ME sürüş işletimi fonksiyonu

Sürüş işletimi fonksiyon koşulları

 Uç 87M AÇIK (Motor kumandası AÇIK) olması

 Motor çalışır durumda olması

Sürüş işletimi, genel

Ayrı olarak açıklanan kısmi fonksiyonların (rölanti, yakıt beslemesi, turboşarj ve egzoz gazı temizleme sistemi) yanında sürüş işletiminde aşağıdaki kısmi fonksiyonlar aktiftir:

 Isı yönetim sistemi fonksiyonu, (Code (HH9) ayarlı klima sistemi, (Tempmatik) veya Code (H08) yüksek performans klima sistemi ile)

 Motor devir torku talepleri fonksiyonu

 Yakıt kesme fonksiyonu

 Eksantrik mili ayarı fonksiyonu

 Şanzıman kumandası noktasını yükseltme sistemi fonksiyonu, Şanzıman 722.6 ile

 Vuruntu regülasyonu fonksiyonu

-----------------------------------------------------------------------------------------

 Aşırı ısınma ve tınlama sesi koruması fonksiyonu

 Elektronik gaz pedalı (EFP) fonksiyonu

Isı yönetim sistemi fonksiyonu, (Code (HH9) ayarlı klima sistemi, (Tempmatik) veya Code (H08) yüksek performans klima sistemi ile)

ME kumanda kutusu (N3/29) tarafından kumanda edilen ısı yönetimi ile motorun soğutma maddesi sıcaklığı fan devir sayısı üzerinden ayarlanır.

-----------------------------------------------------------------------------------------

1. klima ilave fanının (M4/13), 2. klima ilave fanının (M4/14) ve ilgili fan devir sayısının kumandası aşağıdaki yapı parçalarına ve sinyallerine göre yapılır:

- Soğutma maddesi sıcaklık sensörü (B11/18), soğutma maddesi sıcaklığı

- KO kumanda ve kullanım cihazı (S98), B sınıfı Control Area Network-Bus (araç içi) (CAN-B) ve C sınıfı Control Area Network-Bus Klasse C (motor bölmesi) (CAN-C) üzerinden klima sistemi durumu

ME kumanda cihazı klima 1 ilave fanını ve klima 2 ilave fanını bir impuls genişliği modülasyonu (İGM) sinyali aracılığıyla kumanda eder.

 İGM sinyalinin dokunma oranı % 10 (asgari fan devir sayısı) % 90'dır (azami devir sayısı). Hatalı kumanda edildiğinde klima 1 ilave fanı ve 2 ilave fanları azami devir sayısıyla (fanın acil durum çalışması) çalışır.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Soğutma maddesi sıcaklığına bağlı olarak fan ilave çalışmasının "Uç 15 KAPALI" konumunda gerçekleşir. Fanın ilave çalışma süresi 5 kd'ya kadar sürebilir.

İGM sinyalinin dokunma oranı fan ilave çalışması esnasında en fazla % 40'dır.

Bu durumda akü geriliminin çok fazla düşmesi durumunda fan ilave çalışması bastırılır.

Motor devir torku talepleri fonksiyonu

ME kumanda cihazı, ME (motor elektroniği) benzin püskürtme ve ateşleme sistemine (ME) sunulan motor tork talebini koordine eder ve öncelik sırasına sokar. Ayrıca her talep için dinamik dönüşüm belirlenir.

Motor tork talepleri aşağıdaki yapı parçaları ve sistemler üzerinde gerçekleşir:

- Gaz pedalı modülü (B37/3)

- EŞK kumada kutusu (N30/4)

- EŞK kumanda kutusu (N15/3), Şanzıman 722.6 ile

-----------------------------------------------------------------------------------------

- KO kumanda ve kullanım cihazı, Code (HH9) ayarlı klima sistemi, (Tempmatik) ile veya Code (H08) yüksek performans klima sistemi ile

- AÖM kumanda cihazı (N26/15), Code (ED8) ayarlanabilir özel modül (AÖM) ön donanımı ile veya Code (ED5) ayarlanabilir özel modül (AÖM) ile, özel üst yapıların bağlanması için

 Azami motor torkunun (örn. acil durum çalışmasında) sınırlanması ve azami motor devir sayısının sınırlanması aynı şekilde ME kumanda cihazı vasıtasıyla gerçekleşir.

