Service-Informatie: introductie van On Board Diagnose (OBD) NOx-Control

Introductie

Wat wordt er onder OBD NOx-Control verstaan?

OBD NOx-Control is de technische realisatie van EU-richtlijn 2005/55/EC.

De controle bouwt voort op het systeem On Board Diagnose (OBD) dat al jaren voor bijna alle motorvoertuigen is voorgeschreven.

OBD NOx-Control omvat alle functies van OBD en dient in de eerste plaats ter controle en diagnose van alle systemen die de uitlaatgassen beïnvloeden.

Als noviteit controleert OBD NOx-Control of er aan de door de wetgeving voorgeschreven normen voor de emissie van stikstofoxides (NOx) wordt voldaan.

Naast de OBD-software en het bekende waarschuwingslampje (Malfunction Indicator Lamp, MIL) beschikt OBD NOx-Control bovendien over een NOx-sensor, die is geïntegreerd in de uitlaatdemper, en over een functie voor de begrenzing van het koppel die is opgenomen in de regeleenheid motorregeling (MR).

-----------------------------------------------------------------------------------------

In de serieproductie wordt aan de EU-richtlijn voldaan door de
code (KE8) OBD NOx-Control.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Hoe en wanneer attendeert OBD NOx-Control op storingen of fouten?

Net als bij OBD worden bij OBD NOx-Control optredende storingen via het waarschuwingslampje aangegeven en in het storingsgeheugen opgeslagen. Als zich ernstige storingen voordoen, kan OBD NOx-Control bovendien het koppel begrenzen.

Op het chauffeursinformatiedisplay worden bovendien waarschuwingsmeldingen weergegeven als de AdBlue-tank leeg is, er minderwaardige AdBlue is getankt, storingen in het AdBlue-doseersysteem aanwezig zijn, de NOx-sensor elektrisch defect is of de NOx-emissie boven de 7 g/kWh ligt.

Als de wettelijk vastgelegde OBD NOx-norm (bij Euro 4: 3,5 g/kWh, bij Euro 5: 2 g/kWh) met meer dan 1,5 g/kWh wordt overschreden, wordt dit door een geel knipperend waarschuwingslampje aangegeven.

Als de AdBlue-tank leeg is en de stikstofemissie >7 g/kWh is, wordt de koppelreductie geactiveerd.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Hoe kunnen storingen worden gereset?

Bij problemen in het uitlaatgasnabehandelingssysteem SCR (selectieve katalytische reductie) worden storingscodes in de regeleenheid motorregeling (MR) opgeslagen. Deze storingscodes kunnen met STAR DIAGNOSIS menugeleid worden opgespoord.

De functies en de bijbehorende storingscodes die alleen onder bepaalde bedrijfsomstandigheden kunnen worden gecontroleerd, kunnen zonder een langere testrit na de reparatiewerkzaamheden alleen met behulp van STAR DIAGNOSE en FDOK worden gereset, op dezelfde wijze als bij het coderen van sleutels.

Het meteen wissen van de storing wordt niet toegelaten door de regeleenheid motorregeling (MR), omdat het conform de EU-richtlijn verboden is om de storingscode te wissen zonder reparatiewerkzaamheden.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Onder welke randvoorwaarden moet OBD NOx-Control actief zijn?

OBD NOx-Control moet actief zijn:

1. Bij omgevingstemperaturen tussen de -7 °C en +35 °C

2. Op een hoogte lager dan 1600 m boven zeespiegel

3. Bij koelmiddeltemperaturen boven de 70 °C

Het AdBlue-niveau moet te allen tijde worden gecontroleerd, omdat OBD NOx-Control ook actief is als de AdBlue-tank leeg is. De NOx-sensor wordt vanaf een katalysatortemperatuur van boven de ca. 200 °C geactiveerd. Zo wordt ervoor gezorgd dat het verwarmde sensorelement niet wordt beschadigd door condens.

Het BlueTec-systeem functioneert binnen een temperatuurbereik van -40 °C tot +70 °C. Dit betekent dat er altijd aan de wettelijk vastgelegde uitlaatnormen wordt voldaan.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Voor welke wagens zal OBD NOx-Control verplicht zijn?

OBD NOx-Control zal voor alle wagens zwaarder dan 3,5 ton verplicht zijn. Bij Mercedes-Benz vrachtwagens derhalve voor alle Actros-, Axor- en Atego-modellen.

Wagens met speciale rechten vanwege publieke taken (leger, politie, brandweer, hulpdienst, rampendienst, tol enz.) worden eveneens met OBD NOx-Control uitgerust - echter zonder actieve koppelbegrenzer.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Wanneer wordt OBD NOx-Control verplicht?

