Turbo şarj fonksiyonu

Turbo şarj fonksiyonu ön koşullarına ilişkin genel bilgiler

 Klemens 87M (Motor yönetimi AÇIK)

 Motorun çalışır durumda olması

Turbo şarja ilişkin genel bilgiler

Turbo şarj sayesinde silindir dolum derecesi iyileşir. Bu sayede motor torku ve gücü artar. Artan hava kütlesine uygun yakıt miktarı ME kumanda cihazı (N3/10) tarafından hesaplanır.

Turbo şarj esnasında egzoz gazlarının akış enerjisi egzoz turbo şarjın tahrik edilmesi için kullanılır. Egzoz turbo şarj kompresör girişindeki hava filtresi üzerinden temiz havayı emer ve bu havayı kompresör çıkışı üzerinden turbo şarj hava soğutucusu (intercooler) önündeki turbo şarj hava borusuna iletir.

Kompresör çarkının yüksek devir sayısı ve bunun sonucunda oluşan yüksek debi vasıtasıyla hava turbo şarj hava borusunda sıkıştırılır. Azami turbo şarj basıncı 2,8 bar'dır (mutlak).

Yoğunlaştırılmış olan turbo şarj havası turbo şarj hava borusu üzerinden turbo şarj hava radyatörüne (intercooler) akar. Turbo şarj hava soğutucusu sıkıştırmadan dolayı ısınmış olan havayı soğutur ve turbo şarj hava borusu üzerinden turbo şarj hava dağıtıcısına iletir.

Turbo şarj fonksiyon akışı

Fonksiyon akışı aşağıdaki kısmi fonksiyonlara ayrılmıştır:

 Turbo şarj basınç regülasyonu fonksiyon akışı

 Twin-Scroll sistemi fonksiyon akışı

 Turbo şarj soğutması fonksiyon akışı

Turbo şarj basınç regülasyonu fonksiyon akışı

Turbo şarj basınç ayarı elektro pnömatik olarak turbo şarj basınç ayarı basınç konvertörü (Y77/1) üzerinden gerçekleşir.

Şarj basıncı ayarı basınç konvertörü, turbo şarj basınç regülasyonu için ME kumanda cihazı tarafından tanıma alanına ve yük durumuna bağlı olarak kumanda edilir. Bunun için ME kumanda cihazı motor yönetiminin aşağıdaki sinyallerini ve fonksiyonlarını değerlendirir:

 Gaz kelebeği sonrası turbo şarj havası sıcaklık sensörü (B17/9)

 Hava filtresi sonrası basınç sensörü (B28/5), emme basıncı

 Gaz kelebeği öncesi basınç sensörü (B28/6), turbo şarj basıncı

 Gaz kelebeği sonrası basınç sensörü (B28/7), turbo şarj basıncı

 Gaz pedalı sensörü (B37), sürücünün yük talebi

 Krank mili Hall sensörü (B70) (dönüş yönü tanımı ile), motor devir sayısı

 Vuruntu regülasyonu

Tam yük işletiminde azami turbo şarj basıncı oluşturulur. Turbo şarj basıncının azaltılması için turbo şarj türbini tahriki için olan egzoz gazı akımı, turbo şarj basıncı ayar kapaklarının açılmasıyla, Bypass üzerinden yönlendirilir.

Turbo şarj regülasyonu basınç konvertörü bunun için turbo şarj basıncı ayar kapağı vakum haznesini vakum haznesinden gelen vakum ile kumanda eder. Bunun üzerine vakum haznesi bir çubuk üzerinden Bypass'ı kapatan turbo şarj basıncı ayar kapağını açar. Turbo şarj basıncı ayar kapağı egzoz gazına türbin çarkının etrafından akma imkanını (Bypass) verir ve bu sayede turbo şarj basıncının ayarlanmasını ve türbin devir sayısının sınırlanmasını sağlar.

Bu şekilde turbo şarj basıncı motorun o anki yük talebine uyarlanabilir.

Güncel turbo şarj basıncının denetimi için gaz kelebeği öncesi basınç sensörü ME kumanda cihazına ilgili gerilim sinyalini iletir.

Egzoz turbo şarjının önündeki hava emiş borusunda bulunan hava filtresi sonrası basınç sensörü ME kumanda cihazının turbo şarjı denetlemesi sırasında kullanılır.

Turbo şarj hava sıcaklığı turbo şarj hava dağıtım borusunda gaz kelebeği sonrası turbo şarj hava sıcaklık sensörü tarafından tespit edilir ve ME kumanda cihazına bir gerilim sinyali şeklinde iletilir.

P09.00-2132-76

Twin-Scroll sistemi fonksiyon akışı

Motor 133'te bir Twin-Scroll egzoz gazı turbo şarjı kullanılır.

Silindir çıkışından sonra egzoz gazı akışlarının akım ayırımı sayesinde türbin çarkına daha fazla enerji (impuls enerjisi ve kinetik enerji) taşınır. Bu enerjinin maksimum oranda kullanılabilmesi için manifold borusu çapları ve aynı şekilde manifold borusu uzunlukları Twin Scroll egzoz gazı turbo şarjına göre uyarlanır.

Bu nedenle Motor 133'te, manifold boruları 1 + 4 ile 2 + 3'ün bira araya getirildiği bir yelpaze manifoldu kullanılır (akım ayırması). Bu önlemler sayesinde iyi tepki tutumuna ve hedeflenen maksimum güce ulaşılabilmektedir.

P09.40-2456-76

Turbo şarj soğutması fonksiyon akışı

Turbo şarj hava soğutması ile turbo şarj hava sıcaklığı 20 °C çevre sıcaklığında <60 °C'de tutulur. Turboşarj hava radyatöründen sonra soğutulan hava daha yüksek bir yoğunluğa sahiptir. Bundan dolayı silindir dolum derecesi yükseldiği için motor gücü de artar. Ayrıca vuruntu eğilimi ve daha düşük egzoz sıcaklıkları nedeniyle azot oksit (NOx) oluşumu azalır. Soğutma maddesi tarafından soğutulan turbo şarj hava soğutucusu (intercooler) düşük sıcaklık devresine bağlıdır.

Turbo şarj hava sıcaklığı > 35 °C olduğunda, turbo şarj hava radyatörü devir daim pompası (M44), ME kumanda cihazı tarafından, Klemens 87 rölesi (F58kS) üzerinden kumanda edilir.

Turbo şarj basınç sıcaklığı 25 °C altına inerse, turbo şarj hava soğutucusu devir daim pompası tekrar kapatılır.

Turbo şarj hava sıcaklığı turbo şarj sıcaklık sensörü tarafından turbo şarj hava dağıtıcısında algılanır ve ME kumanda cihazına bir gerilim sinyali ile iletilir.

 Düşük sıcaklık devresindeki kapağı sadece turbo şarj hava sıcaklığı (güç yetersiz) yüksek veya motor soğuk iken açın. Soğutma maddesi kapağa kadar ulaşmalıdır.

P09.41-2656-76