----------------------------------------------------------------------------------------

ME kumanda kutusu, talebin dinamiğine göre motor dönme torkunu aşağıdaki şekilde değiştirir:

- Yakıt enjektörlerinin enjeksiyon süresinin uzatılması veya kısaltılması şeklinde

- Ateşleme zamanının erken veya geç konuma alınması (motor torkunun çok hızlı değişmesine olanak sağlar)

- Enjeksiyon süresinin ve ateşleme zamanının uyarlanmasıyla kombinasyon

 Bir tork rezervine, enjeksiyon süresinin uzatılması ve aynı zamanda ateşleme zamanı noktasının "geç" yöne ayarlanması sonucunda olanak sağlanır. Motor torku ilk olarak aynı kalır. Ancak şu andan itibaren ateşleme zamanının erkene alınmasıyla motor torkunun ilgili talepte çok hızlı yükseltmek mümkündür.

----------------------------------------------------------------------------------------

Yakıt kesme fonksiyonu

Yakıt kesme aşağıdaki fonksiyon koşulları altında aktiftir:

- Uç 61 AÇIK

- Aracın hareket ediyor olması

- Gaz pedalı basılı olmamalı

- Debriyaj pedalı basılı değil, Şanzıman 711.6 ile

- Otomatik vites kolu konumu "D" veya "R", Şanzıman 722.6 ile

- Araç Tempomat işletiminde değil, Code (MS1) Tempomat ile

- Egzoz gazı sıcaklığının çok yüksek olmaması

ME kumanda kutusu, gaz kesme işlemini aşağıdaki yapı parçalarına ve sinyallere bağlı olarak gerçekleştirir:

- Soğutma maddesi sıcaklık sensörü, soğutma maddesi sıcaklığı

- Gaz pedalı modülü, gaz pedalı pozisyonu

- Krank mili sensörü (L5/12), motor devir sayısı

- Debriyaj pedalı şalteri (S40/3), Şanzıman 711.6 ile

- EŞK kumanda cihazı, vites kademesi CAN-C üzerinden, Şanzıman 722.6 ile

----------------------------------------------------------------------------------------

ME kumanda kutusu gaz kesme işletimi sırasında gaz pedalının kullanımda olmaması durumunda yakıt enjektörlerini, soğutma maddesi sıcaklığına, takılı olan vitese ve motor devir sayısına bağlı olarak kumanda eder.

Gaz pedalına tekrar basıldığında yakıt enjeksiyon valfları yeniden devreye alınır. Yakıtın kesilmesinin ardından ME kumanda kutusu, katalizatörü zenginleştirilen oksijenden temizlemek için yakıt-hava karışımını, enjeksiyon süresini uzatarak kısa bir süre zenginleştirir. Gaz kesme işlemi, egzoz gazındaki yüksek oksijen oranı gaz kesme devresinde karbonmonksitin ve hidrokarbonun (CO) yüksek bir oksidasyonuna (sonradan yanma) neden olduğu için çok yüksek egzoz gazı sıcaklıklarında kısıtlanır. Bu esnada oluşan ilave ısı katalizatörün aşırı ısınmasına sebep olabilir.

----------------------------------------------------------------------------------------

Eksantrik mili ayarı fonksiyonu

Eksantrik mili ayarı ile emme eksantrik mili 50° KRA "erken" yönünne ve egzoz eksantrik mili 40° KRA kadar "geç" yönüne ayarlanabilir. Bu sayede supap kesişmesi yük değişikliği esnasında değişebilir.

Bu şekilde motor dönme momenti karakteristiği optimal duruma getirilir ve egzoz tutumu iyileştirilir.