Vanaf 1 oktober 2007 moeten alle wagens die voor het eerst in de EU worden geregistreerd (kentekenregistratie), met OBD NOx-Control zijn uitgerust. De EU-commissie staat nationale overgangsregelingen toe voor wagens zonder OBD NOx-Control, net als bij de Euro 3/4-overgang. Voor Duitsland betekent dit dat alle wagens met een productiedatum t/m 30-06-2007 zonder beperkingen ook na 1 oktober 2007 zonder OBD NOx-Control kunnen worden geregistreerd. Voor wagens met een productiedatum tussen 01-07-2007 en 30-09-2007 staat de overgangsregeling een quota van
30 % van de jaarproductie toe (basis jaarlijks aantal Euro 4/5). Deze wagen mogen ook na 01-10-2007 nog zonder OBD NOx-Control worden geregistreerd.

Geldt de OBD NOx-richtlijn alleen voor wagens met SCR-technologie (selectieve katalytische reductie) of ook voor wagens met AGR-technologie (uitlaatgasrecirculatie)?

OBD NOx-Control is zowel voor wagens met SCR-technologie als ook voor wagen met AGR-technologie voorgeschreven.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Wie controleert of aan de OBD NOx-richtlijn wordt voldaan?

De in het storingsgeheugen opgeslagen informatie over de
NOx-emissie kan door de verantwoordelijke controle-instantie worden uitgelezen. In Duitsland, bijvoorbeeld, worden de gegevens uitgelezen door het 'Bundesamt für Güterverkehr (BAG)'.

Worden wagens met SCR-technologie ten opzichte van wagens met AGR-technologie door OBD NOx-Control benadeeld?

Nee, in tegendeel - wagens met SCR-techniek zijn onderworpen aan talrijke proeven en duurtests op de snelweg, alsmede in het stads- en distributieverkeer. Hierbij zijn geen storingen opgereden die tot een koppelreductie hebben geleid.

AGR daarentegen is een thermisch belast systeem, waarbij deeltjes zich kunnen ophopen en vervolgens de NOx-reductie kunnen beïnvloeden.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Welke functie heeft de koppelbegrenzer?

De koppelbegrenzer zorgt ervoor dat het maximumkoppel wordt gereduceerd als de OBD NOx-drempelwaarde van 7 g/kWh wordt overschreden. Dit moet ervoor zorgen dat het uitlaatgasnabehandelingssysteem snel wordt gerepareerd. Bovendien wordt het systeem zo tegen manipulatie beveiligd, zoals het rijden zonder AdBlue, het verwijderen van de reductiekatalysator, het verwijderen van de NOx-sensor enzovoort.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Afhankelijk van het toegestane totaalgewicht wordt het koppel als volgt gereduceerd:

25 % Wagens tussen de 3,5 - 16 ton (wagenklassen N1, N2, N3) - dat wil zeggen voor alle Atego-modellen

40 % Wagens groter dan 16 ton (wagenklasse N3) - dat wil zeggen voor alle Axor- en Actros-modellen

-----------------------------------------------------------------------------------------

Wanneer wordt de koppelbegrenzer actief?

Over het algemeen wordt de koppelbegrenzing nooit tijdens het rijden actief, maar pas als de wagen heeft stilgestaan (v=0 km/h). Afhankelijk van de oorzaak kan de activering van de koppelbegrenzing een verschillende periode duren:

1. Lege AdBlue-tank: als de regeleenheid MR een lege AdBlue-tank herkent, wordt het koppel gereduceerd bij de volgende motorstart, voorzover er intussen geen AdBlue is getankt.

2. De stikstofoxidegrens van 7 g/kWh wordt overschreden: tijdens het rijden is op de achtergrond een controlefunctie actief. Als gedurende een langere periode, die zich afhankelijk van het rijprofiel over meerdere ritten kan uitstrekken, wordt herkend dat de emissiewaarde van 7 g/kWh wordt overschreden, wordt voor de chauffeur de melding 'Abgasgrenzwert' (uitlaatnorm) of 'Emissionsstufe 2 überschritten' (emissieklasse 2 overschreden) weergegeven.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Als de storing vervolgens nog weer gedurende een langere periode - duur afhankelijk van het rijprofiel - aanwezig blijft, begint het
waarschuwingslampje te knipperen. Zodra de wagen dan stilstaat, wordt de koppelbegrenzing geactiveerd. Als de koppelbegrenzing wordt geactiveerd, wordt dit op het display aan de chauffeur meegedeeld.

3. Defect aan NOx-sensor: als de elektronica een defect aan de NOx-sensor herkent, wordt dit op het chauffeursinformatiedisplay weergegeven. Vanaf dan duurt het nog 50 bedrijfsuur voordat de koppelbegrenzing wordt geactiveerd.

 Het uitvallen van een doseereenheid of een pompmodule leidt niet tot een koppelbegrenzing.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Wanneer wordt de koppelbegrenzer gedeactiveerd?

Nadat de oorzaak voor de koppelbegrenzing is verholpen, wordt de begrenzing na een bepaalde periode vanzelf geactiveerd.

Oorzaak 1: lege AdBlue-tank

Als na het starten van de motor een gevulde AdBlue-tank wordt herkend, gaan de storingsindicatie op het display en het knipperende
waarschuwingslampje uit. De koppelreductie en de bijbehorende waarschuwing worden gedeactiveerd zodra de motor de eerste keer met het stationaire toerental draait.

