Servis bilgisi: On-Board arıza teşhis (OBD) NOx kontrol ünitesinin uygulamaya konulması

Giriş

OBD NOx kontrolünden ne anlaşılıyor?

OBD NOx-kontrolü EG-talimatı 2005/55/EC'nin teknik olarak dönüştürülmesidir.

Senelerden beri hemen hemen tüm motorlu araçlar için öngörülen On-Board arızat teşhis (OBD) üzerine kurulmuştur.

OBD NOx kontrolü OBD'nin tüm fonksiyonlarını içermektedir ve öncelikle egzozu etkileyen tüm sistemlerin denetimi ve arıza teşhisi içindir.

Yenilik olarak OBD NOx kontrolü, yasa koyucular tarafından belirlenen azot oksit (NOx)-sınırlarına uyumu denetler.

OBD-yazılımının ve oradan bilinen arıza gösterge lambasının (Malfunction Indicator Lamp) (MIL) yanısıra OBD NOx kontrolü ayrıca egzoz susturucusunda entegre edilmiş NOx sensörüne ve devir momentinin sınırlanması için motor kumandası (MR) kumanda kutusuna kaydedilmiş bir fonksiyona sahiptir.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Seride EG talimatı
Code (KE8) OBD NOx kontrolünün kumanda edilmesiye gerçekleştirilir.

-----------------------------------------------------------------------------------------

OBD NOx kontrolü nasıl ve ne zaman arızalar ve hatalara karşı uyarır?

OBD'de olduğu gibi OBD NOx kontrolünde oluşan hatalar MIL-lambası üzerinden gösterilir ve hata belleğine kaydedilir. Ancak önemli hatalarda OBD NOx kontrolü ayrıca sıkma torkunu sınırlayabilir.

Sürücü bilgi ekranında, örneğin AdBlue kabı boş ise veya kalitesiz AdBlue ile doldurulmuşsa, AdBlue dozaj sisteminde arıza mevcutsa, NOx-sensörü elektrik açısından arızalıysa veya NOx- dışarı atması 7 g/kWh'yi aşarsa ayrıca uyarı mesajları gösterilir.

Yasal olarak belirlenmiş olan OBD NOx-sınırı
(Euro 4'de: 3,5 g/kWh, Euro 5'de: 2 g/kWh) 1,5 g/kWh'yi aşarsa, bu yanıp sönen sarı MIL-lambası ile gösterilir.

Boş Ad-Blue kabı ve azot oksit emisyonları >7 g/kWh durumunda dönme momentini azaltma etkinleştirilir.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Hatalar nasıl sıfırlanabilir?

SCR ( selektif katalitik redüksiyonu) egzoz sonradan işleme sistemlerindeki problemlerde, bunlar için STAR DIAGNOSIS'de yürütülmüş olan hata aramaları kayıtlı bulunan motor kumandası kumanda kutusunda (MR) hata kodları kaydedilir.

Sadece belirli işletim durumlarında denetlenebilen fonksiyonlar ve onların meydan gelen hata kodları, tamirden sonra uzun deneme sürüşü olmaksızın tamirden sadece STAR DIAGNOSIS ve FDOK, "Schlüssel einlernen" "Anahtarı tanıtma" işlemine analog olarak ayarlanmıştır.

Bu hatanın doğrudan silinmesi motor kumandası kumanda kutusu (MR) tarafından müsade edilmez, çünkü tamir gerçekleşmeden silme işlemi EG talimatı ile yasaklanmıştır.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Hangi genel şartlar altında OBD NOx-kontrolü etkin olmalıdır?

OBD NOx kontrolü şu durumlarda etkin olmalıdır:

1. -7 °C ve +35 °C arasındaki çevre sıcaklıklarında

2. 1600 m altındaki tüm yüksekliklerde

3. 70 °C üzerindeki motor soğutma maddesi sıcaklıklarında

AdBlue dolum seviyesi her zaman denetlenmelidir, çünkü OBD NOx kontrolü de, AdBlue kabı boş olduğunda etkin haldedir. NOx-sensörü yaklaşık 200 °C üzerindeki katalizatör sıcaklığından itibaren etkinleştirilir. Bu şekilde ısıtılmış sensör elemanının yoğunlaşma suyu nedeniyle zarar görmesi engellenir.