ME kumanda kutusu eksantrik mili ayarı için aşağıdaki sensörleri ve sinyalleri okur:

- Sıcak film hava yoğunluk ölçeri (B2/13), motor yükü

- Emme eksantrik mili sensörü (B6/21), emme eksantrik mili konumu

- Egzoz eksantrik mili sensörü (B6/22), egzoz eksantrik mili konumu

- Soğutma maddesi sıcaklık sensörü, soğutma maddesi sıcaklığı

- Krank mili sensörü, motor devir sayısı

----------------------------------------------------------------------------------------

Eksantrik mili ayarı için emme eksantrik mili ayarlayıcısı (Y49/8) ve egzoz eksantrik mili ayarlayıcısı (Y49/9) ME kumanda kutusu tarafından 150 Hz'lik bir İGM sinyali ile kumanda edilir.

Kumanda edilmesi karekteristiğe bağlı olarak kısmi yük veya tam yük bölgesinde gerçekleşir ve İGM sinyallerinin dokunma oranına göre eksantrik millerinin sürekli olarak ayarlanmasına olanak sağlar.

Kumanda edilirken eksantrik mili ayarlamasının ayar pistonları oluşan manyetik güç ile döndürülür ve kumanda pistonuna yağ akar. Böylece kumanda pistonları aksiyal yönde arkaya doğru hareket ederler ve bir eğri dişli üzerinden ilgili eksantrik milini eksantrik mili dönme yönünde döndürür.

----------------------------------------------------------------------------------------

Şanzıman kumandası noktasını yükseltme sistemi fonksiyonu, Şanzıman 722.6 ile

Şanzıman vites noktasını yükseltme sistemi, motorun çalıştırılmasından sonra katalizatörü daha hızlı bir şekilde işletim sıcaklığına getirir.

ME kumanda cihazı, şanzıman kumandası noktasını yükseltme sistemini soğutma maddesi sıcaklığına ve araç hızına bağlı olarak kumanda eder.

Şanzıman kumandası noktasını yükseltme sistemi azami 160 sn. boyunca etkindir ve sadece elektronik olarak gerçekleşir.

CAN-C veri yolu üzerinden ME kumanda kutusu EGS kumanda kutusundan kumanda hatlarını kaydırmasını talep eder. Kısmi yük vites tertibatları o durumda yüksek motor devir sayısında veya yüksek araç hızında gerçekleşir.

Vuruntu regülasyonu fonksiyonu

Vuruntu regülasyonun görevi, .farklı yakıt kalitelerinde ve tüm işletim koşullarında motorun vuruntusuz şekilde çalışmasını sağlamaktır. kontrolsüz yanma (vuruntu yapması) durumunda ilgili silindirin ateşleme zamanı "geç" yönüne ayarlanır.

----------------------------------------------------------------------------------------

ME kumanda kutusu vuruntu regülasyonunu aşağıdaki sensör ve sinyallere bağlı olarak gerçekleştirir:

- Vuruntu sensörü (A16/7)

- Sıcak film hava yoğunluk ölçeri, motor yükü

- Emme eksantrik mili sensörü, ateşleme devresi algılaması

- Egzoz eksantrik mili sensörü, ateşleme devresi algılaması

- Soğutma maddesi sıcaklık sensörü, soğutma maddesi sıcaklığı

- Turboşarj hava sıcaklığı (B17/14), turboşarj havası sıcaklık sensörü

- Turboşarj basıncı sensörü (B5/7), turboşarj basıncı

- Gaz pedalı modülü, sürücü yük talebi

- Krank mili sensörü , motor devir sayısı ve krank mili konumu (ateşleme devresi algılaması)

 İlave olarak motor dönme momenti talepleri fonksiyonunun talepleri de dikkate alınır.

----------------------------------------------------------------------------------------

Vuruntu regülasyonu aşağıdaki kısmi alanları kapsar:

 Ateşleme açısı ayarı fonksiyon akışı

 araştırma oktan sayısı (ROZ) düzeltmesi fonksiyon akışı

 Vuruntu regülasyonu adaptasyonu fonksiyon akışı

Ateşleme açısı ayarı fonksiyon akışı

ME kumanda kutusu, giriş sinyallerine göre silindire özgü ateşleme zamanı düzeltmesini hesaplar.

