ve debriyaj tahriki basınç sensörü

A121r1 Isıtma elemanı

A121y1 Ön kumanda manyetik valfi

A121y2 Rejenerasyon manyetik valfı

A121y3 Römork kumandası manyetik valfi

PL2 İlave tüketici basınç sınırlayıcısı

PR Basınç regülatörü tahliye valfı

PV C1 AA fren devresi taşma valfı

PV C2 ÖA fren devresi taşma valfı

PV C3 Römork kumandası taşma valfı

PV C4 İlave tüketici taşma valfı

PV C5 Havalı süspansiyon taşma valfı

PV C6 Şanzıman kumandası ve debriyaj tahriki taşma valfı

SV PB El freni emniyet valfı

TH REG Rejenerasyon kelebeği

Pnömatik yapı parçası

A Kelebek geri tepme valfı

CV C1 AA fren devresi geri tepme valfı

CV C2 ÖA fren devresi geri tepme valfı

CV C6 Şanzıman kumandası ve debriyaj kumandası geri tepme valfı

CV EG Tek yönlü valf

CV PB El freni geri tepme valfı

CV PR Basınç regülatörü geri tepme valfı

CV REG Rejenerasyon geri tepme valfı

CTR Basınçlı hava kurutucu kartuşu

EX ESS Enerji tasarruf sistemi hızlı hava tahliye valfi

Fonksiyon

 Aşağıda açıklanan fonksiyonlar sadece kontak açıkken ayarlanabiliyor. Bir hatalı sistem söz konusu olduğunda sürücü göstergede (göst.) bir uyarı mesajı alır.

Dolum işlemi (sistem boş iken)

Kompresörden gelen basınçlı hava akışı bağlantısı (11) üzerinden elektronik hava işleme ünitesine (EAPU) (6.17) ulaşan basınçlı hava basınçlı hava kurutucu kartuşunda (CTR) temizlenir ve kurutulur. Basınç regülatörü geri tepme valfı (CV PR) sayesinde basınçlı hava havalı süspansiyon taşma valflerine (PV C5), AA fren devresine (PV C1) ve ÖA fren devresine (PV C2) gider. AA fren devresi (PV C1) ve ÖA fren devresi (PV C2) taşma valflerinin düşük açılması basıncı nedeniyle sistem boş durumdayken arka ve ön aksın fren devreleri öncelikli havalı süspansiyon basınçlı hava devresi tarafından doldurulur.

Arka aks fren devresi için basınçlı hava çıkışı (21) AA fren devresi basınç sensörü (A121b1) ve ön aks fren basıncı için basınçlı hava çıkışı (22) ÖA fren devresi basınç sensörü (A121b2) tarafından denetlenir.

-----------------------------------------------------------------------------------------

 Sadece AA fren devresi taşma valfına (PV C1) takılan kelebek geri tepme valfı (A) üzerinden ayrıca, arka aksın fren devresine ön aksın fren devresinden daha önce bir basınç artışı gerçekleşecek şekilde basınçlı hava gider.

Basınçlı hava çıkışlarındaki (21 ve 22) basınç artıyorsa, ön kumanda (A121y1), rejenerasyon (A121y2) ve römork kumandası (A121y3) ve ilave tüketici basınç sınırlayıcısı (PL2) manyetik valfına basınç uygulanır. İlave tüketici basınç sınırlayıcısı (PL2) basıncı 8,5 bar'a sınırlar. Basınçlı hava ordan römork kumandası (PV C3), ilave tüketici (PV C4) ve şanzıman ve debriyaj kumandası (PV C6) taşma valflarına ulaşır.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Römork kumandası manyetik valfına (A121y3) elektronik hava işleme ünitesi (EAPU) kumanda cihazı (A121a1) tarafından akım verilir ve kumanda edilen basınç üzerinden römork kumandası taşma valfını (PV C3), önce ilave tüketici basınçlı hava çıkışını (24) ve şanzıman ve debriyaj kumandası basınçlı hava çıkışını (26) havalandırılacak şekilde kilitler.