BlueTec sistemi -40 °C ve +70 °C arasındaki sıcaklık alanında işlev görür. Bu yasal olarak belirlenen egzoz gazı sınır değerlerine her zaman uyulduğu anlamına gelmektedir.

-----------------------------------------------------------------------------------------

OBD NOx kontrolü hangi araçlar için zorunludur?

OBD NOx kontrolü 3,5 t'den büyük olan tüm araçlar için zorunludur. Mercedes-Benz Truck'larında bu nedenle tüm Actros, Axor ve Atego'da.

Mülki görevler (Silahlı kuvvetler, Emniyet Teşkilatı, İtfaiye, Cankurtaran, Afet Koruma, Gümrük, vs.) nedeniyle özel haklara sahip araçlar da OBD NOx kontrolü ile donatılmıştır - ancak aktif dönme momenti sınırlayıcısı olmaksızın.

-----------------------------------------------------------------------------------------

OBD NOx kontrolü ne zaman zorunludur?

1.10.2007'den itibaren AB'nin geçerlilik alanında yeni kabul edilen araçların tümü OBD NOx kontrolü ile donatılmak zorundadır. AB komisyonu Euro 3/4-geçişine ulusal geçiş düzenlemesine analog OBD NOx kontrolü olmayan araçlar için müsaade eder. Almanya için bu, 30.06.2007 tarihine kadar üretim tarihine sahip olan tüm araçların sınırlama olmaksızın 01.10.2007 tarihinden sonra da OBD NOx kontrolü olmaksızın müsaade edilebileceği anlamına gelmektedir. 01.07.2007 ve 30.09.2007 tarihleri arasında yapı tarihine sahip olan araçlar için geçiş düzenlemesi, yıllık üretimin % 30 payına
(Temel yıllık parça adedi euro 4/5) müsaade eder. Bu araçlar 01.10.2007 tarihinden sonra da hala OBD NOx kontrolü olmadan müsaade edilebilir.

OBD NOx talimatı sadece SCR (selektif katalitik azaltma)-teknolojisine sahip araçlar için mi geçerlidir yoksa AGR
(egzoz gazı geri gönderme sistemi)-teknolojisine sahip araçlar için de geçerlimidir?

OBD NOx kontrolü hem SCR teknolojisine sahip araçlar hem de AGR teknolojisine sahip araçlar için öngörülmüştür.

-----------------------------------------------------------------------------------------

OBD NOx talimatına uymayı kim denetler?

Arıza hafızasında NOx dışarı atma için kaydedilmiş olan bilgiler yetkili kontrol makamı tarafından okunabilir.
Örn. Almanya'da bilgilerin okunması mal taşımacılığı (BAG) için federal daire vasıtasıyla gerçekleşir.

SCR teknolojisine sahip araçlar AGR teknolojisine sahip araçlar karşısında OBD NOx vasıtasıyla dezavantajlımıdır?

Hayır, aksine pek çok denemelerde ve dayanıklılık denemelerinde, otobanda, şehirde ve dağıtıcı işletiminde SCR-tekniğine sahip araçlar kontrol edilmiştir. Bu arada şimdiye kadar dönme momenti azaltımına neden olan hiç bir hata oluşmamıştır.

AGR ise partiküllerin birikebileceği ve bunun üzerine NOx redüksiyonunun olumsuz yönde etkilendiği termik açıdan yüklenilmiş bir sistemdir.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Dönme momenti sınırlayıcısı hangi fonksiyona sahiptir?

Dönme momenti sınırlayıcısı, OBD NOx sınır değerinin 7 g/kWh aşması durumunda azami dönme momentinin azaltılmasını sağlar.Bununla egzoz sonradan işleme sisteminin çabuk tamir işlemi sağlanmaktadır. Bunun haricinde böylelikle örn. AdBlue olmaksızın sürüş, oksidasyon katalizatörünün çıkartılması, NOx sensörünün çıkartılması vs. gibi manipülasyondan önceki sistem korunur.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Toplam müsaade edilen ağırlığa göre dönme momenti aşağıdaki gibi azaltılır:

25% 3,5 - 16 t arasındaki araçlar (Araç sınıfları N1, N2, N3) - yani tüm Atego'lar için

40% 16 t'den daha büyük araçlar (Araç sınıfı N3) - yani tüm Axor ve Actros için

-----------------------------------------------------------------------------------------

Dönme momenti sınırlayıcısı ne zaman etkin hale gelir?

