Turbo şarj fonksiyonu

D09.00-0008-79

Turboşarj fonksiyonu ön koşullarına ilişkin genel bilgiler

 Klemens 87M AÇIK

 Motor çalışıyor olmalı.

Turboşarja ilişkin genel bilgiler

Turboşarj sayesinde silindirin dolum derecesi iyileştirilir. Bu sayede motor torku ve motor gücü artar.

Artan hava kütlesine uygun yakıt miktarı ME kumanda cihazı (N3/36) tarafından hesaplanır.

Turboşarj esnasında egzoz gazlarının (B) akış enerjisi egzoz turboşarjın (50) tahrik edilmesi için kullanılır.

Egzoz turboşarj (50) kompresör girişindeki hava filtresi üzerinden emiş havasını (A) emer ve bu havayı kompresör çıkışı üzerinden turboşarj hava radyatöründeki (110/2) turboşarj hava borusuna iletir.

Kompresör çarkının yüksek devir sayısı ve bunun sonucunda oluşan yüksek debi vasıtasıyla turboşarj radyatörüne (110/2) giden hava turboşarj hava borusunda sıkıştırılır. Azami şarj basıncı motor varyantına göre yakl. 0,8 ila 1,2 bar arasındadır.

Kompresör çıkışındaki susturucu (50/3) turboşarj basınç dalgalanmalarını ve buna bağlı olarak hızlı devir sayısı değişikliklerinde oluşan akış seslerini sönümler.

Yoğunlaştırılmış olan turboşarj havası (C), turboşarj hava soğutucusuna (110/2) giden turboşarj hava borusu üzerinden turboşarj havası soğutucusuna (110/3) gider. Turboşarj hava radyatörü bunun ardından sıkıştırmadan dolayı ısınmış olan turboşarj havasını (C) soğutur ve turboşarj hava radyatörü sonrası turboşarj hava borusu (110/4) üzerinden gaz kelebeğine ve ardından turboşarj hava dağıtıcısına (12) iletir.

S09.00-4508-76

Turboşarj fonksiyon akışı

Fonksiyon akışı aşağıdaki kısmi fonksiyonlara ayrılmıştır:

 Turboşarj basınç regülasyonu fonksiyon akışı

 Gaz kesme esnası hava sirkülasyonu fonksiyon akışı

Turboşarj basınç regülasyonu fonksiyon akışı

Turboşarj basınç ayarı elektro pnömatik olarak turboşarj basınç ayarı basınç konvertörü (Y77/10) üzerinden gerçekleşir.

Şarj basıncı ayarı basınç konvertörü, turboşarj basınç regülasyonu için ME kumanda cihazı tarafından tanıma alanına ve yük durumuna bağlı olarak kumanda edilir.

Bunun için ME kumanda cihazı motor yönetiminin aşağıdaki sensörlerini ve fonksiyonlarını değerlendirir:

 Hava filtresi sonrası basınç sensörü (B18/8)

 Gaz kelebeği öncesi turboşarj havası sıcaklık sensörü (B17)

 Gaz kelebeği sonrası turboşarj havası sıcaklık sensörü (B17/16)

 Gaz kelebeği öncesi basınç sensörü (B5/13)

 Emme borusu basınç sensörü (B28/24)

 Gaz pedalı modülü (A68), tahrik aksam kumanda cihazı (N127) ve tahrik-CAN (CAN  C) üzerinden

 Krank mili Hall sensörü (B70/2)

 Vuruntu regülasyonu

 Şanzıman aşırı yük koruması

 Aşırı ısınma koruması

Tam yük işletiminde azami turboşarj basıncı oluşturulur.

Turboşarj basıncının azaltılması için turboşarj türbini tahriki için olan egzoz gazları (B), turboşarj basıncı ayar kapaklarının (50/1) açılmasıyla, Bypass üzerinden yönlendirilir.

Turboşarj regülasyonu basınç konvertörü (Y77/10), bunun için turboşarj basıncı ayar kapağı alçak basınç haznesini (50/2) turboşarj hava dağıtım borusundaki (12) vakum basıncı haznesinden gelen turboşarj basıncıyla kumanda eder. Bunun üzerine turboşarj basınç ayar kapağı vakum haznesi (50/2) bir çubuk üzerinden Bypass'ı kapatan turboşarj basıncı ayar kapağını (50/1) açar.

Turboşarj basıncı ayar kapağı (50/1) sayesinde egzoz gazları (B) türbin çarkının etrafından geçebilir ve bu sayede turboşarj basıncının ayarlanması ve türbin devir sayısının sınırlanması sağlanabilir.

Böylece şarj basıncı motor varyantına göre azami 0,8 ila 1,2 bar arasında motorun o anki yük talebine uyarlanabilir.

Güncel turboşarj basıncının denetimi için gaz kelebeği öncesi basınç sensörü (B5/13) ME kumanda cihazına ilgili gerilim sinyalini iletir.

Egzoz turboşarj (50) öncesindeki emme hattında (110/1) yer alan gaz kelebeği öncesi basınç sensörü (B5/13) ME kumanda cihazına turboşarjı denetlemekte yardımcı olmaktadır.

Turboşarj hava sıcaklığı turboşarj hava dağıtım borusunda (12) gaz kelebeği sonrası turboşarj hava sıcaklık sensörü (B17/16) tarafından tespit edilir ve ME kumanda cihazına bir gerilim sinyali şeklinde iletilir.

Gaz kesme esnası hava sirkülasyonu fonksiyon akışı

Egzoz turboşarjı (50) milin, kompresörün ve türbin çarkının kütle taşıma özelliği nedeniyle gaz kesme başlangıcından sonra bir miktar daha çevirir.

O nedenle gaz kelebeği hızlı kapanırken egzoz gazı turboşarjına (50) bir turboşarj basıncı dalgası geri akmaktadır. Bu turboşarj basınç dalgası, kompresör çarkında düşük sevk hacimli ve yüksek basınç oranlı bir duruma yol açar, bu ise turboşarj pompalamasına yol açar (kısa uğultu sesi ve mekanik zorlama).

Gaz kesme esnası hava sirkülasyonu devre değiştirme valfinin (Y101) açılmasıyla, basınç egzoz turboşarjın (50) emiş tarafına bir Bypass üzerinden çabucak tahliye edildiği için bu önlenmiş olur.

P09.40-2418-82

Motorun yük işletiminde Bypass şarj basıncı uygulanan bir membran ile kapalı tutulur.

Motor kapatıldığında membran, gaz kesme esnası hava sirkülasyonu devre değiştirme valfindeki (Y101) entegre bir yay ile yuvasına bastırılır.

ME kumanda cihazı gerçek değer potansiyometresi 1 (M16/50r1) ve gerçek değer potansiyometresi 2 (M16/50r2) üzerinden gaz kelebeğinin ve dolayısıyla gaz kesme işletiminin kapandığını algılarsa, gaz kesme esnası hava sirkülasyonu devre değiştirme valfi (Y101) kumanda edilir.

Membran, yay gücüne ve şarj basıncına karşı çekilir ve emiş tarafına giden Bypass'ı açar. Fazla olan şarj basıncı bu şekilde tahliye edilir.

Motor, gaz kesme işletiminden yük işletimine geçtiğinde gaz kesme esnası devirdaim havası kumanda değiştirme valfi (Y101) artık kumanda edilmez.

Yay, membranı yuva yönünde geri bastırır. Membran burada mevcut şarj basıncı tarafından yuvanın içine çekilir ve Bypass'ı kapatır.

P09.40-2421-76