Şanzıman kumandası fonksiyon ön koşulları genel olarak
Tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazının (Y3/8n4) fonksiyon kontrolü yapılmış olmalı
Şanzıman kumandası genel olarak
Tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazının fonksiyonu, (şanzıman fonksiyonu için önemli) çeşitli giriş sinyallerini değerlendirmektir. Buna bağlı olarak elektro mekanik hidrolik valfler (elektro manyetikler) kumanda edilmektedir, bunlar şanzımanın kendi tarafındaki tahvil oranını (vites seçimi) ve çalışma basıncını belirler.
Manyetik valflar tam entegre şanzıman kumandası kumanda ünitesinin (Y3/8) üzerine konumlandırılmıştır. Bu, hidrolik fonksiyonları gerçekleştirir.
Tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazı aşağıdaki yapı parçalarını kumanda eder:
Elektrikli ilave yağ pompası (M42)
Park kilidi kaldırma manyetiği (Y3/8l1)
Yağlama basıncı elektro manyetiği (Y3/8y12)
Kavrama kumandası elektro manyetiği K81 (Y3/8y13)
Kavrama kumandası elektro manyetiği K38 (Y3/8y14)
Kavrama kumandası elektro manyetiği K27 (Y3/8y15)
Lamelli fren kumandası elektro manyetiği B08 (Y3/8y16)
Lamelli fren kumandası elektro manyetiği B05 (Y3/8y17)
Lamelli fren kumandası elektro manyetiği B06 (Y3/8y18)
Çalışma basıncı elektro manyetiği (Y3/8y19)
Tork konvertör türbin kavraması elektro manyetiği (Y3/8y20)
Aşağıdaki sinyaller tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazı tarafından işlenir:
Basınç sensörü (Y3/8b5)
Türbin çarkı devir sayısı sensörü (Y3/8n1)
Dahili tahrik devir sayısı sensörü (Y3/8n2)
Güç çıkış mili devir sayısı sensörü (Y3/8n3)
Şanzıman yağı sıcaklık sensörü (Y3/8s2)
Park kilidi konum sensörü (Y3/8s4)
Sürüş yetki sisteminin onaylanması elektronik kontak kilidi kumanda cihazı (N73) (verici anahtarı (A8/1) takılı) tarafından yürüyüş takımı FlexRay (Flex E), tahrik aksamı kumanda cihazı (N127) ve tahrik CAN (CAN C1) üzerinden tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazına gerçekleşir.
Şanzıman kumandası fonksiyon akışı
Fonksiyon akışı aşağıdaki noktalarda açıklanmıştır:
Temel vites değiştirme programı fonksiyon akışı
Elektronik ve hidrolik şanzıman kumandası fonksiyon akışı
Kick-down fonksiyon akışı
Acil çalışma fonksiyon akışı
Temel vites değiştirme programı fonksiyon akışı
Temel vites değiştirme programı tüm 9 vites için vites büyütme ve vites küçültme karakteristik çizgileri içerir, aşağıdakiler için tasarlanmıştır:
Boş araç
Sıcak işetim durumu
Düz yol
Deniz seviyesi
Model y. 2018'e kadar olan araçlardaki sürüş programları:
Sürücü, orta konsol bölgesinde yer alan sürüş programı tuşu (A40/9s8) üzerinden temel vites değiştirme programına müdahale edebilir. Tuş durumu, Audio/COMAND kullanım ünitesi (A40/9), Telematik-CAN (CAN A), COMAND kumanda ünitesi (A40/3), kullanıcı arabirimi CAN (CAN HMI), elektronik kontak kilidi kumanda cihazı, çevresel CAN (CAN PER), tahrik aksamı kumanda cihazı ve tahrik CAN üzerinden tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazına gönderilir.
Model y. 2018'ten itibaren Code 448 (Touchpad) olan araçlardaki sürüş programları:
Sürücü, orta konsolün bölgesinde yer alan DYNAMIC SELECT şalteri (A40/9s19) üzerinden temel vites değiştirme programına müdahale edebilir. DYNAMIC SELECT şalterinin (Code 448 (Touchpad) ile) sinyali Audio/COMAND kumanda ünitesi (A40/9) tarafından okunur. Audio/COMAND kumanda ünitesi sinyali TelematikCAN, Headunit (A26/17), kullanıcı arabirimiCAN, elektronik kontak kilidi kumanda cihazı ve yürüyüş takımı-FlexRay üzerinden elektronik stabilite programı kumanda cihazına (N30/4) gönderir. Elektronik stabilite programı kumanda cihazı seçilmiş sürüş programı için bilgileri yürüyüş takımı FlexRay üzerine verir. Tahrik aksamı kumanda cihazı bu bilgileri alır ve bunu tahrik CAN üzerinden tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazına gönderir.
