Turbo şarj fonksiyonu

Fonksiyon şartına genel bakış

 Motorun çalışır durumda olması

 ME kumanda cihazı (N3/10), motorun çalışmasını krank mili hall sensörünün (B70) sinyallerini değerlendirerek algılar. ME kumanda cihazı krank mili Hall sensörünün sinyallerini doğrudan okur.

Turboşarja ilişkin genel bilgiler

Turboşarj sayesinde silindir dolum derecesi iyileşir. Bu sayede motor torku ve motor gücü artar. Artan hava kütlesine uygun yakıt miktarı ME kumanda cihazı tarafından kusursuz şekilde hesap edilir.

Turboşarj esnasında egzoz gazlarının akış enerjisi egzoz turboşarjın tahrik edilmesi için kullanılır. Egzoz turboşarj, kompresör girişindeki hava filtresi üzerinden temiz havayı emer ve bu havayı kompresör çıkışı üzerinden turboşarj hava borusuna iletir. Kompresör çarkının yüksek devir sayısı ve bunun sonucunda oluşan yüksek debi vasıtasıyla hava turboşarj hava borusunda sıkıştırılır ve ısıtılır. Azami şarj basıncı motorun güç varyasyonuna göre yakl. 0,7 ila 1,5 bar arasındadır.

Turboşarj havası, turboşarj hava soğutucusuna turboşarj hava borusu üzerinden akar ve burada yaklaşık 30 ° C'ye kadar soğutulur. Ardından turboşarj havası, yanma için silindirlere verildiği turboşarj hava dağıtıcısına iletilir.

P09.00-2141-76

Şarj etme aşağıdaki kısmi fonksiyonlara ayrılmıştır:

 Turboşarj basıncı regülasyonu

 Gaz kesme esnası hava sirkülasyonu

 Turboşarj hava soğutma sistemi

Turboşarj basıncı regülasyonu

Turbo şarj basınç ayarı elektro pnömatik olarak turbo şarj basınç ayarı basınç konvertörü (Y77/1) üzerinden gerçekleşir. Vakum, motora monte edilen mekanik vakum pompası üzerinden oluşturulur. Basınç konvertörü, turboşarj basınç regülasyonu için gerekli olan ME kumanda cihazı tarafından tanıma alanına ve yük durumuna bağlı olarak kumanda edilir. Bunun için ME kumanda cihazı motor yönetiminin aşağıdaki sensörlerini ve fonksiyonlarını değerlendirir:

 Turboşarj havası sıcaklığı

Gaz kelebeği öncesi turboşarj havası sıcaklık sensörü

Gaz kelebeği sonrası turboşarj havası sıcaklık sensörü

 Emiş basıncı

Hava filtresi sonrası basınç sensörü

 Turboşarj basıncı

Gaz kelebeği öncesi basınç sensörü

 Motor yükü

Gaz kelebeği sonrası basınç sensörü

 Sürücüden gelen yük talebi

Gaz pedalı sensörü (B37)

 Motor devir sayısı

Krank mili Hall sensörü (B70)

 Vuruntu regülasyonu, şanzıman aşırı yük koruması, aşırı ısınma koruması

Tam yük işletiminde mekanik nedenlere bağlı olarak azami turboşarj basıncı oluşturulur. Turboşarj basıncının azaltılması için turboşarj türbin çarkının tahriki için olan egzoz gazı akımı, turboşarj basınç ayar kapağının açılmasıyla, Bypass üzerinden yönlendirilir.

Turboşarj regülasyonu basınç konvertörü bunun için vakum pompasından gelen vakumla turboşarj basınç ayar kapağı vakum haznesini kumanda eder. Bunun üzerine vakum haznesi bir çubuk üzerinden Bypass'ı kapatan turboşarj basıncı ayar kapağını açar. Bypass vasıtasıyla şarj basıncının ayarlandığı ve türbin devir sayısınınn sınırlandırıldığı egzoz akımının bir kısmı türbin çarkından geçirilir. Bu şekilde turboşarj basıncı motorun o anki yük talebine uyarlanabilir.

