Ogólne warunki działania
Silnik pracuje
Moduł sterujący ME (N3/10) rozpoznaje pracę silnika poprzez analizę sygnałów czujnika Halla wału korbowego (B70). Moduł sterujący ME odczytuje bezpośrednio sygnały z czujnika Halla wału korbowego.
Doładowywanie, informacje ogólne
Doładowanie poprawia współczynnik napełnienia cylindrów. Powoduje to zwiększenie momentu obrotowego i mocy silnika. Dawka paliwa odpowiadająca większej ilości powietrza jest ustalana przez moduł sterujący ME.
Przy doładowywaniu energia przepływu spalin jest wykorzystywana do napędzania turbosprężarki. Turbosprężarka zasysa powietrze z zewnątrz poprzez wlot filtra powietrza i następnie poprzez wylot kieruje je do sztywnego przewodu powietrza doładowywanego. W wyniku dużej prędkości obrotowej koła sprężarki następuje przyspieszenie przepływu powietrza i sprężenie powietrza w sztywnym przewodzie powietrza doładowanego oraz ogrzanie go. Maksymalne ciśnienie doładowania wynosi przy tym ok. 0,7 do 1,5 bara, w zależności od klasy mocy silnika.
Poprzez sztywny przewód powietrza doładowywanego przepływa powietrze doładowywane do chłodnicy powietrza doładowywanego, gdzie jest schładzane do temperatury ok. 30 °C. Następnie powietrze doładowywane jest prowadzone do rozdzielacza powietrza doładowywanego, gdzie jest doprowadzane do cylindrów do spalania.
Budowa układu doładowania |
B17/7 | Czujnik temperatury powietrza doładowywanego przed przepustnicą |
B17/9 | Czujnik temperatury powietrza doładowywanego za przepustnicą |
B28/6 | Czujnik ciśnienia przed przepustnicą |
B28/7 | Czujnik ciśnienia za przepustnicą |
B28/11 | Czujnik ciśnienia za filtrem paliwa |
M16/6 | Nastawnik przepustnicy |
A | Spaliny |
B | Powietrze zasysane |
C | Powietrze doładowywane (niechłodzone) |
D | Powietrze doładowywane (chłodzone) |
P09.00-2141-76
Doładowanie jest podzielone na następujące funkcje częściowe:
Regulacja ciśnienia doładowania
Obwód obejściowy powietrza w fazie hamowania silnikiem
Chłodzenie powietrza doładowywanego
Regulacja ciśnienia doładowania
Regulacja ciśnienia doładowania następuje elektropneumatycznie poprzez przetwornik ciśnienia regulacji ciśnienia doładowania (Y77/1). Podciśnienie jest wytwarzane przez mechaniczną pompę podciśnienia zamontowaną przy silniku. Przetwornik ciśnienia jest zasterowywany przez moduł sterujący ME w zależności od wartości charakterystycznych i obciążenia w celu regulacji ciśnienia doładowania. W tym celu moduł sterujący ME analizuje sygnały następujących czujników i funkcji zarządzania pracą silnika:
Temperatura powietrza doładowywanego
Czujnik temperatury powietrza doładowywanego przed przepustnicą
Czujnik temperatury powietrza doładowywanego za przepustnicą
Ciśnienie zasysania
Czujnik ciśnienia za filtrem paliwa
Ciśnienie doładowania
Czujnik ciśnienia przed przepustnicą
Obciążenie silnika
Czujnik ciśnienia za przepustnicą
Postulatu obciążenia od kierowcy
Czujnik pedału gazu (B37)
Prędkość obrotowa silnika
Czujnik Halla wału korbowego (B70)
Regulacja spalania stukowego, zabezpieczenie przed przeciążeniem skrzyni biegów, zabezpieczenie przed przegrzaniem
W trybie pełnego obciążenia następuje uwarunkowane mechanicznie redukcja maksymalnego ciśnienia doładowania. W celu zmniejszenia ciśnienia doładowania napędzający koło turbiny strumień spalin jest przełączany na obejście poprzez otwarcie klapy regulacji ciśnienia doładowania.
Przetwornik ciśnienia regulacji ciśnienia doładowania zasterowuje w tym celu dozownik podciśnienia klapy regulacji ciśnienia doładowania za pomocą podciśnienia z pompy podciśnienia. Dozownik ciśnienia otwiera poprzez drążek klapę regulacji ciśnienia doładowania, która zamyka obejście. Wprowadzana w obwód obejściowy część strumienia spalin omija koło turbiny, co powoduje ograniczenie prędkości obrotowej turbiny i wyregulowanie ciśnienia doładowania. W ten sposób ciśnienie doładowania może być dopasowane do aktualnego postulatu obciążenia silnika.
Do monitorowania aktualnego ciśnienia i temperatury na odcinku powietrza doładowywanego w turbosprężarce aż do rozdzielacza powietrza doładowywanego moduł sterujący ME ocenia sygnały czujników ciśnienia i temperatury i dopasowuje ciśnienie doładowania do wymagań silnika.