Model y. 2018'ten itibaren Code 446 (Touchpad only) olan araçlardaki sürüş programları:
Sürücü, orta konsolün bölgesinde yer alan DYNAMIC SELECT şalteri (N72s19) üzerinden temel vites değiştirme programına müdahale edebilir. DYNAMIC SELECT şalterinin (Code 446 (Touchpad only) ile) sinyali alt kumanda alanı (N72) tarafından okunur. Alt kumanda alanı sinyali UBFLIN (LIN A3), Touchpad (A105), TelematikCAN, Headunit, kullanıcı arabirimiCAN, elektronik kontak kilidi kumanda cihazı ve yürüyüş takımıFlexRay üzerinden elektronik stabilite programı kumanda cihazına gönderir. Elektronik stabilite programı kumanda cihazı seçilmiş sürüş programı için bilgileri yürüyüş takımı FlexRay üzerine verir. Tahrik aksamı kumanda cihazı bu bilgileri alır ve bunu tahrik CAN üzerinden tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazına gönderir.
Model y. 2018'e kadar olan araçlarda aşağıdaki sürüş programları mevcuttur:
"E" (ECO)
"S" (Spor)
Model y. 2018'ten itibaren olan araçlarda aşağıdaki sürüş programları mevcuttur:
"E" (ECO) (Tip 217 hariç; Code 487 (MAGIC BODY CONTROL) ile)
"C" (konfor)
"CV" (Curve) (Code 487 (MAGIC BODY CONTROL) ile)
"S" (Spor)
S+ (Spor Plus) (Tip 217'de)
"I" (Bireysel)
CODE 550 (römork tertibatı) olan araçlarda römork algılaması kumanda cihazı (N28/1) römork algılamasının durumunu tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazına, araç içi CAN (CAN B), elektronik kontak kilidi kumanda cihazı, yürüyüş takımı FlexRay, tahrik aksam kumanda cihazı ve tahrik CAN üzerinden gönderir.
Vites değiştirme programlarının uyarlanması, vites değiştirme karakteristik çizgilerinin kaydırılmasıyla gerçekleşir, aşağıdakilere bağlı olarak:
Araç yük durumu
Sürüş direncinin değişmesi
Pedal hareketi
Tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazı aşağıdaki durumlara bağlı olarak denetleme uygular ve kumanda işlemini aşağıdakilere bağlı olarak gerçekleştirir:
Araç hızı
DIRECT SELECT otomatik vites seçme kolunda seçilmiş sürüş kademesi (S16/13)
Gaz pedalının konumu
Sürüş programı seçimi
"M" manüel sürüş programında seçilen vites
Tahrik CAN'daki sinyaller
Elektronik stabilite programı kumanda cihazı araç hızını yürüyüş takımı FlexRay üzerinden tahrik aksam kumanda cihazına iletir. Bu ise sinyali tahrik CAN üzerinden tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazına aktarır.
Sürücü, DIRECT SELECT vites kolu ile sürücü, istediği "P", "R", "N", "D" kademelerine geçebilir. Durum, muhafaza borusu modülü kumanda cihazı (N80), yürüyüş takımı FlexRay, tahrik aksam kumanda cihazı ve tahrik CAN üzerinden tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazına gönderilir.
Araç hızı tekerlek devir sayısı sinyalleri vasıtasıyla hesaplanır.
Kombine göstergedeki (A1) mesajlar ve göstergeler
Seçilmiş olan vites (sürüş kademesi ile birlikte) veya sürüş programına ilişkin bilgiler, tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazı tarafından tahrik CAN'a aktarılır. Tahrik aksamı kumanda cihazı bunları yürür aksam-FlexRay üzerinden alır ve yine elektronik kontak kilidi arabirimli yürür aksam-FlexRay üzerinden kullanıcı arabirimi-CAN vasıtasıyla kombine göstergeye iletir. Bunun üzerine kombine gösterge ilgili göstergeyi aşağıdaki sinyaller üzerinden kumanda eder:
Vites göstergesi sembolü
Vites göstergesi, kumanda
Sürüş programı göstergesi sembolü
Sürüş programı göstergesi, kumanda
Yavaş gaz kesme durumu:
Üst sınır alanında istenmeyen vites küçültmeleri engellenir.
Hızlı gaz kesme durumu:
Bir üst vitese geçirilmesi engellenir ve ancak düşük araç hızlanmasında tekrar müsaade edilir.
Elektronik ve hidrolik şanzıman kumandası fonksiyon akışı
Elektronik şanzıman kumandası vites seçimini ve basınçların aktarılacak momente uyarlanmasını devralırken, şanzımanın güç kumandası tam entegre şanzıman kumandası kumanda ünitesindeki hidrolik elemanlar üzerinden gerçekleşir. Hidrolik elemanların yağ beslemesi (hidrodinamik tork konvertörü, vites değiştirme elemanları, hidrolik şanzıman kumandası), tahrik miline bağlı bir yağ pompası (birincil pompa) ve/veya elektrikli elektrikli ilave yağ pompası üzerinden gerçekleşir. Şanzıman kumandası basınçların ilgili çalışma durumuna ve vites değiştirme sırasında motor gücüne tam uyarlanmasını sağlamaktadır, bu da vites değiştirme kalitesini önemli derecede arttırmaktadır. Münferit viteslerde devir sayısı sınırına ulaşılması tam gazda ve Kick-down'da mümkün. Vites aralığı sürüş işletimi sırasında ileri viteslerde değiştirilebilir. Şanzıman kumandası, vites düşürme emniyeti vasıtasıyla motorun izin verilmeyen yüksek motor devir sayısını engeller.