Şanzıman ve debriyaj kumandası için basınçlı hava çıkışı (26) şanzıman ve debriyaj kumandası basınç sensörü (A121b6) tarafından denetlenir.

Rejenerasyon manyetik valfına (A121y2) belirli bir basıncıdan itibaren akım verilir ve basınç regülatörü tahliye valfına (PR) bu sayede basınça uygulanır. Bu şekilde artan depo basıncı nedeniyle valfın açılması ve havanın tahliye olması engellenir.

-----------------------------------------------------------------------------------------

AA fren devresi (A121b1) ve ÖA fren devresi basınç sensörleri (A121b2) elektronik hava işleme ünitesi (EAPU) kumanda cihazı (A121a1) fren devrelerindeki güncel depo basıncını tespit eder. Yasa koyucu tarafından öngörülen yardımcı fren etkisi sağlayan depo basıncından sonra, römork kumandası manyetik valfı (A121y3) akımsız hale getirilir ve bu sayede römork kumandası taşma valfının (PV C3) kilidi kaldırılır. Şimdi römork kumandası basınçlı hava çıkışı (23) ve el freni basınçlı hava çıkışı (25) havalandırılır.

Römork kumandası basınçlı hava çıkışı (23) römork kumandası basınç sensörü (A121b3) tarafından denetlenir.

 Dolum sırası motor devir sayısına bağlı gerçekleşir ve bu nedenle yukarıda açıklananlara göre farklılık arz edebilir. Kısmen doldurulan sistemde taşma valflerinin konumlarına göre yine farklı dolum sıraları ortaya çıkabilir.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Gaz kesme aşaması ayarı

Motor regülasyonu (MR) kumanda üzerinden iletişim kurarak elektronik hava işleme ünitesi (EAPU) kumanda cihazı (A121a1) motor gaz kesme aşamasındayken (örn. yokuş aşağı yollarda) bunu algılar. Elektronik hava işleme ünitesi (EAPU) (6.17) bu durumda depo basıncı devreye girme basıncına kadar düşmemişse bile dolum aşamasına geçiş yapar.

Rejenerasyonlu devreden çıkarma

AA fren devresi (A121b1) ve ÖA fren devresi (A121b2) basınç sensörleri üzerinden fren devrelerindeki işletim basıncına (devreden çıkarma basıncı) ulaştığını bildirirse, elektronik hava işleme ünitesi (EAPU) kumanda cihazı (A121a1) ön kumanda manyetik valfına (A121y1) akım verir. Rejenerasyon manyetik valfı (A121y2) akımsız halde kalmaya devam eder. Ön kumanda manyetik valfı (A121y1) kumanda edilen basınç ile, basınç regülatörü tahliye valfı (PR) geçişe ayarlanmıştır. Basınç regülatörü tahliye valfının (PR) geçiş yapmasından sonra kompresör tarafından beslenen basınçlı hava kurutulmadan hava tahliyesi (3) üzerinden açığa çıkartılır.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Kurutulan basınçlı hava aynı zamanda sistemden, devreye alınan rejenerasyon manyetik valfı (A121y2) vasıtasıyla, rejenerasyon geri tepme valfı (CV REG) ve rejenerasyon kelebeği (TH REG) üzerinden basınçlı hava kurutucu kartuşuna (CTR) gider. Basınçlı hava kurutucu kartuşundan (CTR) geçtiğinde kurutma maddesi yenilenir. Basınç regülatörü tahliye valfı (PR) üzerinden basınçlı hava nemiyle birlikte hava tahliyesinde (3) açığa çıkar.

Rejenerasyo işlemi, elektronik hava işleme ünitesi (EAPU) kumanda cihazı (A121a1) rejenerasyon manyetik valfına (A121y2) artık akım vermediğinde sona erer.

