ABS/ABD - ABS/ETS fren momenti ayar devresi

ABS/ABD kumanda kutusu

geri besleme pompası

için röle ile

ve entegre edilmiş

manyetik valflerin

etkinleştirilmesi ile

Manyetik valfler

Ön sol devir sayısı vericisi

Ön sağ devir sayısı vericisi

Arka sağ devir sayısı vericisi

2 kutuplu fren lambası şalteri

ABS/ABD hidrolik ünitesi

Geri besleme pompası

Manyetik valfler

ABS emniyet lambası

(Sila ABS)

ABD bilgi göstergesi

38 kutuplu arıza teşhis prizi

Arka sol devir sayısı vericisi

Genel açıklama

ABS/ABD kumanda kutusu hidrolik ünitesinin çeşitli fonksiyonlarını kumanda eder. Kumanda kutusunun
gerilim beslemesi F5 sigortası üzerinden gerçekleşir.

Kumanda kutusunun giriş sinyalleri:

 Devir sayısı vericisi

 Fren lambası şalteri

Giriş sinyalleri kumanda kutusunda işlenir.
Bu bilgilerin değerlendirilmesi ile aşağıdaki bileşenlere
giden çıkış sinyalleri kumanda edilebilir:

 Röle üzerinden manyetik valfler

 Röle üzerinden geri besleme pompası

 Sila-ABS

 ABD bilgi göstergesi

ABS/ABD kumanda kutusu hidrolik sistemi tarafından gerçekleştirilecek fonksiyonlara giriş sinyalleri sayesinde
karar verir

 Normal işletim

 ABS/ABD basınç oluşturma

 ABS/ABD basınç tutma

 ABS/ABD basınç düşürme

Normal şartlar altında sürüş

Normal işletim şartları altında, yani her bir tekerleğin hız farkı olmaksızın, ABS/ABD sisteminin tüm manyetik valfleri çıkış konumunda bulunmaktadır. Sistem işletime hazır.

-----------------------------------------------------------------------------------------

ABS işletimi

Kontağın açılmasından ve 6 km/saat hıza ulaşılmasından sonra ABS işletime hazırdır. Blokaj bölgesindeki tüm fren işlemleri
8 km/saatlik ayar hızından itibaren gerçekleştirilir.

ABS'de ayar çeşitleri

Çeşitli aks yüklenmelere ve frenlemede çeşitli dinamik davranışlara sahip çeşitli araç konstrüksüyonları nedeniyle ihtiyaca göre kullanılan ve kombine edilebilen çeşitli ayar çeşitleri gereklidir.

Aşağıdaki ayar çeşitleri kullanılır:

Ön aksta  < 50 km/saat bireysel ayarlama (IR)

> 50 km/saat tam-GMA
(sürekli etkili dikey eksen
etrafında dönme azaltımı)

Arka aksta  < 30 km/saat Select-Low
ayarlaması (SL)

< 30 km/saat bireysel ayarlama (IR)

-----------------------------------------------------------------------------------------

Bireysel ayarlama (IR)

Bir aksın her iki tekerleği tamamen birbirinden bağımsız
(bireysel) olarak ayarlanır.

Her tekerleğin fren etkisi azami ölçüde kullanılabilcek
şekilde mevcut olan kuvvet bağı ilişkisine ayarlanır.

Bu ayar çeşidi tüm yol durumlarında en iyi fren etkisini sağlar.
Bu sayede ABS frenlemesinde μ-splite, ön akstaki bir ABS
ayarında sürücü tarafından kuvvetli bir karşı manevra
gerektiren güçlü bir dikey eksen etrafında dönme oluşur.

Bu nedenle ön aksta, aracın hakimiyeti daha kolay olacak şekilde yüksek sürtünme değerinde tekerleğin fren kuvvetini öncellikle biraz geciktiren, ”dikey eksen etrafında dönme azaltımı
frenleme ayar çeşidi" diye tanımlanan bir frenleme uygulanır.

Select-Low ayarı (SL)

Bir aksın her iki tekerleği sağ ve sol tekerlekte farklı kuvvet bağı ilişkisi olması durumunda her iki tekerlek daha düşük kuvvet bağına sahip olan tekerleğe göre ayarlanır. Daha yüksek kuvvet bağına sahip olan tekerlek frenlenmiştir ve araç stabilitesine iyi gelen daha iyi bir yan kılabuza sahiptir.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Sürekli etkili dikey eksen etrafında dönme azaltımı (tam-GMA)

Çeşitli sürtünme değerlerinde frenlemelerde çeşitli aktarılabilen fren kuvvetinde bir dikey eksen etrafında dönme oluşur
(daha yüksek sürtünme değerine doğru aracın dik aks
etrafındaki dönmesi).

Bu etkiye karşı gelebilmek için, aracın dikey eksen etrafında dönme etkisini yavaşlatmak amacıyla daha yüksek sürtünme değerine sahip tekerlekteki azami aktarması mümkün olan fren kuvveti bilinçli bir şekilde yavaşlatılmış şekilde oluşturulur.
Sürücü bu sayede karşı manevra yapma imkanına sahiptir.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Kumanda ayarı

Kavramlar:

Referans hız

Frenlemeden dolayı patinaj için bir referans büyüklüğüdür. Elektronik kumanda kutusunda tekerlek hızların karşılaştırılması için sürekli etkin olarak çalışır ve oluşturulmuş tekerlek devir sinyallerinden elektronik kumanda kutusunun kendisi tarafından sürekli yeniden hesaplanır.

