Fonksiyonun gerçekleşmesi için gerekli genel ön koşullar
İçten yanmalı motor veya elektrikli makine (A79/1) Açık
Şanzıman acil durum çalışma modunda olmamalı
CDI kumanda cihazı (N3/9) (dizel motor) veya ME kumanda cihazı (N3/10) (benzinli motor) "Motor çalışıyor" veya "Tahrik aksam hazır" sinyalini tahrik-CAN (CAN C1) üzerinden tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazına (Y3/8n4) gönderir.
Vites tertibatı genel olarak
Tam entegre şanzıman kumandası elektro hidrolik kumandalar vasıtasıyla tüm vites değiştirme işlemlerini ve sürüş kademesi değişikliklerini başlatır. Muhafaza borusu modülünün sağında bulunan DIRECT SELECT vites seçme kolu (S16/13) üzerinden "P", "R", "N", "D" sürüş kademeleri seçilebilir. Muhafaza borusu modülü kumanda cihazı (N80) DIRECT SELECT vites kolununun şalter konumlarını doğrudan okur ve bu konumları yürüyüş takımı FlexRay (Flex E), tahrik aksamı kumanda cihazı (N127) ve tahrik CAN üzerinden tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazına gönderir.
Takılı olan vites ve seçilen sürüş kademesi kombine göstergede (A1) gösterilir. Bunun için tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazı seçilen vites ve takılı olan sürüş kademesi ile ilgili bilgileri tahrik-CAN, tahrik aksam kumanda cihazı, periferik (çevresel)-CAN (CAN PER), elektronik kontak kilidi kumanda cihazı (N73) ve kullanıcı arabirimi-CAN (CAN HMI) üzerinden kombine göstergeye gönderir. Kombine gösterge bunun üzerine vites göstergesini (A1p12) ve/veya sürüş programı göstergesini (A1p16) kumanda eder.
Vites değiştirme işlemlerinin yapılması için tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazı sürekli aşağıdaki parçaların sinyallerini değerlendirir:
Islak kavrama yağ basıncı sensörü (Y3/8b1)
Yağ basıncı şalteri D/R 1 (Y3/8b3)
Yağ basıncı şalteri D/R 2 (Y3/8b4)
Türbin çarkı devir sayısı sensörü (Y3/8n1)
Dahili tahrik devir sayısı sensörü (Y3/8n2)
Güç çıkış mili devir sayısı sensörü (Y3/8n3)
Şanzıman yağı sıcaklık sensörü (Y3/8s2)
Park kilidi konum sensörü (Y3/8s4)
Tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazı vites değiştirme işlemlerinin uygulanması için aşağıdaki yapı parçalarını kumanda eder:
Park kilidi kaldırma manyetiği (Y3/8l1)
Çalışma basıncı manyetik ayar valfı (Y3/8y1)
Debriyaj kumandası manyetik ayar valfı K1 (Y3/8y2)
Debriyaj kumandası manyetik ayar valfı K2 (Y3/8y3)
Debriyaj kumandası manyetik ayar valfı K3 (Y3/8y4)
Lamel freni kumandası manyetik ayar valfı B1 (Y3/8y5)
Lamel freni kumandası manyetik ayar valfı B2 (Y3/8y6)
Lamel freni kumandası manyetik ayar valfı B3 (Y3/8y7)
Islak kavrama manyetik ayar valfı (Y3/8y9)
D/R kumanda değiştirme valfı (Y3/8y10)
Park kilidi kumanda değiştirme valfı (Y3/8y11)
Tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazı tahrik-CAN üzerinden CDI kumanda cihazı veya ME kumanda cihazı ile iletişim kurar. Bu esnada aşağıdaki bilgiler değiştirilir:
Motor yönetimi durumu (CDI kumanda cihazı veya ME kumanda cihazı tarafından)
Tahrik aksam hazır sinyali (CDI kumanda cihazı veya ME kumanda cihazı tarafından)
Motor çalışıyor sinyali (CDI kumanda cihazı veya ME kumanda cihazı tarafından)
Vites değiştirme noktası yükseltme talebi (CDI kumanda cihazı veya ME kumanda cihazı tarafından)
Şanzıman kumandası durumu (Tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazı tarafından)
Motor torkunu azaltma talebi (Tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazı tarafından)
CDI kumanda cihazı veya ME kumanda cihazı Motor-CAN (CAN C), tahrik aksamı kumanda cihazı ve Hibrid-CAN (CAN L) üzerinden güç elektroniği kumanda cihazı (N129/1) ile iletişim kurar. Bu esnada aşağıdaki bilgiler değiştirilir:
Elektrikli makine (A79/1) tork azaltım talebi (güç elektroniği kumanda cihazı)
Elektrikli makine durumu (CDI kumanda cihazına veya ME kumanda cihazına)
Vites değiştirme fonksiyon akışı aşağıdaki alanlara ayrılmıştır:
Temel vites değiştirme programı
Vites değiştirme aralığı seçimi
Vites değiştirme (Örn . 1. vitesten 2. vitese)
Temel vites değiştirme programı
Temel vites değiştirme programı her 7 vitesin de vites büyütme ve vites küçültme karakteristik çizgilerini optimum işletim koşullarında (örn . araç yüksüz, yol düz) içermektedir.