 Elektronik hava işleme ünitesi (EAPU) kumanda cihazı (A121a1) rejenerasyon süresinin hesaplanması için örneğin kompresör devir sayısı ve basınç seviyesi gibi çeşitli bilgileri ele alır.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Rejenerasyonsuz devreden çıkarma

AA fren devresi (A121b1) ve ÖA fren devresi (A121b2) basınç sensörleri üzerinden işletim basıncına (devreden çıkarma basıncı) ulaştığını bildirirse, elektronik hava işleme ünitesi (EAPU) kumanda cihazı (A121a1) ön kumanda manyetik valfına (A121y1) akım verir. Rejenerasyon manyetik valfı (A121y2) akımsız hale getirilir. Ön kumanda manyetik valfı (A121y1) kumanda edilen basınç ile, basınç regülatörü tahliye valfı (PR) geçişe ayarlanmıştır. Kompresör tarafından beslenen basınçlı hava basınç regülatörü tahliye valfının (PR) geçiş yapmasından sonra kurutulmadan hava tahliyesinden (3) açığa çıkartılır.

Her devreden çıkma işleminde enerji tasarruf hızlı hava tahliye valfi (EX ESS) üzerinden devreye alınabilir kompresöre giden kumanda bağlantısı (4) da havalandırılır.

Basınçlı hava devrelerindeki depo basıncı basınç regülatörü geri tepme valfı (CV PR) tarafından emniyete alınır.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Basınçlı hava kurutucu kartuşunun hava tahliyesi

Kontak kapatıldıktan sonra, elektronik hava işleme ünitesi (EAPU) kumanda cihazı (A121a1) ön manyetik valfina (A121y1), devreden çıkarma basıncına ulaşılmadığı takdirde dahi akım verilir. Bu sayede kompresörden gelen basınçlı hava borusunun ve basınçlı hava kurutucu kartuşunun (CTR) havası tahliye edilir. Şu ana kadar beslenen ve muhtemel nemli basınçlı hava basınçlı hava kurutucu kartuşunda (CTR) kalmaz.

 Servis veya tamir durumunda böylelikle basınçlı hava kurutucu kartuşu (CTR) tehlikesiz bir şekilde değiştirilebilir.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Devreye alınması

AA fren devresi (A121b1) ve ÖA fren devresi (A121b2) basınç sensörleri üzerinden devreye girme basıncına ulaşıldığı bildiriliyorsa, elektronik hava işleme ünitesi (EAPU) kumanda cihazı (A121a1) tarafından ön kumanda manyetik valfına (A121y1) artık akım verilmez ve rejenerasyon manyetik valfına (A121y2) tekrar akım verilir. Basınç regülatörü tahliye valfı (PR), bir hava tahliyesi olmayacak ve sistem tekrar dolacak şekilde geçiş yapar.

-----------------------------------------------------------------------------------------

 Park halindeyken devreye girme basıncı, daha önce çok fazla hava sevk edilmişse ve sistem haricen doldurulmuşsa normal değerin altında kalabilir.

Basınç regülatörü tahliye valfının (PR) geçiş yapmasıyla enerji tasarruf sistemi hızlı hava tahliye valfında (EX ESS) bir basınç düşüşü gerçekleşirken kompresöre giden kumanda borusunun havası da tahliye edilir.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Basınçlı hava devrelerinin emniyeti

Römork kumandası basınçlı hava devresi istisnasıyla basınçlı hava devresinin sigortası şu ana kadar kullanılan bir dört devreli emniyet valfının pnömatik emniyetinin basınçlı hava devresi sigortasına eşdeğerdir.

 Statik emniyet basıncı (kapama basıncı) sonradan besleme yapılmazsa hala çalışan basınçlı hava devrelerinde korunur.

 Statik emniyet basıncı sonradan besleme yapıldığında hala çalışan basınçlı hava devrelerinde korunur.