Bir silindirde vuruntu sensörü tarafından vuruntu tespit edildiğinde o silindirin ateşleme zamanı (motor devir sayısına bağlı olarak) bir sonraki ateşlemeden itibaren "geç" konumuna ayarlanır.

Halen vuruntunun meydana gelmesi halinde ateşleme zamanı, azami ayarlama gerçekleşinceye kadar "geç" konumuna ayarlanır.

Vuruntusuz yanma olması durumunda birkaç ateşleme işleminden sonra "geç" yönündeki ayarı normal tanıma alanına ulaşılıncaya kadar veya yeni bir vuruntu ortaya çıkıncaya kadar adım adım geri alınır.

----------------------------------------------------------------------------------------

ROS düzeltmesi fonksiyon akışı

ROZ düzeltmesi Star Diagnosis ile önceden ayarlanabilir.

Vuruntu regülasyonu ayrıca otomatik ROS algılamasına sahiptir.

Bu şalter motorun süreklilik gösteren yüksek vuruntu eğilimini algılar ve vuruntu eğilimini uygun bir ön kumanda işlemiyle bertaraf eder. Bunun için hafızaya alınmış adaptasyon değerleri, bütün silindirlerin ateşleme anları ve belirli motor yükü/devri aralıklarındaki ayar müdahalelerinin sayısını değerlendirilir.

Aşılan eşiğe göre, ROS kademesi bir veya birden fazla kademe değiştirilir. Ayarlanan ROS kademesi motor durduruluncaya kadar devrede kalır.

 ROZ kademesinin yüksekliğine nispeten ateşleme zamanının azami geç konumu düşer.

----------------------------------------------------------------------------------------

Vuruntu regülasyonu adaptasyonu fonksiyon akışı

Yakl. 75 °C'lik bir soğutma maddesi sıcaklığından itibaren vuruntu regülasyonunun adaptasyonu etkinleşir.

Vuruntulu yanmadan dolayı gerekli olan ateşleme zamanı düzeltmeleri sürekli ve silindire özel olarak motorun ilgili işletim durumu ile (motor yükü ve devir sayısı alanı) birlikte kaydedilir.

Münferit ateşleme zamanlarının belirlenmesinde, kaydedilen adaptasyon değerleri, her silindir için en uygun ateşleme zamanının hemen belirlenebilmesi için dikkate alınır.

Bir gaz atımı esnasında yakl. 2 sn.'lik bir süre için, yanlış adaptasyon değerlerini önlemek için hiçbir değer kaydedilmez.

 Vuruntu sensörü sinyalinin devre dışı kalması halinde emniyet açısından bütün silindirlerin ateşleme zamanları (motor devir sayısına ve soğutma maddesi sıcaklığına bağlı olarak) 15° KW kadar "geç" yönüne ayarlanır. Vuruntu regülasyonu ve adaptasyonu kilitlenir ve hata belleğine bir hata kaydedilir.

----------------------------------------------------------------------------------------

Aşırı ısınma ve tınlama sesi koruması fonksiyonu

Aşırı ısınma ve vuruntu sesi koruması, termik yüklenme olması durumunda motora yakın katalizatörde motor hasarlarının ve aşırı ısınma arızalarının oluşmasını engeller. ME kumanda kutusu, soğutma sistemine yanma işlemi nedeni ile getirilen sıcaklığı motor gücünün sınırlandırmasıyla azaltır.

ME kumanda cihazı aşırı ısınma ve vuruntu sesi korumasını aşağıdaki sensörler ve sinyaller yardımıyla kumanda eder:

- Sıcak film hava yoğunluk ölçeri, motor yükü

- Soğutma maddesi sıcaklık sensörü, soğutma maddesi sıcaklığı

- Turboşarj hava sıcaklığı, turboşarj havası sıcaklığı

- Turboşarj basıncı sensörü, turboşarj basıncı

- Krank mili sensörü, motor devir sayısı

- Gaz kelebeği ayarlayıcısının (M16/47) gaz kelebeği (M16/47r1) güncel değer potansiyometresi, gaz kelebeği konumu

----------------------------------------------------------------------------------------

Çok yüksek soğutma maddesi veya turbo şarj havası sıcaklığında ME kumanda kutusu tarafından karakteristiğe bağlı olarak ateşleme zamanı "geç" yönünde ayarlanır ve gerekirse kapalı devre hava kapağı, kapalı devre hava kapağı ayar elemanı (M16/46) tarafından açılır (turboşarj basıncı azaltılmış).

