Turbo şarj fonksiyonu

Turbo şarj fonksiyonu ön koşullarına ilişkin genel bilgiler

 Klemens 87M (Motor yönetimi AÇIK)

 Motorun çalışır durumda olması

Turbo şarja ilişkin genel bilgiler

Turbo şarj sayesinde silindir dolum derecesi iyileşir. Bu sayede motor torku ve gücü artar.

Artan hava kütlesine uygun yakıt miktarı ME kumanda cihazı (N3/10) tarafından hesaplanır.

Turbo şarj esnasında egzoz gazlarının akış enerjisi egzoz turbo şarjın tahrik edilmesi için kullanılır.

Egzoz turbo şarj kompresör girişindeki hava filtresi üzerinden temiz havayı emer ve bu havayı kompresör çıkışı üzerinden turbo şarj hava soğutucusu (intercooler) önündeki turbo şarj hava borusuna iletir.

Kompresör çarkının yüksek devir sayısı ve bunun sonucunda oluşan yüksek debi vasıtasıyla hava turbo şarj hava borusunda sıkıştırılır. Azami şarj basıncı motor varyantına göre yakl. 0,6 ile 1,5 bar arasındadır.

Kompresör çıkışındaki susturucu turbo şarj basınç dalgalanmalarını ve buna bağlı olarak hızlı devir sayısı değişikliklerinde oluşan akış seslerini sönümler.

Yoğunlaştırılmış olan turbo şarj havası turbo şarj hava borusu üzerinden turbo şarj hava radyatörüne (intercooler) akar. Turbo şarj hava radyatörü (intercooler) bunun ardından sıkıştırmadan dolayı ısınmış olan havayı soğutur ve havayı turbo şarj hava borusu üzerinden turbo şarj hava dağıtıcısına iletir.

P09.00-2118-76

Turbo şarj fonksiyon akışı

Fonksiyon akışı aşağıdaki kısmi fonksiyonlara ayrılmıştır:

 Turbo şarj basınç regülasyonu fonksiyon akışı

 Gaz kesme esnası hava sirkülasyonu fonksiyon akışı

Turbo şarj basınç regülasyonu fonksiyon akışı

Turbo şarj basınç ayarı elektro pnömatik olarak turbo şarj basınç ayarı basınç konvertörü üzerinden gerçekleşir.

Basınç konvertörü, turbo şarj basınç regülasyonu için gerekli olan ME kumanda cihazı tarafından tanıma alanına ve yük durumuna bağlı olarak kumanda edilir.

Bunun için ME kumanda cihazı motor yönetiminin aşağıdaki sinyallerini ve fonksiyonlarını değerlendirir:

 Gaz kelebeği öncesi turboşarj havası sıcaklık sensörü

 Gaz kelebeği sonrası turboşarj havası sıcaklık sensörü

 Gaz kelebeği öncesi basınç sensörü, turbo şarj basıncı

 Gaz kelebeği sonrası basınç sensörü, turbo şarj basıncı

 Hava filtresi sonrası basınç sensörü, emme basıncı

 Gaz pedalı sensörü (B37), sürücünün yük talebi

 Krank mili Hall sensörü (B70) (dönüş yönü tanımı ile), motor devir sayısı

 Vuruntu regülasyonu

Tam yük işletiminde azami turbo şarj basıncı oluşturulur.

Turbo şarj basıncının azaltılması için turbo şarj türbini tahriki için olan egzoz gazı akımı, turbo şarj basıncı ayar kapaklarının açılmasıyla, Bypass üzerinden yönlendirilir.

Turbo şarj regülasyonu basınç konvertörü bunun için turbo şarj basıncı ayar kapağı vakum haznesini vakum haznesinden gelen vakum ile kumanda eder. Bunun üzerine vakum haznesi bir çubuk üzerinden Bypass'ı kapatan turbo şarj basıncı ayar kapağını açar.

Turbo şarj basıncı ayar kapağı egzoz gazına türbin çarkının etrafından akma imkanını (Bypass) verir ve bu sayede turbo şarj basıncının ayarlanmasını ve türbin devir sayısının sınırlanmasını sağlar.

Böylece şarj basıncı motor varyantına göre azami 0,6 ile 1,5 bar arasında motorun o anki yük talebine uyarlanabilir.

Güncel turbo şarj basıncının denetimi için gaz kelebeği öncesi basınç sensörü ME kumanda cihazına ilgili gerilim sinyalini iletir.

Egzoz turbo şarj öncesindeki hava emme borusunda yer alan hava filtresi sonrası basınç sensörü ME kumanda cihazına turbo şarjı denetlemekte yardımcı olmaktadır.

Turbo şarj hava sıcaklığı turbo şarj hava dağıtım borusunda gaz kelebeği sonrası turbo şarj hava sıcaklık sensörü tarafından tespit edilir ve ME kumanda cihazına bir gerilim sinyali şeklinde iletilir.

Gaz kesme esnası hava sirkülasyonu fonksiyon akışı

Egzoz turbo şarjı milin, kompresörün ve türbin çarkının kütle taşıma özelliği nedeniyle gaz kesme başlangıcından sonra bir miktar daha çevirir.

Gaz kelebeği, gaz kelebeği ayarlayıcısı tarafından hızlı bir şekilde kapatıldığında egzoz turbo şarjına bir şarj basıncı mili geri döner.

Bu turbo şarj mili, kompresör çarkında düşük sevk hacimli ve yüksek basınç oranlı bir duruma yol açar, bu ise turbo şarj pompalamasına yol açar (kısa uğultu sesi ve mekanik zorlama). Gaz kesme esnası hava sirkülasyonu değiştirme valfinin açılması sayesinde basınç, egzoz gazı turbo şarjının emiş tarafına bir Bypass üzerinden çabucak tahliye edildiği için bu önlenmiş olur.

P09.40-2418-82

Motorun yük işletiminde Bypass şarj basıncı uygulanan bir membran ile kapalı tutulur. Motor kapatıldığında membran, gaz kesme esnası hava sirkülasyonu değiştirme valfindeki entegre bir yay ile yuvasına bastırılır.

ME kumanda cihazı, gerçek değer potansiyometresi 1 ve 2 (M16/6r1, M16/6r2) üzerinden gaz kelebeğinin ve dolayısıyla gaz kesme işletiminin kapandığını algıladığında gaz kesme esnası hava sirkülasyonu değiştirme valfi kumanda edilir. Membran, yay gücüne ve şarj basıncına karşı çekilir ve emiş tarafına giden Bypass'ı açar. Fazla olan şarj basıncı bu şekilde tahliye edilir.

Motor, gaz kesme işletiminden yük işletimine geçtiğinde gaz kesme esnası hava sirkülasyonu değiştirme valfi artık kumanda edilmez. Yay, membranı yuva yönünde geri bastırır. Membran burada mevcut şarj basıncı tarafından yuvanın içine çekilir ve bu şekilde Bypass'ı geri kapatır.

P09.40-2421-76