Römork kumandasının basınçlı hava devresinde bir basınç düşüşü meydana geldiğinde elektronik hava işleme ünitesi (EAPU) kumanda cihazı (A121a1) römork kumandası basınç sensörünün (A121b3) ve AA fren devresi (A121b1) ve ÖA fren devreesi (A121b2) basınç sensörlerinin sinyallerine dayanarak normal bir basınçlı hava kaybı mı yoksa bir arıza mı söz konusu olup olmadığını tespit eder.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Normal bir basınç kaybında römork kumandası manyetik valfı (A121y3) akımsız halde kalır ve böylece römork kumandası taşma valfına giden kumanda hattı (PV C3) da basınçsız halde kalır. Bu hat böylelikle pnömatik olarak kilitlenmiş olmaz. Römork kumandası için ihtiyaç duyulan basınçlı hava, AA fren devresi (PV C1) ve ÖA fren devresi (PV C2) taşma valflerinin ikincil etki kabiliyeti nedeniyle bu fren devrelerine ait rezerv kaplarından alınabilir.

Bir arıza halinde elektronik hava işleme ünitesi (EAPU) kumanda cihazı (A121a1) römork kumandası manyetik valfına (A121y3) akım verir ve kumanda edilen basınç sayesinde römork kumandası taşma valfı (PV C3) pnömatik olarak kilitlenir. Çalışan basınçlı hava devrelerinin emniyeti böylece sağlanmış olur.

 Tespit edilen bir arıza halinden sonra römork kumandası taşma valfına (A121y3) akım verilmişse, gerçekleştirilen tamir işleminden sonra sistemin sıfırlanması için kontak kapatılmalıdır.

-----------------------------------------------------------------------------------------

ECE talimatnamesi No. 13'e göre emniyete alma

Arka aksın fren devresinde bir basınç düşüşü (kaçağı) yaşandığında geri tepme valfı (CV EG) ve AA fren devresi taşma valfı (PV C1) üzerinden römork kumandası ile ilgili basınçlı hava çıkışının (23) havası da tahliye edilir. Basınçlı hava, kaçak noktalarından açığa çıkar.

El freni çözülüyken el freni için işlev gören basınçlı hava çıkışındaki (25) basınç basınç geri tepme valfı (CV PB) üzerinden muhafaza edilir ve el freni çözülü halde kalır. El freninin çekilmesinden sonra ancak işletme freninin fren devrelerindeki rezerv basınç yasa koyucu tarafından öngörülen yardımcı fren etkisi sağlandığında el freninin tekrar çözülmesi mümkün hale gelir.

 Römork kumandası ve el freni ile ilgili basınçlı hava devrelerinin havası tahliye edilmiş durumda ve el freni fren valfının kolu seyir pozisyonunda (el freni çözülü) konumunda ise, bir basınç artışı yaşandığında ya da yeterli bir basınç oluştuğunda yay kurmalı kombine fren silindiri havalandırılır (fren çözülür) ve araç kayabilir.

Kopma emniyeti

Römorklu aracın basınçlı hava hattında bir arıza meydana geldiğinde römork kumandasına giden basınçlı hava çıkışı (23) basınçsız hale gelir. El freni geri tepme valfı (CV PB) sayesinde, el freni için gerekli basınçlı hava çıkışı (25) havasının tahliye olması ve yay kurmalı kombine fren silindirinin frenleme konumuna geçmesini engeller.

İlave tüketici devrelerinde aşırı basınç

Bir harici besleme yapıldığında (örn. depo kavrama kafası üzerinden) ilave tüketici basınç sınırlayıcısının (PL2) azami basıncı aşılırsa, el freni emniyet valfı (SV PB) aşırı basıncı hava tahliyesi (3) üzerinden tahliye eder.

Isıtma

Code (B65) ısıtmalı basınçlı hava kurutucusu (tek odalı sistem) olduğunda monteli ısıtma elemanı (A121r1) bir donmayı önlemek için basınç regülatörü tahliye valfının (PR) civarını ısıtır. Isıtma elemanının (A121r1) talep edilmesi ve devreye girme süresi bir sıcaklık sensörünün yardımıyla saptanır.