Aracın yüklenme durumuna, sürüş direncine (örn . römork işletimi (Code 550 (römork tertibatı)) ile) ve ivmelenme talebine bağlı olarak bu temel vites değiştirme programı, vites değiştirme çizgisinin kaydırılması ile modifiye edilir.
Ardından tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazı araç hızına, sürüş kademesine ve gaz pedalı konumuna bağlı olarak vites değiştirir.
Elektronik stabilite programı kumanda cihazı (N30/4) bunun için tekerlek devir sayıları ile ilgili bilgileri yürüyüş takımı-FlexRay, tahrik aksam kumanda cihazı ve tahrik-CAN üzerinden tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazına gönderir. Muhafaza borusu modülü kumanda cihazı, DIRECT SELECT otomatik vites kolununun vites değiştirme konumlarını doğrudan okur ve bu bilgileri yürüyüş takımı FlexRay, tahrik aksamı kumanda cihazı ve tahrik CAN üzerinden tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazına gönderir. CDI kumanda cihazı ve ME kumanda cihazı gaz pedalının konumu ile ilgili bilgileri tahrik-CAN üzerinden tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazına gönderir.
Üst sınır alanında istenmeyen vites küçültmeleri yavaş gaz kesmede engellenir.
Bir üst vitese geçirilmesi hızlı gaz kesmede engellenir ve ancak düşük araç hızlanmasında tekrar müsaade edilir.
Temel vites değiştirme programı sürücü tarafından AGILITY SELECT şalterine (N72/4s1) (model yılı 2016'ya kadar) veya DYNAMIC SELECT şalterine (N72/4s11) (model yılı 2016'dan itibaren) basılmasıyla sol alt kullanım alanında (N72/4) değiştirilebilir. Sol alt kullanım alanı ilgili durumu doğrudan okur ve bu durumu UBF-LIN (LIN A3), Audio/COMAND kullanım ünitesi (A40/9), Telematik-CAN (CAN A), Headunit (A26/17), kullanıcı arabirimi-CAN, elektronik kontak kilidi kumanda cihazı, çevre-CAN, tahrik aksam kumanda cihazı ve tahrik-CAN üzerinden tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazına gönderir. Bunun üzerinde tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazı, vites değiştirme aralıklarını değiştirir.
Vites değiştirme aralığı seçimi
"E" Economy sürüş programında "S" spor sürüş programına göre daha kısa vites değiştirme aralığı (içten yanmalı motorun ve/veya elektrikli makinenin düşük motor devir sayısında vites değiştirme) ve dolayısıyla ileri ve geri sürüş esnasında daha düşük bir tahrik momenti sunulur. Vitesler tam yüksek devirde kullanılmadığı için bu daha yumuşak bir kalkış sağlar. Geri vitese, park konumuna ve vites boş konumuna sadece DIRECT SELECT otomatik vites seçme kolu üzerinden geçilebilir.
"E" veya "S" sürüş programı seçimi üzerinden hibrit işletimindeki içten yanmalı motorun devreye alınması ve/veya devreden çıkarılması için gerekli eşikler değiştirebilmektedir. "S" sürüş programında düşük bir gaz pedalı eşiğinde dahi hızlı bir hızlanmayı sağlamak adına içten yanmalı motor çalıştırılır.
Sürücü, Spor "S" ve Economy "E" sürüş programlarında vites küçültme direksiyon kumanda tuşuna (S110/1) ve vites büyütme direksiyon kumanda tuşuna (S111/1) basarak aşağıdaki fonksiyonları seçebilir:
Vites sınırlamasının etkinleştirilmesi
Optimum vitese geçme fonksiyonu
Vites değiştirme sınırlamasının yükseltilmesi
Vites sınırlamasının kaldırılması
Vites sınırlamasının etkinleştirilmesi
Direksiyon simidi vites küçültme tuşuna bir kez basıldığında vites kısıtlama fonksiyonu etkinleşir (içten yanmalı motorun veya elektrikli makinenin devir sayısı buna izin veriyorsa, güncel kullanılan vitesin bir vites kademesi aşağısı olan vitese küçültülür).