Genel olarak dönme momenti sınırlayıcısı hiçbir zaman sürüş esnasında etkin hale gelmez, aksine ancak araç durduktan sonra (v=0 km/h) etkin hale gelir. Neden göre dönme momenti sınırlayıcısının etkinleştirilmesi farklı uzunlukta sürebilir:

1. Boş AdBlue kabı: MR kumanda kutusu boş bir AdBlue kabı teşhis ederse, eğer Adblue doldurulmamışsa motorun bir sonraki çalıştırılmasından sonra dönme momenti azaltılır.

2. 7 g/kWh'lik azot oksitin aşılması: Sürüş esnasında arka planda bir denetim fonksiyonu çalışmaktadır. Uzun bir süre için, sürüş şekline göre birçok sürüşü kapsayabilen 7 g/kWh'yi aşan bir emisyon aralığı tespit edilirse, sürücü bir "egzoz gazı sınır değeri" veya "emisyon basamağı 2" aşılmıştır mesajı alır.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Sürüş şekline göre sürebilen hata hala uzun bir süre devam ederse, o zaman MIL-lambası yanıp sönmeye başlar.
Aracın bir sonraki duruşunda dönme momenti sınırlayıcısı etkinleştirilir. Dönme momenti sınırlayıcısının etkinleştirilmesi sürücüye ekrandan bildirilir.

3. NOx sensöründe arıza: Elektronik NOx sensöründe bir arıza tespit ederse, bu durum sürücü bilgi ekranında gösterilir. Bu andan itibaren dönme momenti azaltımı etkin hale gelene kadar 50 işletim saati gereklidir.

 Bir dozajlama cihazının veya bir pompa modülünün devre dışı kalması, dönme momentinin sınırlanmasına neden olmaz.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Dönme momenti sınırlayıcısı ne zaman devre dışı bırakılır?

Dönme momenti sınırlanmasına sebep olan nedenin giderilmesinden sonra kendi kendine iyileşmesi veya devre dışı bırakılması farklı uzunlukta sürmektedir.

Neden 1: Boş AdBlue kabı

Motorun çalıştırılmasından sonra dolu bir AdBlue kabı tespit edilirse, ekranda hata göstergesi ve yanıp sönen MIL-lambası söner.
Dönme momenti azaltımı ve buna ait uyarı, motor ilk kez rölanti devir sayısına ulaştıktan sonra devre dışı bırakılır.

Neden 2: 7 g/kWh'lik azot oksitin aşılması

Sistem, emisyon sınır değerlerinin artık aşılmadığını tespit ederse, hata mesajı söner, MIL-lambası artık yanıp sönmez, aksine devamlı yanar. Dönme momenti azaltımı rölanti devir sayısına ilk defa ulaşıldıktan sonra geri alınır. Bu tespit

-----------------------------------------------------------------------------------------

sürüş şekline göre olan tamire göre farklı uzunlukta olabilir. MIL lambası, sonraki sürüşlerde emisyon sınır değerlerinin aşılmadığı tespit edilirse tamamen söner.

Neden 3: NOx sensöründe arıza

Motor elektroniği, NOx sensörünün tekrar işlediğini tespit eder etmez, hata mesajı söner, MIL lambası yanıp sönmez, aksine sürekli yanar. Dönme momenti azaltımı rölanti devir sayısına ilk defa ulaşıldıktan sonra geri alınır. MIL lambası, sonraki sürüşlerde artık hata tespit edilmezse tamamen söner.