Bunun dışında şanzıman kumandası farklı araç modellerine uygun esnek uyum avantajının oluşturulmasını sağlamaktadır.
Elektrikli ilave yağ pompası, içten yanmalı motor durdurulduğunda hidrolik tertibatın yağla beslenmesini sağlar. İçten yanmalı motorun alt devir sayısı aralığında ilave olarak primer pompası destekler. CDI kumanda cihazı (N3/9) (dizel motorda) veya ME kumanda cihazı (N3/10) (benzinli motorda) "Elektrikli ilave yağ pompasını AÇ" talebini tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazına gönderir. Elektrikli ilave yağ pompasının kumanda işlemi doğrudan tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazı üzerinden gerçekleştirilir. Tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazı elektrikli ilave yağ pompasının durumunu CDI kumanda cihazına veya ME kumanda cihazına geri gönderir.
Kick-down fonksiyon akışı
Sürücünün ilgili maksimum hızlanma isteği Kick-down fonksiyonu ile yerine getirilir.
Pedal yolu > % 90 aşıldıktan sonra Kick-down fonksiyonu etkinleştirilir.
"Kick-down" sinyali, motor yönetiminin durumunu tahrik CAN üzerinden tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazına gönderen CDI kumanda cihazı veya ME kumanda cihazı tarafından aktarılır.
Tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazı maksimum sürüş performansı sağlamak için bu bilgiler ışığında elektro manyetik valflarını, vites büyütme ve vites küçültme işlemleri arttırılmış motor devir sayısında gerçekleşecek şekilde kumanda eder.
Bir düşük vitese zoraki vites küçültme, yüksek şanzıman sıcaklıklarında ve düşük araç hızlarında gerçekleşir.
Acil çalışma fonksiyon akışı
Manyetik valflerin birinde meydana gelen arıza durumunda ilgili vites kilitlenir. Bu vites daha kumanda edilemez.
DIRECT SELECT otomatik vites kolu ile sürücü, istediği "P", "R", "N", veya "D" kademelerine geçebilir.
İleri ve geri sürüş arasında seçim yapabilir, park kilidini devreye alabilir veya vites boş konumda tork konvertörü ve otomatik şanzıman arasındaki güç akışını kesebilir.
Hatalar hata belleğinde kaydedilir. Kaydedilen hatalar XENTRY Diagnostics ile okunabilir. Şanzıman kumandasının arıza teşhis durumunu arıza teşhis kavraması (X11/4), tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazından tahrik CAN, tahrik aksam kumanda cihazı, yürüyüş takımı FlexRay, elektronik kontak kilidi kumanda cihazı ve arıza teşhis CAN (CAN D) üzerinden alır.
Kısa süreli M programı
Kısa süreli M programı, direksiyon kumanda tuşlarına basılarak etkinleştirilen geçici bir programdır. Sistem tarafından o an izin veriliyorsa artı (+) yönüne basmak vitesin bir kademe yükseltilmesini sağlar; eksi (-) yöne basmak ise vitesi bir kademe küçültür. Diğer durumda güncel viteste tutulur. Öngörülen bir zaman penceresine göre bu fonksiyon kendisini otomatik olarak devreden çıkartır. Etkinleştirilmiş süre, enine ivmelenmenin (savrulma) algılanmasında veya araç gaz kesme işletimi safhasında bulunduğunda minimum hızın altına düşülmesinden dolayı (örn. duraklama) uzatılabilir. Belirtilmiş olan kriterlerden hiçbirinin etkin olmaması durumunda kısa süreli M programı öngörülen bir süre boyunca daha etkin kalır. Bu kalan sürenin bitmesinden sonra tekrar başlangıç vites değiştirme programına atlanır. İlaveten sürücüye bir vites değiştirme tavsiyesi kombine göstergede gösterilir. Bu aynı şekilde entegre edilmiş vites değiştirme tavsiyesinin aksamıdır. Sürücü kısa süreli M programını belirli işlemleri uygulayarak kendisi erkenden durdurabilir, örn. vites büyütme direksiyon kumanda tuşuna artı (+) yönünde basması ve basılı tutması, sürüş kademesini değiştirmesi veya sürüş programını değiştirmesi gibi. Bu koşullardan biri yerine getirilirse, tekrar başlangıç vites programına geçiş yapılır.
Atıfta bulunulan belgeler
- gf2710p9992and Otomatik şanzıman (AG) sistem yapı parçalarına genel bakış