Obwód obejściowy powietrza w fazie hamowania silnikiem
W fazie hamowania silnikiem turbosprężarka obraca się jeszcze przez chwilę na skutek bezwładności wałka oraz wirnika sprężarki i turbiny. W związku z tym przy szybkim zamykaniu przepustnicy fala ciśnienia powraca do sprężarki. Taka fala ciśnienia powodowałaby na kole sprężarki stan charakteryzujący się niską objętością tłoczenia i wysokim ciśnieniem, powodujący pompowanie sprężarki (objawiające się krótkim wyciem i dużym mechanicznym obciążeniem). Otworzenie zaworu przełączającego obwód obejściowy powietrza w fazie hamowania silnikiem (Y101) zapobiega temu zjawisku przez szybką redukcję ciśnienia poprzez obwód obejściowy na stronę ssania turbosprężarki.
Schematyczny widok turbosprężarki z zaworem przełączającym powietrze w fazie hamowania silnikiem |
1 | Sprężarka |
2 | Turbina |
3 | Do przepustnicy |
4 | Od kolektora wydechowego |
Y101 | Zawór przełączający cyrkulacji w fazie hamowania silnikiem |
E | Świeże powietrze |
F | Spaliny |
P09.40-2638-82
Podczas obciążenia silnika kanał obejściowy jest zamknięty przez membranę, na którą oddziałuje ciśnienie doładowania.
Po wyłączeniu silnika membrana jest wciskana w gniazdo przez sprężynę wbudowaną w zawór przełączający powietrze w fazie hamowania silnikiem. Gdy moduł sterujący ME poprzez potencjometr wartości rzeczywistych 1 (M16/6r1) i 2 (M16/6r2) rozpozna zamknięcie przepustnicy i tym samym hamowanie silnikiem, następuje zasterowanie zaworu przełączającego powietrze w fazie hamowania silnikiem. Membrana zostaje odciągnięta i pokonując opór sprężyny oraz ciśnienia doładowania otwiera kanał obejściowy na stronę ssania. Na skutek tego następuje zredukowanie nadmiaru ciśnienia doładowania.
Gdy silnik przejdzie z fazy hamowania w fazę obciążenia, zasterowanie zaworu przełączającego powietrze w fazie hamowania silnikiem zostaje przerwane. Sprężyna wciska membranę w kierunku gniazda. Następnie membrana zostaje wciągnięta w gniazdo wskutek oddziaływania ciśnienia doładowania i w ten sposób ponownie zamyka kanał obejściowy.
Przekrój zaworu przełączającego powietrze w fazie hamowania silnikiem |
50 | Turbosprężarka |
50/2 | Dozownik podciśnienia klapy regulacji ciśnienia doładowania |
50/3 | Tłumik hałasu |
Y101 | Zawór przełączający cyrkulacji w fazie hamowania silnikiem |
G | Zamknięty |
H | Otwarty |
P09.40-2639-76
Chłodzenie powietrza doładowywanego
Chłodzona cieczą chłodnica powietrza doładowanego jest podłączona do niskotemperaturowego obwodu chłodzącego z chłodnicą niskotemperaturową i pompą recyrkulacyjną 1 obwodu niskotemperaturowego (M43/6). Jeśli temperatura powietrza doładowywanego przekracza 35 °C, moduł sterujący zespołu napędowego (N127) zasterowuje pompę recyrkulacyjną 1 obwodu niskotemperaturowego za pośrednictwem LIN napędu (LIN C3). Jeśli temperatura powietrza doładowanego spada poniżej 25 °C, pompa recyrkulacyjna 1 obwodu niskotemperaturowego zostaje ponownie wyłączona.
Temperatura powietrza doładowywanego chłodnicy powietrza doładowywanego jest rejestrowana przez czujnik temperatury powietrza doładowywanego przed przepustnicą i przekazywana do modułu sterującego ME w formie sygnału napięciowego.
Regulacja temperatury w obwodzie niskotemperaturowym następuje za pomocą zaworu przełączającego obwodu niskotemperaturowego (Y73/1). Reguluje on odpowiednio do potrzeb przepływ płynu chłodzącego w obwodzie niskotemperaturowym. Zawór przełączający obwodu niskotemperaturowego jest zasterowywany przez moduł sterujący zespołu napędowego poprzez LIN zespołu napędowego. Zawór przełączający obwodu niskotemperaturowego przekazuje informację o swojej aktualnej pozycji również przez LIN zespołu napędowego do modułu sterującego zespołu napędowego.
Temperatura w obwodzie niskotemperaturowym jest rejestrowana przez czujnik temperatury w obwodzie niskotemperaturowym (B10/13).
Widok obwodu niskotemperaturowego (na przykładzie typu 213) |
9 | Chłodnica powietrza doładowywanego |
11 | Chłodnica oleju |
14 | Chłodnica niskotemperaturowa |
15 | Zbiornik wyrównawczy |
B10/13 | Czujnik temperatury obwodu niskotemperaturowego |
B17/7 | Czujnik temperatury powietrza doładowywanego przed przepustnicą |
B28/6 | Czujnik ciśnienia przed przepustnicą |
M43/6 | Pompa cyrkulacyjna 1 w obwodzie niskotemperaturowym |
P20.20-2525-76
Powiązane dokumenty
- gf0770p9998mrd Benzynowy układ wtryskowy i zapłonowy z wtryskiem bezpośrednim, przegląd elementów
- gf0770p9998mrp Benzynowy układ wtryskowy i zapłonowy z wtryskiem bezpośrednim, przegląd elementów