 Aşırı ısınma ve vuruntu sesi korumasının ve motor yükü vuruntu ayarının ateşleme açısı düzeltmeleri karakteristik alana bağlı olarak toplanır.

EFP fonksiyonu

EFP işlevi, sürücünün talebine ve çalışma koşullarına göre gaz kelebeği açılma açısını kumanda eder.

ME kumanda kutusu, gaz kelebeği konumunu aşağıdaki sensörlere ve sinyallere bağlı olarak düzenler:

- Gaz pedalı modülü, gaz pedalı pozisyonu

- Debriyaj pedalı şalteri, debriyaj kumandası, Şanzıman 711.6 ile

- SSKM kumanda cihazı (N10), geriye sürüş, CAN-B, EKAŞ kumanda cihazı ve CAN-C üzerinden, Şanzıman 711.6 ile

----------------------------------------------------------------------------------------

- EŞK kumanda cihazı, geriye sürüş, CAN-C üzerinden, Şanzıman 722.6 ile

- EŞK kumanda cihazı, sürüş kademesi, CAN-C üzerinden, Şanzıman 722.6 ile

- ESP kumanda cihazı, fren kumandası, CAN-C üzerinden

- ESP kumanda cihazı, Tempomat talebi, CAN-C üzerinden, Code (MS1) Tempomat ile

EFP fonksiyonu aşağıdaki fonksiyon akışlarına ayrılır:

 Gaz kelebeği kumandası fonksiyon akışı

 Gaz kelebeği sönümlemesi fonksiyon akışı

 Geri sürüş fonksiyon akışı

 EFP acil durum çalışması

Gaz kelebeği kumandası fonksiyon akışı

ME kumanda cihazı, gaz pedalı modülüne bağlı olarak gaz kelebeği ayarlayıcısını kumanda eder. Ayar motoru (M16/47m1) ME kumanda cihazı vasıtasıyla bir İGM sinyaliyle kumanda edilir.

----------------------------------------------------------------------------------------

Gaz kelebeğinin açılma açısı, sadece sınırlayıcı fonksiyonlar (örn. tempomat talebi) (Code (MS1) Tempomat ile)) etkin olmadığında sadece gaz pedalı verisi kullanılarak belirlenir.

Gaz kelebeği gerçek değer potansiyometresi güncel gaz kelebeği konumunu ME kumanda kutusuna bildirir.

Gaz kelebeği sönümlemesi fonksiyon akışı

ME kumanda cihazı, gaz kelebeği sönümlemesini aşağıdaki sensörler ve sinyalleri yardımıyla kumanda eder:

- Soğutma maddesi sıcaklık sensörü, soğutma maddesi sıcaklığı

- Gaz pedalı modülü, gaz pedalı kullanımı (hızlı, yavaş)

- Krank mili sensörü, motor devir sayısı

- Gaz kelebeği gerçek değer potansiyometresi, gaz kelebeği konumu

- Araç hızı

----------------------------------------------------------------------------------------

Gaz kelebeği sönümlemesinin görevi, gazın aniden kesilmesi halinde gaz kelebeğini rölanti alanına kadar yavaşça kapatmaktır. Böylelikle motor dönme momenti yavaşça düşürülür ve araç aniden yavaşlamaz.

Geri sürüş fonksiyon akışı

ME kumanda cihazı EŞK kumanda cihazından (Şanzıman 722.6 ile) veya SSKM kumanda cihazından (Şanzıman 711.6 ile) "Geri sürüş" bilgisini alırsa, gaz kelebeği daha yavaş açılır ve azami açılma açısı yakl. % 50'ye sınırlandırılır. Bu durum sürüş konforunu ve geri sürüş esnasında sürüş güvenliğini en ideal duruma getirir.

