Turboşarj fonksiyonu ön koşullarına ilişkin genel bilgiler
Klemens 87 M (Motor yönetimi AÇIK)
Motorun çalışır durumda olması
Turboşarja ilişkin genel bilgiler
Turboşarj sayesinde silindir dolum derecesi iyileşir. Bu sayede motor torku ve gücü artar.
Artan hava kütlesine uygun yakıt miktarı ME kumanda cihazı (N3/10) tarafından hesaplanır.
Turboşarj esnasında egzoz gazlarının akış enerjisi egzoz turboşarjın tahrik edilmesi için kullanılır.
Egzoz turboşarjlar temiz havayı kompresör girişlerindeki hava filtresi üzerinden emer ve bunu kompresör çıkışları üzerinden turboşarj hava radyatörü (intercooler) önündeki turboşarj hava borusuna aktarır.
Kompresör çarklarının yüksek devir sayısı ve bunun sonucunda oluşan yüksek debi vasıtasıyla hava, turboşarj hava borusularında sıkıştırılır.
Yoğunlaştırılmış olan turboşarj havası turboşarj hava boruları üzerinden turboşarj hava soğutucusuna akar. Akabinde turboşarj hava radyatörü, sıkıştırma sonucunda ısınmış olan turboşarj havasını soğutur ve turboşarj havası dağıtıcısına iletir.
Turboşarj fonksiyon akışı
Fonksiyon akışı aşağıdaki kısmi fonksiyonlara ayrılmıştır:
Turboşarj basınç regülasyonu fonksiyon akışı
Gaz kesme esnası hava sirkülasyonu fonksiyon akışı
Turboşarj soğutması fonksiyon akışı
Turboşarj basınç regülasyonu fonksiyon akışı
Turboşarj basınç regülasyonu elektro pnömatik olarak turboşarj basınç regülasyonu basınç konvertörü (Y31/5) üzerinden gerçekleşir. Vakum motora monte edilen mekanik vakum pompasında üretilir. Basınç konvertörü, turboşarj basınç regülasyonu için gerekli olan ME kumanda cihazı tarafından tanıma alanına ve yük durumuna bağlı olarak kumanda edilir. Bunun için ME kumanda cihazı motor yönetiminin aşağıdaki sinyallerini ve fonksiyonlarını değerlendirir:
Turboşarj havası sıcaklık sensörü (B17/8), turboşarj hava sıcaklığı
Sol silindir sırası, hava filtresi sonrası basınç sensörü (B28/4), emiş havası basıncı
Sağ silindir sırası hava filtresi sonrası basınç sensörü (B28/5), emiş havası basıncı
Gaz kelebeği öncesi basınç sensörü (B28/6), gaz kelebeği öncesi turboşarj basıncı
Gaz kelebeği sonrası basınç sensörü (B28/7), gaz kelebeği sonrası şarj basıncı
Gaz pedalı sensörü (B37), sürücünün yük talebi
Krank mil Hall sensörü (B70), motor devir sayısı
Vuruntu regülasyonu, şanzıman aşırı yük koruması, aşırı ısınma koruması
Tam yük işletiminde azami turboşarj basıncı oluşturulur.
Turboşarj basıncının düşürülmesi için egzoz turboşarjın tahriki için egzoz akımları turboşarj basıncı ayar kapaklarının açılmasıyla bir Bypass üzerinden yönlendirilir.
Turboşarj regülasyonu basınç konvertörü bunun için vakum pompasından gelen vakumla turboşarj basınç ayar kapağı vakum haznesini kumanda eder. Bunun ardından basınç hazneleri, çubuklar üzerinden turboşarj basınç ayar kapaklarını kapatır ve böylelikle Bypasslar kapatılmış olur. Basınç tüplerinde vakum bulunmazsa, şarj basıncı ayar kapakları ve Bypasslar açılır. Turboşarj basıncı ayar kapakları egzoz gazına türbin çarklarına etrafından akma imkanlarını (Bypass) verir ve bu sayede turboşarj basıncının ayarlanmasını ve türbin devir sayısının sınırlanmasını sağlar. Bu şekilde turboşarj basıncı motorun o anki yük talebine uyarlanabilir.