Patinaj sınırları

Tekerlek patinajı referans hız ve gerçek hız arasındaki farktır. Belirli sınır değerlerin aşılması durumunda (patinaj sınırları)
blokaj tehlikesi mevcuttur.

Bir örnekte kumanda ayarı

Ayar tekrarı bir tekerlekte açıklanır. Yol koşuluna göre saniyede yakl. 4 ...10 ayar tekrarı gerçekleşir. Diğer tekerleklerde ayar akışı aynıdır.

Tekerlek hızından oluşturulan alternatif akım gerilimi sayesinde elektronik kumanda kutusunda tekerlek devir sinyalleri,
gecikme sinyalleri ve hızlanma sinyalleri elde edilir.
Her bir tekerlek hız sinyalinin birleştirilmesinden yaklaşılan
araç hızını gösteren bir referans hız oluşturulur.
Tekerlek hızın ve referans hızın karşılaştırılmasından

-----------------------------------------------------------------------------------------

kayma sinyalleri türetilmektedir.Fazla yüksek basınç nedeniyle
bir tekerlek bloke eğilimi gösteriyorsa, tekerlek fren akışı (tekerlek patinajı) tarafından tespit edilen bir durum,
basınç sabit tutulur yani basınç artışı mümkün değildir.

Sabit basıncın yüksek olmasından dolayı eğer bir bloke etme eğilimi devam ediyorsa, manyetik valfın (AV..) açılmasıyla basınç azaltılır. Aynı esnada haznede bulunan fren hidroliği geri besleme pompası ile ana fren silindiri öncesindeki fren devresine geri pompalanır. Basınç, tekerlek tekrar hızlanmak isteyecek kadar çok alçak ise, basınç sabit tutulur ve basınç düşürme gerçekleşmez.

Tekerleğin tekrar hızlanması eşik değerini aşması durumunda, manyetik valfteki giriş valfının açılmasıyla belirli bir süre için basın tekrar yükseltilir. Basınç bu esnada ana fren silindirinde ayak kuvveti ile oluşturulmuş basıncı aşmaz.

Elektronik kumanda kutusunun uygun sinyalleri ile hidrolik ünitesinde

 Basınç oluşturma

 Basınç tutma

 Basıncı düşürme

ayar süreçleri kumanda edilebilir.

-----------------------------------------------------------------------------------------

ABS frenlemelerinde ayar süreçleri

Basınç oluşturma süreci

Basınç oluşturma sürecinde açık olan manyetik valf (EV) üzerinden basınç ana fren silindirinde oluşturulan basınca kadar yükseltilebilir.

Basınç tutma süreci

Her basınç düşürme sürecinden öncellikli olan basınç tutma sürecinde, manyetik valfındaki (EV) çıkış valfı ve giriş valfı ve manyetik valfındaki (AV) çıkış valfı kapalı olduğu için hidrolik ünitesinden tekerlek frenlerine olan basınç sabit tutulur.

Basıncı düşürme süreci

Basıncı düşürme sürecinde manyetik valf (EV) kapalı kalır. Fren hidroliği açık olan basınç düşürme valfı (AV), bir hazne ve tek yönlü valf (RFP) üzerinden hacmini tüketmemek için ana fren silindiri öncesindeki fren devresinde mevcut olan basınca karşı geri pompalanır.

Kumanda ayarı ayaranmış bir frenlemede sürekli olarak fren pedalının bırakılmasına kadar veya aracın durdurulmasına az bir süreye kadar devam eder.

-----------------------------------------------------------------------------------------

ABD frenlemelerinde ayar süreçleri

Basınç oluşturma süreci

Basınç oluşturma sürecinde geri besleme pompası tarafından ana fren silindiri üzerinden fren hidroliği emilir ve frenlenecek tekerleğin fren devresine pompalanır. Bu sayede değiştirme valfında (USV) entegre edilmiş olan basınç sınırlandırma valfı tarafından sınırlandırılan azami 170 bar'a kadar tekerlek fren silindirinde sürekli fren basıncının artışı meydana gelir.

Basınç tutma süreci

Her basınç düşürme sürecinden öncellikli olan basınç tutma sürecinde, ASV ve USV manyetik valflerin kapalı olması ile hidrolik ünitesinden tekerlek frenlerine olan basınç sabit tutulur. ABS tekerlek valfleri (EV, AV) bu esnada kumanda edilmemiştir.

Basıncı düşürme süreci

Basınç düşürme USV üzerinden gerçekleştirilir. Zaman ayarlı kumanda ile fren devresindeki basınç tekerlekten ana fren silindirine geri düşürülür.

Çalışan bir ayar işlemi ilk önce sona erdirildikten sonra kumanda ayarı, < 6 km/saat fark hızı veya azami ayar hızı olan 50km/saat'e erişilene kadar devam eder.

-----------------------------------------------------------------------------------------