EFP acil durum çalışması

Acil durumda çalışma işlevinin görevi EFP'deki bir arıza durumunda emniyetli bir sürüş sağlamaktır.

Acil durum çalışması belirgin bir şekilde tekleyen motor çalışmasından tanınabilir.

----------------------------------------------------------------------------------------

ME kumanda cihazı, acil durum çalışmasını aşağıdaki sensörler ve sinyaller yardımıyla kumanda eder:

- Gaz pedalı modülü, gaz pedalı pozisyonu

- Krank mili sensörü, motor devir sayısı

- Gaz kelebeği gerçek değer potansiyometresi, gaz kelebeği konumu

- ESP kumanda cihazı, fren kumandası, CAN-C üzerinden

- EŞK kumanda cihazı, sürüş kademesi, CAN-C üzerinden (Şanzıman 722.6 ile)

EFP'nin acil durum çalışması aşağıdaki fonksiyon akışlarına ayrılır:

 Gaz pedalı modülü devre dışı kaldığında acil durum çalışması fonksiyon akışı

 Bir gaz kelebeğine ait gerçek değer potansiyometresinin devre dışı kalması durumunda acil durum çalışması fonksiyon akışı

 Ayar motoru devre dışı kaldığında acil durum çalışması fonksiyon akışı

 Acil durum çalışması fonksiyon akışı

----------------------------------------------------------------------------------------

Gaz pedalı modülü devre dışı kaldığında acil durum çalışması fonksiyon akışı

Gaz pedalı modülündeki bir Hall sensörü devre dışı kaldığında 2. Hall sensörüne geçiş yapılır. Gaz kelebeği açılması, maksimum açılmanın yakl. % 60'ı ile sınırlı tutulmaktadır. İlave olarak gaz kelebeğinin açılma hızı (gaz kelebeği yavaş açılır) dinamik olarak sınırlandırılır.

Hall sensörlerinin uygunluk kontrolü olumsuz sonuç verdiğinde ya da her iki Hall sensörü devre dışı kaldığında, artık sadece rölanti devir sayısı ayarlanır.

Bir gaz kelebeğine ait gerçek değer potansiyometresinin devre dışı kalması durumunda acil durum çalışması fonksiyon akışı

Gaz kelebeği gerçek değer potansiyometresi gerçek değer potansiyometresinden (kontak bileziği 1) (M16/47r3) ve gerçek değer potansiyometresinden (kontak bileziği 2) (M16/47r4) oluşur.

Her iki potansiyometreden birinin devre dışı kalması halinde diğer, çalışan potansiyometreye geçilir. İlave karşılaştırma değerleri olarak sıcak film hava yoğunluk ölçeri üzerinden belirlenen hava yoğunluğu işlev görür.

----------------------------------------------------------------------------------------

Her iki potansiyometre arızalı ise, gaz kelebeği mekanik bir yay ile yakl. 10° açılma açısıyla acil durum konumuna getirilir.

Ayar motoru devre dışı kaldığında acil durum çalışması fonksiyon akışı

Gaz kelebeği ayarlayıcısı akımsız olarak kumanda edilir ve gaz kelebeği yay kapsülü ile yakl. 10° açılma açısıyla acil durum çalışması konumuna getirilir.

Acil durum çalışması fonksiyon akışı

Gaz kelebeği acil durum konumundaysa, motor devir sayısı yakıt tarafındaki silindir kapama ve silindir açma tertibatı ile (yakıt enjeksiyon valflarının kapatılması ve açılması suretiyle) azami yakl. 1800 d./dk'ya sınırlandırılır.

Silindir kapama ve devreye alma işlemi motor devir sayısına, fren algılamasına ve takılı vites kademesine bağlı olarak gerçekleşir (Şanzıman 722.6 ile).

Fren pedalına basılması, rölantiye geçildiği anlamına gelmektedir. Rölanti devir sayısı yakl. 1200 d./dk'dır.

 Gaz pedalı modülü ve gaz kelebeği tarafından tespit edilen hatalar hata belleğine kaydedilir ve Star Diagnosis ile okunabilir ve silinebilir.