Optimum vitese geçme fonksiyonu
Vites küçültme direksiyon kumanda tuşuna basılıp, basılı tutularak "En uygun vitese geçme" fonksiyonu seçilir. Aracın en iyi şekilde hızlanmasını sağlayacak vites seçilir.
Vites değiştirme sınırlamasının yükseltilmesi
Vites sınırlaması seçili iken direksiyon simidi vites büyütme tuşuna bir kez basılması halinde vites sınırlaması bir vites kademesi kadar arttırılır (örn. 3.'den 4. vitese).
Vites sınırlamasının kaldırılması
Vites büyültme direksiyon kumanda tuşuna basarak ve tutarak vites sınırlaması tamamen kaldırılır ("D"ye geçiş).
Direksiyon simidi elektroniği (N135) direksiyon simidi vites değiştirme tuşlarının sinyallerini doğrudan okur ve bunları direksiyon-LIN (LIN E1), direksiyon mili muhafaza borusu modülü kumanda cihazı, yürür aksam-FlexRay, tahrik aksamı kumanda cihazı ve tahrik-CAN üzerinden tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazına gönderir. Bu kumanda cihazı talebi hidrolik sinyallere dönüştürür. Hidrolik sinyaller ilgili ayar valfleri tarafından gerçekleştirilir.
Vites değiştirme (Örn . 1. vitesten 2. vitese)
1. viteste lamelli fren B2, lamelli fren B3 ve lamelli kavrama K3 devrededir. 1. vitesten 2. vitese geçerken lamelli fren B3 devreden çıkar ve lamelli fren B1 devreye girer. Vites değiştirme işlemi tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazı tarafından başlatılır. Bu sırada lamel freni B1 doldurulur ve lamel freni B1'deki basınç sürekli olarak arttırılır. Aynı zamanda lamelli fren B3'teki basınç düşürülür. Burada akıcı bir geçiş söz konusudur. 2. vitesin torkuna ulaşıldığında, içten yanmalı motorun veya elektrikli makinenin devir sayısı 2. vitesin seviyesine getirilir (arttırma aşaması). Bu devir sayısı eşitliğine, B1 lamel frenindeki basınç arttırılarak ve gerekirse CDI veya ME kumanda cihazı üzerinden bir motor momenti azaltımının gerçekleştirilmesiyle ulaşılmaktadır. Hibrid ve/veya salt elektrikli işletimde CDI kumanda cihazı veya ME kumanda cihazı ayrıca elektrikli makinenin tork azaltma talebini Motor-CAN, tahrik aksam kumanda cihazı ve Hibrid-CAN üzerinden güç elektroniği kumanda cihazına gönderir.
Devir sayısının altına düşüldüğünde vites küçültülür. Devir sayısının üzerine çıkıldığında vites büyütülür. Araç durduğunda otomatik olarak 1. vitese geçilir. Kalkış 1. viteste olabileceği gibi 2. viteste de mümkündür.
Kısa süreli M programı
Kısa süreli M programı, direksiyon kumanda tuşlarına basılarak etkinleştirilen geçici bir programdır. Bir direksiyon kumanda tuşunu etkinleştirme sırasında şanzıman kumandası, olanaklı olduğu müddetçe vitesi büyültür veya küçültür. Diğer durumda güncel viteste tutulur. Belirlenmiş bir zaman penceresinden sonra kısa süreli M programı devre dışı bırakılır. Zaman penceresi, enine ivmelenmenin (savrulma) algılanmasında veya araç gaz kesme işletimi safhasında bulunduğunda minimum hızın altına düşülmesinden dolayı (örn. duraklama) uzatılabilir. Zaman penceresinin bitişinden sonra tekrar başlangıç vites değiştirme programına atlanır. Sürücü kısa süreli M programını belirli işlemleri uygulayarak kendisi erkenden sonlandırabilir, örn. vites yükseltme direksiyon kumanda şalterine basması ve basılı tutması, sürüş kademesini değiştirmesi veya sürüş programını değiştirmesi gibi. Bu durumda tekrar başlangıç vites değiştirme programına atlanır.
Atıfta bulunulan belgeler
- gf2751p1002rfh Islak debriyaj fonksiyonu
- gf2760p3009rfh Seyir kademesini takma fonksiyonu
- gf2760p3012rfh Acil durum işletme fonksiyonu
- gf2760p3017rfh Ayar valf basıncı fonksiyonu
- gf2760p3024rfh Çalışma, yağlama ve kumanda basıncı fonksiyonu
- gf2760p3027rfh Islak debriyaj kumanda basıncının fonksiyonu