Vakum pompası ve basınç tüpleri arasındaki boruda kaçak olması halinde şarj basıncı oluşması mümkün değildir.
Güncel turboşarj basıncının denetimi için gaz kelebeği öncesi basınç sensörü ME kumanda cihazına ilgili gerilim sinyalini iletir.
Hava filtresinden sonraki basınç sensörleri ME kumanda cihazı için turboşarjın denetlenmesine yönelik işlev görür.
Turboşarj hava sıcaklığı, turboşarj hava radyatöründe (intercooler) turboşarj hava sıcaklık sensörü tarafından algılanır ve ME kumanda cihazına bir gerilim sinyali şeklinde iletilir.
Turboşarj basınç regülasyonunun işlevi sadece, XENTRY Diagnotics ile "Ladedruckregelung adaptiert" (Turboşarj basınç regülasyonu uyarlandı) mesajı gösterilirse değerlendirilebilir.
ME kumanda cihazının veya egzoz turboşarjın değiştirilmesi durumunda belirli işletim koşulları eşliğinde ME kumanda cihazının bu adaptasyonu gerçekleştirebilmesi için uzun bir yol mesafesinin kat edilmesi gereklidir.
Basınç hazneleri, turboşarj regülasyonu basınç konvertörü ve turboşarj hava radyatörü (intercooler) arasındaki hortum hatları sızdırıyorsa, ME kumanda cihazında "Ladedruck zu hoch" (turboşarj basıncı çok yüksek) hatası kaydedilir.
Temel turboşarj havası basıncının altında hızlı yük talepleri, gaz kelebeği ayarlayıcısı (M16/6) üzerinden ayarlanır.
Turboşarj akış seyri gösterilmiştir |
1 | Sol hava filtresi gövdesi |
2 | Sağ hava filtresi gövdesi |
3 | Sol egzoz turboşarj |
4 | Sağ egzoz turboşarj |
5 | Turboşarj hava radyatörü (intercooler) |
B17/8 | Turboşarj havası sıcaklık sensörü |
B28/4 | Hava filtresi sonrası basınç sensörü, sol silindir sırası |
B28/5 | Hava filtresi sonrası basınç sensörü, sağ silindir sırası |
B28/6 | Gaz kelebeği öncesi basınç sensörü |
B28/7 | Gaz kelebeği sonrası basınç sensörü |
M16/6 | Gaz kelebeği ayarlayıcısı |
Y101/1 | Sol gaz kesme esnası devirdaim havası kumanda değiştirme valfi |
Y101/2 | Sağ gaz kesme esnası devirdaim havası kumanda değiştirme valfi |
A | Emiş havası |
B | Turboşarj havası (soğutulmamış) |
C | Turboşarj havası (soğutulmuş) |
P09.00-2131-76
Gaz kesme esnası hava sirkülasyonu fonksiyon akışı
İlgili egzoz turboşarj milin, kompresör çarkının ve türbin çarkının kütle ataleti sayesinde gaz kesme başlangıcından sonra bir miktar daha çevirir.
Bu nedenle gaz kelebeği hızlı kapanırken egzoz turboşarja bir şarj basıncı dalgası geri akmaktadır. Bu turboşarj mili, kompresör çarkında düşük sevk hacimli ve yüksek basınç oranlı bir duruma yol açar, bu ise turboşarj pompalamasına yol açar (kısa uğultu sesi ve mekanik zorlama).
Gaz kesme esnası hava sirkülasyonu değiştirme valfinin ilgili açılması sayesinde basınç, egzoz gazı turboşarjın emiş tarafına bir Bypass üzerinden hızlı tahliye edildiği için bu önlenmiş olur.
Motorun yük işletiminde Bypass şarj basıncı uygulanan bir membran ile kapalı tutulur.
Motor kapatıldığında membran, devre değiştirme valfindeki entegre bir yay ile sızdırmazlık yuvasına bastırılır.