Atalyödeki tamirden sonra hata kodu ve dönme momenti sınırlayıcısı STAR DIAGNOSIS ve şifre oluşturulması aracılığıyla FDOK üzerinden "Schlüssel einlernen" ("anahtar tanıtma") işlemine analog olarak geri alınmalıdır.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Dönme momenti sınırlayıcısı sürüş esnasında etkin hale gelebilir mi?

Hayır, dönme momenti sınırlayıcısı henüz araç durduktan sonra etkin hale gelir. Dönme momenti, müsaade edilen toplam ağırlığa bağlı olarak maks. % 40 azaltıldığından, sürüşe devam edilmesi aktif dönme momenti sınırlayıcısına rağmen mümkündür.

Otomatik şanzıman, dönme momenti azaltımı esnasında manuel moda geçer.

Aktif dönme momenti sınırlayıcısının fonksiyonu hareketsiz durumda veya çalışırken aktif yan güç çıkışında nasıl hareket eder?

Dönme momenti azaltımı yan güç çıkışı modunda sadece, yan güç çıkışı azami olarak mümkün olan dönme momentinin % 60'ından daha yüksek dönme momentine (araçlar >16 t) gereksinim duyarsa (örneğin: Actros 410 PS, 2050 Nm --> maks. dönme momenti 1200 Nm), etki eder.

Çalıştırma, çekici aracın yasal olarak müsaade edilen toplam ağırlığı masif bir şekilde aşılmazsa sorun teşkil etmez.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Hata kaydı ne zaman gerçekleşir ve ne kadar sürer?

NOx dışarı atılması NOx sınır değerini
( Euro 4: 3,5 g/kWh, Euro 5: 2 g/kWh) en azından 1,5 g/kWh aşarsa veya NOx kontrol sisteminde bir hata mevcutsa, hata hafızasında bir kayıt ve toplama hatasının ilave bir kaydı gerçekleşir.
Toplama hatası, en azından 400 gün veya 9600 motor işletim saati üzerinde silinemeyen hata kodu olarak kaydedilir.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Araçtaki uyarı mesajının veya MIL lambasının devre dışı bırakılması nasıl gerçekleşir?

Aracın cockpitinde yasal olarak belirlenmiş olan NOx kontrol sınır değerinin aşılması durumunda etkinleştirilen uyarı mesajı veya MIL lambası, hata tipine göre üç komple sürüş zamanına kadar hata fonksiyonu mevcut değilse otomatik olarak devre dışı bırakılır. Bir sürüş zamanı, eğer motorun işletimi esnasında arıza teşhis sistemi tarafından hatanın artık mevcut olmadığı tespit edildiyse, motorun çalıştırılmasıyla başlar ve motorun durdurulması ile sona erer. Hangi işletim durumlarının bunun için gerekli olduğu, ilgili hata tipine bağlıdır.

Atalyöde yürütülen tamir işleminden sonra hata mesajı ve MIL lambası, STAR DIAGNOSIS ve FDOK erişimi vasıtasıyla geri alınabilir.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Güncel egzoz gazına yönelik bir hatanın FDOK-Web'i ile geri alınması mümkün müdür?

Güncel egzoz gazına yönelik bir hatanın FDOK-Web'i ile geri alınması mümkündür. Ancak bunun için "X-fonksiyonlarının" ayrıca devreye alınması gereklidir. Bu FDOK-Hotline üzerinden sağlanabilir.

OBD NOx kontrolüne sahip araçlar bitkisel yağ ile çalıştırılabilir mi?

Bitkisel yağ Euro 3/4/5 için fabrika tarafından müsaade edilmemiştir, çünkü azalmış motor ömrü riski çok yüksektir. Ayrkca bitkisel yağın kullanımı, sayesinde dönme momenti sınırlayıcısının devamlı olarak etkin olabildiği NOx'un dışarı atılmasını önemli ölçüde yükseltir.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Global eğitim bu konuya ilişkin aşağıdaki kurslar çerçevesinde eğitim verir:

2007: NANE-MM284 LKW-tahrik aksamı yenilikleri/değişikleri,
2-günlük kurs

2008: NSCR-MM285 LKW-SCR egzoz sonradan işleme sistemi ve NOx-kontrolü, 2-günlük kurs

http://global-training.daimlerchrysler.com/: sitesine de bakınız