Turbo şarj fonksiyonu

Fonksiyon şartına genel bakış

 Motor çalışıyor (Klemens 87M Açık)

Turboşarja ilişkin genel bilgiler

Turboşarj sayesinde silindir dolum derecesi iyileşir. Bu sayede motorun torku ve gücü artar. Artan hava kütlesine uygun yakıt miktarı ME kumanda cihazı (N310) tarafından hesaplanır.

Turboşarj esnasında egzoz gazlarının akış enerjisi egzoz turboşarjın tahrik edilmesi için kullanılır. Egzoz turboşarjlar temiz havayı kompresör girişlerindeki hava filtreleri üzerinden emer ve bunu kompresör çıkışları üzerinden turboşarj hava radyatörlerine (intercooler) giden turboşarj hava borularına aktarır.

Kompresör çarklarının yüksek devir sayısı ve bunun sonucunda oluşan yüksek debi vasıtasıyla hava turboşarj hava borularında sıkıştırılır. Sıkıştırılmış (yoğunlaştırılmış) olan turboşarj havası turboşarj hava boruları üzerinden turboşarj hava radyatörlerine (intercooler) akar. Akabinde turboşarj hava radyatörleri (intercooler), sıkıştırma sonucunda ısınmış olan turboşarj havasını soğutur ve turboşarj havası dağıtıcıları üzerinden silindirlere iletir.

P09.00-2145-76

Turboşarj aşağıdaki kısmi bölümlere ayrılmıştır:

 Turboşarj basıncı regülasyonu

 Gaz kesme esnası hava sirkülasyonu

 Turboşarj hava soğutma sistemi

Turboşarj basıncı regülasyonu

Turbo şarj basınç ayarı elektro pnömatik olarak turbo şarj basınç ayarı basınç konvertörü (Y77/1) üzerinden gerçekleşir. Vakum, motora monte edilen mekanik vakum pompasında üretilir. Basınç konvertörü, turboşarj basınç regülasyonu için gerekli olan ME kumanda cihazı tarafından tanıma alanına ve yük durumuna bağlı olarak kumanda edilir.

Bunun için AIRMATIC kumanda cihazı aşağıdaki yapı parçalarının sinyallerini değerlendirir:

 Sol turboşarj havası sıcaklık sensörü

 Sağ turboşarj havası sıcaklık sensörü

 Sol gaz kelebeği öncesi basınç sensörü

 Sağ gaz kelebeği öncesi basınç sensörü

 Sol gaz kelebeği sonrası basınç sensörü

 Sağ gaz kelebeği sonrası basınç sensörü

 Sol hava filtresi sonrası basınç sensörü

 Sağ hava filtresi sonrası basınç sensörü

 Gaz pedalı sensörü (B37)

 Krank mili Hall sensörü (B70)

İlave olarak ME kumanda cihazı, aşağıdaki fonksiyonlar içinde gerçekleşen faaliyetleri değerlendirir:

 Vuruntu regülasyonu

 Şanzıman aşırı yük koruması

 Aşırı ısınma koruması

Tam yük işletiminde azami turboşarj basıncı oluşturulur. Turboşarj basıncının düşürülmesi için egzoz turboşarjların tahriki için olan egzoz gazı akımları, turboşarj basıncı ayar kapaklarının açılmasıyla her bir Bypass üzerinden yönlendirilir. Turboşarj basınç ayarı basınç konvertörü bunun için, turboşarj basınç ayarı kapağı basınç haznelerini vakumla kumanda eder. Bunun üzerine turboşarj basınç ayarı kapağı basınç hazneleri, bir çubuk üzerinden turboşarj basıncı ayar kapaklarını ve böylece Bypassları kapatır. Turboşarj basıncı ayar kapakları basınç haznelerinde vakum yoksa, turboşarj basıncı ayar kapakları ve böylece Bypasslar açılır. Turboşarj basıncı ayar kapakları egzoz gazı akımlarını, egzoz turboşarjların türbin çarklarının çevresinden yönlendirir. Turboşarj basıncı bu sayede ilgili yük talebine uyarlanabilir. Vakum pompası ve basınç hazneleri arasındaki hatta bir sızdırma olması halinde turboşarj basıncının oluşması mümkün değildir. Gaz kelebeği öncesi basınç sensörleri turboşarj basıncını algılar. Hava filtresi sonrası basınç sensörleri turboşarjı algılar. Turboşarh havası sıcaklığı, turboşarj hava rayatörleri (intercooler) içinde turboşarj havası sıcaklık sensörleri tarafından algılanır.