Sol taraf gaz kesme esnası hava sirkülasyonu valfine sahip egzoz turboşarjın şematik görünümü |
1 | Kompresör |
2 | Türbin |
3 | Gaz kelebeğine |
4 | Egzoz manifoldundan |
Y101/1 | Sol gaz kesme esnası devirdaim havası kumanda değiştirme valfi |
A | Temiz hava |
B | Egzoz |
P09.40-2429-82
ME kumanda cihazı, gerçek değer potansiyometresi 1 ve 2 (M16/6r1, M16/6r2) üzerinden gaz kelebeğinin ve dolayısıyla atalet sürüşü gaz kesme işletiminin kapandığını algıladığında, gaz kesme esnası hava sirkülasyonu kumanda değiştirme valfi kumanda edilir. Membran, yay gücüne ve şarj basıncına karşı çekilir ve emiş tarafına giden Bypass'ı açar. Fazla olan şarj basıncı bu şekilde tahliye edilir.
Motor, gaz kesme işletiminden yük işletimine geçtiğinde gaz kesme esnası hava sirkülasyonu değiştirme valfi artık kumanda edilmez. Yay, membranı yuva yönünde geri bastırır. Membran burada mevcut şarj basıncı tarafından yuvanın içine çekilir ve bu şekilde Bypass'ı geri kapatır.
Gaz kesme esnası hava sirkülasyonu sağ kumanda değiştirme valfının kesit görüntüsü ile birlikte sağ egzoz turboşarjın görünümü |
50 | Egzoz turboşarj |
50/2 | Turboşarj basınç ayar kapağı vakum haznesi |
Y101/2 | Sağ gaz kesme esnası devirdaim havası kumanda değiştirme valfi |
A | Durum: Kapalı |
B | Durum: Açık |
P09.40-2430-76
Turboşarj soğutması fonksiyon akışı
Turboşarj hava soğutması sayesinde turboşarj hava sıcaklığı 20 °C çevre sıcaklığında < 60 °C'de tutulur.
Turboşarj hava radyatöründen (intercooler) sonra soğutulan hava daha yüksek bir yoğunluğa sahiptir. Bundan dolayı silindir dolum derecesi yükseldiği için motor gücü de artar. Ayrıca vuruntu eğilimi ve daha düşük egzoz sıcaklıkları nedeniyle azot oksit (NOx) oluşumu azalır.
Her iki silindir sırası, müşterek olarak soğutma maddesi soğutmalı bir turboşarj hava radyatörüne (intercooler) sahiptir. Turboşarj hava radyatörü (intercooler) düşük sıcaklık devresine, düşük sıcaklık radyatörü ve turboşarj hava radyatörü devir daim pompası (M44) ile bağlıdır.
Turboşarj hava sıcaklığı >35 °C olduğunda, ME kumanda cihazı tarafından turboşarj hava radyatörü (intercooler) sirkülasyon pompası, turboşarj hava radyatörü (intercooler) sirkülasyon pompası rölesi (K61) üzerinden kumanda edilir. Turboşarj hava sıcaklığı 25 °C'nin altına inerse, turboşarj hava radyatörü (intercooler) devir daim pompası tekrar kapatılır.
Turboşarj hava sıcaklığı, turboşarj hava soğutucusunda (intercooler) turboşarj sıcaklık sensörü tarafından algılanır ve ME kumanda cihazına bir gerilim sinyali ile iletilir.
Düşük sıcaklık devresindeki kapağı sadece turboşarj hava sıcaklığı (güç yetersiz) yüksek veya motor soğuk iken açın. Soğutma maddesi kapağa kadar ulaşmalıdır.
Düşük sıcaklık devresinin görünümü |
9 | Turboşarj hava radyatörü (intercooler) |
14 | Düşük sıcaklık radyatörü |
15 | Dengeleme kabı |
B17/8 | Turboşarj havası sıcaklık sensörü |
B28/6 | Gaz kelebeği öncesi basınç sensörü |
M44 | Turboşarj hava soğutucusu (intercooler) devirdaim pompası |
A | Soğutma maddesi ileri akışı (soğuk) |
B | Soğutma maddesi geri dönüşü (sıcak) |
C | Soğutma maddesi dengelemesi/hava tahliyesi |
P09.41-2819-76
Atıfta bulunulan belgeler
- gf0770p9998mnc Doğrudan enjeksiyonlu benzin püskürtme ve ateşleme sistemi sistem yapı parçalarına genel bakış