ME kumanda cihazı, egzoz gazı turboşarj cihazından turboşarj hava dağıtıcısına giden turboşarj havası yolundaki güncel basınç ve sıcaklık koşullarını kontrol etmek için basınç ve sıcaklık sensörlerini değerlendirir ve turboşarj basıncını motorik taleplere uyarlar.

Gaz kesme esnası hava sirkülasyonu

Egzoz turboşarj milin, kompresör çarkının ve türbin çarkının kütle ataleti sayesinde gaz kesme işletiminde bir miktar daha döner. Bu nedenle gaz kelebeği hızlı kapanırken kompresör çarkına bir turboşarj basınç dalgası geri akmaktadır. Bu turboşarj basınç dalgası, orada düşük sevk hacimli ve yüksek basınç oranlı bir duruma yol açar, bu ise turboşarj pompalamasına yol açar (kısa uğultu sesi ve mekanik zorlama). Gaz kesme esnası hava sirkülasyonu devre değiştirme valfinin (Y101) açılması sayesinde basınç, egzoz turboşarjın emiş tarafına bir Bypass üzerinden çabucak tahliye edildiği için bu önlenmiş olur.

P09.40-2638-82

Motorun yük işletiminde Bypass şarj basıncı uygulanan bir membran ile kapalı tutulur.

Motor kapatıldığında membran, gaz kesme esnası hava sirkülasyonu değiştirme valfindeki entegre bir yay ile yuvasına bastırılır. ME kumanda cihazı gerçek değer potansiyometresi 1 (M16/6r1) ve gerçek değer potansiyometresi 2 (M16/6r2) üzerinden gaz kelebeğinin ve dolayısıyla gaz kesme işletiminin kapandığını algıladığında gaz kesme esnası hava sirkülasyonu değiştirme valfi kumanda edilir. Membran, yay gücüne ve şarj basıncına karşı çekilir ve emiş tarafına giden Bypass'ı açar. Fazla olan şarj basıncı bu şekilde tahliye edilir.

Motor, gaz kesme işletiminden yük işletimine geçtiğinde gaz kesme esnası hava sirkülasyonu değiştirme valfi artık kumanda edilmez. Yay, membranı yuva yönünde geri bastırır. Membran burada mevcut şarj basıncı tarafından yuvanın içine çekilir ve bu şekilde Bypass'ı geri kapatır.

P09.40-2639-76

Turboşarj hava soğutma sistemi

Sıvı soğutmalı turboşarj hava soğutucusu, düşük sıcaklık devresine düşük sıcaklık soğutucusuyla ve düşük sıcaklık devresi (M43/6) devirdaim pompası 1 ile bağlıdır. Turboşarj hava sıcaklığı 35 °C'den yüksek olursa tahrik aksam kumanda cihazı (N127) tarafından düşük sıcaklık devresi devirdaim pompası 1, tahrik aksam-LIN (LIN C3) üzerinden kumanda edilir. Turboşarj hava ısısı 25 °C'nin altına düşerse, düşük sıcaklık devresi devir daim pompası 1 tekrar kapatılır.

Turboşarj hava sıcaklığı, turboşarj hava radyatöründe (intercooler) gaz kelebeği öncesi turboşarj hava sıcaklık sensörü tarafından algılanır ve ME kumanda cihazına bir gerilim sinyali ile bildirilir.

Düşük sıcaklık devresinde sıcaklık ayarı düşük sıcaklık devresi yönlendime valfı (Y73/1) üzerinden gerçekleşir. Bu gereksinime göre düşük sıcaklık devresindeki akım nispetini ayarlar. Düşük sıcaklık devresi değiştirme valfi, tahrik aksam kumanda cihazı tarafından tahrik aksam-LIN üzerinden kumanda edilir. Düşük sıcaklık devresi değiştirme valfi, kendi pozisyonunu aynı şekilde tahrik aksam-LIN üzerinden tahrik aksam kumanda cihazına gönderir.

Düşük sıcaklık devresindeki sıcaklık, düşük sıcaklık devresi sıcaklık sensörü (B10/13) üzerinden saptanır.

P20.20-2525-76