 Turboşarj basıncı ayarlaması arıza teşhis test cihazı ile sadece, ekranda "Turboşarj basıncı ayarı uyarlandı" mesajı gösteriliyorsa değerlendirilebilir. ME kumanda cihazının veya egzoz turboşarjının değiştirilmesi durumunda belirli işletim koşulları eşliğinde uyarlama işlemini gerçekleştirmek için uzun bir yol mesafesinin kat edilmesi gereklidir. Ancak o zaman adaptasyon ME kumanda cihazı tarafından uygulanabilir. Basınç hazneleri, turboşarj regülasyonu basınç konvertörü ve turboşarj hava radyatörü (intercooler) arasındaki hortum hatları sızdırıyorsa, ME kumanda cihazında "turboşarj basıncı çok düşük" hatası kaydedilir. Temel turboşarj havası basıncının altında hızlı yük talepleri, gaz kelebeği ayarlayıcıları üzerinden ayarlanır.

Gaz kesme esnası hava sirkülasyonu

Egzoz turboşarj ları milin, kompresörün ve türbin çarkının kütle taşıma özelliği nedeniyle gaz kesme başlangıcından sonra bir miktar daha çevirir. Gaz kelebeklerinin hızlıca kapanmasıyla egzoz turboşarj lar sonrasındaki hava akımlarında basınç yığılmaları ve uygun olmayan titreşimler oluşur. Bu titreşimler, kompresör çarklarında düşük sevk hacimli ve yüksek basınç oranlı bir duruma yol açar, bu ise turboşarj pompalamasına yol açar (kısa uğultu sesi ve mekanik zorlama).

ME kumanda cihazı, gaz kelebeklerinin kapanmasını ve böylece atalet sürüşü gaz kesme işletiminin devreye alınmasını, aşağıdaki yapı parçalarının sinyallerini değerlendirerek algılar:

 Sol gerçek değer potansiyometresi 1 (M16/60r1)

 Sol gerçek değer potansiyometresi 2 (M16/60r2)

 Sağ gerçek değer potansiyometresi 1 (M16/61r1)

 Sağ gerçek değer potansiyometresi 2 (M16/61r2)

Bunun ardından ME kumanda cihazı, gaz kesme esnası devirdaim havası kumanda değiştirme valflerini kumanda eder. Bu valfler turboşarj hava radyatörlerine (intercooler) yerleştirilmiştir ve egzoz turboşarjlar sonrası tutboşarj basıncı tarafından hava filtreleri sonrası emme tarafına doğru birer Bypass açarlar. Fazla gelen turboşarj basıncı ve hava hacmi çabucak düşürülür ve böylece egzoz turboşarjların kompresör çarklarının frenlenmesini önlerler. Motor, atalet sürüşü gaz kesme işletiminden yük işletimine geçtiğinde, gaz kesme esnası devirdaim havası kumanda değiştirme valfleri artık kumanda edilmez. Bypasslar kapatılır.

Turboşarj hava soğutma sistemi

Turboşarj hava soğutması sayesinde turboşarj hava sıcaklığı 60 °C'nin altında tutulur (20 °C çevre sıcaklığında). Turboşarj hava radyatörlerinden (intercooler) sonra soğutulan turboşarj havası daha yüksek bir yoğunluğa sahiptir. Bundan dolayı silindir dolum derecesi yükselir ve böylece motor gücü artar.

Ayrıca vuruntu eğilimi ve daha düşük egzoz sıcaklıkları nedeniyle azot oksit (NOx) oluşumu azalır. Her iki silindir sırası müşterek bir soğutma maddesi soğutmalı şarj havası soğutucusuna sahiptir. Turboşarj hava radyatörleri (intercooler) düşük sıcaklık devresine bağlıdır.

ME kumanda cihazı turboşarj hava radyatörleri içindeki güncel turboşarj hava sıcaklığını turboşarj havası sıcaklık sensörleri üzerinden algılar.

P09.41-2788-76

P09.41-2925-79

Eğer turboşarj hava sıcaklığı 35 °C'nin üzerindeyse, ME kumanda cihazı, düşük sıcaklık devresi devirdaim pompasının devreye alınması talebini tahrik-CAN (CAN C1) üzerinden tahrik aksamı kumanda cihazına (N127) gönderir. Tahrik aksamı kumanda cihazı düşük sıcaklık devresi devirdaim pompasını tahrik aksamı-LIN (LIN C3) üzerinden kumanda eder. Turbo şarj hava sıcaklığı 25 °C'nin altına düşerse, düşük sıcaklık devresi devir daim pompası tekrar kapatılır.