Oorzaak 2: stikstofoxidenorm van 7 g/kWh wordt overschreden

Zodra het systeem herkent dat de emmissienorm niet meer wordt overschreden, verdwijnt de storingsmelding en gaat het waarschuwingslampje van knipperen over in continu branden. De koppelreductie wordt pas gedeactiveerd nadat de motor een keer met stationair toerental draait. Dit kan na een reparatie

-----------------------------------------------------------------------------------------

afhankelijk van het rijprofiel een verschillende tijd duren. Het waarschuwingslampje gaat geheel uit als bij verdere ritten geen overschrijding van de emissienorm wordt herkend.

Oorzaak 3: defect aan NOx-sensor

Zodra de motorelektronica herkent dat de NOx-sensor opnieuw functioneert, verdwijnt de storingsmelding en gaat het waarschuwingslampje van knipperen over in continu branden.De koppelreductie wordt pas gedeactiveerd zodra de motor een keer met stationair toerental draait. Het waarschuwingslampje gaat geheel uit als bij verdere ritten geen storing meer wordt herkend.

Na een reparatie in de werkplaats kunnen de storingscode en koppelbegrenzer met STAR DIAGNOSIS en een wachtwoord dat via FDOK is gegenereerd, worden gereset, op dezelfde wijze als dat een sleutel wordt gecodeerd.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Kan de koppelbegrenzer tijdens de rit actief worden?

Nee, de koppelbegrenzer wordt pas de eerstvolgende keer dat de wagen stilstaat, geactiveerd. Omdat het koppel afhankelijk van het toegestane totaalgewicht met max. 40 % wordt gereduceerd, kan er worden verdergereden ondanks dat de koppelbegrenzer actief is.

Voor geautomatiseerde wisselbakken wordt bij de koppelreductie het handgeschakelde programma ingeschakeld.

Hoe gedraagt de functie van de actieve koppelbegrenzer zich als de PTO is geactiveerd als de wagen stilstaat, en als er wordt weggereden?

De koppelreductie heeft alleen effect op de PTO als de PTO een hoger koppel dan 60 % (wagens >16 ton) van het maximaal mogelijke koppel nodig heeft (voorbeeld: Actros 410 pk, 2050 Nm --> maximumkoppel 1200 Nm).

Het wegrijden vormt geen probleem, voorzover het wettelijk toegestane totaalgewicht van de trekker niet in grote mate wordt overschreden.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Wanneer en hoe lang wordt een storing opgeslagen?

Als de NOx-emissie de NOx-norm
(Euro 4: 3,5 g/kWh, Euro 5: 2 g/kWh) met minstens 1,5 g/kWh overschrijdt of er een storing in het NOx-Control-systeem aanwezig is, wordt er een storingscode en een verzamelstoring in het storingsgeheugen opgeslagen. De verzamelstoring wordt als niet-wisbare storingscode gedurende min. 400 dagen of 9600 motorbedrijfsuur opgeslagen.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Hoe worden de waarschuwingsmeldingen en het waarschuwingslampje in de wagen gedeactiveerd?

De waarschuwingsmelding en het waarschuwingslampje die bij overschrijding van de wettelijk voorgeschreven NOx-Control-norm in de cockpit van de wagen worden geactiveerd, worden automatisch gedeactiveerd als, afhankelijk van het type storing, maximaal drie complete rijcycli geen storing meer aanwezig is. Een rijcyclus begint met het starten van de motor en eindigt met het afzetten van de motor, voorzover tijdens de rit door het diagnosesysteem wordt herkend dat de storing niet meer aanwezig is. Welke bedrijfsomstandigheden hiervoor zijn benodigd, hangt af van het betreffende type storing.

Nadat het systeem in de werkplaats is gerepareerd, kunnen de storingsmelding en het waarschuwingslampje met STAR DIAGNOSIS en FDOK worden gereset.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Kunnen actuele uitlaatgasrelevante storingen ook met FDOK-web worden gereset?

Actuele uitlaatgasrelevante storingen kunnen met FDOK-web worden gereset. Hiervoor moeten echter de gebruiksrechten van de 'X-Funktionen' voor u worden geactiveerd. Dit kunt u via de FDOK-hotline aanvragen.

Kunnen wagens die van OBD NOx-Control zijn voorzien, op plantenolie rijden?

Plantenolie is voor Euro 3/4/5 af fabriek niet goedgekeurd, omdat het risico op een kortere levensduur van de motor aanzienlijk is. Bovendien verhoogt het gebruik van plantenolie de NOx-emissie aanzienlijk, waardoor de koppelbegenzer voortdurend zou zijn geactiveerd.

-----------------------------------------------------------------------------------------

Global Training gaat in de volgende cursussen op dit onderwerp in:

2007: NANE-MM284 vernieuwingen/wijzigingen aandrijflijn vrachtwagens, tweedaagse cursus

2008: NSCR-MM285 uitlaatgasnabehandelingssysteem en NOx-Control vrachtwagens, tweedaagse cursus

Zie ook: http://global-training.daimlerchrysler.com/