Isı yönetimi fonksiyonu

Fonksiyon şartına genel bakış

 Motorun çalışır durumda olması

 ME kumanda cihazı (N3/10) motor çalışmasını krank mili Hall sensörü (B70) sinyallerinin değerlendirmesiyle algılar. ME kumanda cihazı krank mili Hall sensörünün sinyallerini doğrudan okur.

Isı yönetimi, genel

ME kumanda cihazı motorun soğutma maddesi sıcaklığını ısı yönetimi üzerinden ayarlar.

Buna bağlı aşağıdaki avantajlar elde edilir:

 En uygun çalışma sıcaklığına çabuk ulaşması

 Egzoz emisyonlarının azaltılması

 Yakıt tasarrufu

 Araç iç mekanının hızlı bir şekilde ısıtılması

ME kumanda cihazı ısı yönetiminin kumanda edilmesi için aşağıdaki sinyalleri okur:

 Soğutma maddesi sıcaklığı

Soğutma maddesi sıcaklık sensörü (B11/4)

 Turboşarj sıcaklığı ve motor yükü

Egzoz turboşarj sonrası basınç ve ısı sensörü (B28/17)

 Gaz pedalının konumu

Tahrik aksamı kumanda cihazı (N127) gaz pedalının (B37) sinyallerini doğrudan okur ve gaz pedalı konumunu tahrik-CAN (CAN (C1) üzerinden ME kumanda cihazına gönderir.

 Motor devir sayısı

Krank mili hall sensörü

Ayrıca ME kumanda cihazı aşağıdaki etki büyüklüklerini de değerlendirir:

 Devir sayısı ve tork uyarlaması için klima sisteminin durumu

İklimlendirme kumanda cihazı (N22/1) durumu araç içi-CAN (CAN B), elektronik kontak kilidi kumanda cihazı (N73), yürüyüş takımı FlexRay (Flex E), tahrik aksamı kumanda cihazı ve tahrik-CAN üzerinden ME kumanda cihazına gönderir.

 Araç hızı

Kombine gösterge (A1) araç hızını kullanıcı arabirimi-CAN (CAN HMI), elektronik kontak kilidi kumanda cihazı, yürüyüş takımı-FlexRay, tahrik aksam kumanda cihazı ve tahrik-CAN üzerinden ME kumanda cihazına gönderir.

 Tekerlek devir sayısı

Elektronik stabilite programı kumanda cihazı (N30/4) tekerlek devir sayılarını yürür aksam FlexRay, tahrik aksamı kumanda cihazı ve tahrik-CAN üzerinden ME kumanda cihazına gönderir.

 Şanzıman yağı sıcaklığı

Tam entegre şanzıman kumandası elektrikli kumanda ünitesi kumanda cihazı (Y3/8n4) şanzıman yağı sıcaklığını tahrik-CAN üzerinden ME kumanda cihazına gönderir.

 Dış sıcaklık

Ön SAM kumanda cihazı (N10/6) dış sıcaklık ile ilgili bilgileri araç içi-CAN, elektronik kontak kilidi kumanda cihazı, yürür aksam-FlexRay, tahrik aksamı kumanda cihazı ve tahrik-CAN üzerinden ME kumanda cihazına gönderir.

 Elektrikli soğutma maddesi pompası durumu (M75/11)

ME kumanda cihazı elektrikli soğutma maddesi pompasının sinyallerini Motor-LIN (LIN C2) üzerinden okur.

P20.10-2526-79

P20.00-2674-79

Isı yönetimi aşağıdaki noktalarda açıklanmıştır:

 Soğutma maddesi termostanı ayarı

 Elektrikli soğutma maddesi pompası ile start (marş) sonrası aşaması

 Düşük ısı devresi 1

 Düşük sıcaklık devresi 2

 Aşırı ısınma koruması

 Fan kumandası

 Radyatör kaplaması klapeleri (Code 2U1 (radyatör panjuru) ile)

Soğutma maddesi termostanı ayarı

Soğutma maddesi termostatı içindeki küresel döner sürgülü valfın mekanik etkili olarak açılması ve kapanması işlemi, genleşme denetim elemanının yakl. 102 °C ila 118 °C arasındaki bir sıcaklık aralığında sıcaklığa bağlı olarak genleşmesi veya kontaklanmasıyla gerçekleşir. Hedeflenen sıcaklık yak. 105 °C. Sıcaklık 118 °C olduğunda küresel döner sürgülü valf tam olarak açıktır.

Soğutma maddesi termostatı ısıtma elemanının kumanda edilmesiyle, ilave olarak soğutma maddesi termostatının açılması ve kapatılmasına elektronik olarak etki edilebilir. Bu işlem tam değişken şekilde ve motorik taleplere bağlı olarak gerçekleşir.

Soğutma maddesi termostatı içindeki küresel döner sürgülü valf aşağıdaki konumlara alınabilir:

 Kapalı

 Açılarak (karışık işletim)

 Açık (soğutma işletimi)

P20.10-2527-76

Soğutma maddesi termostatı kapalı

Soğutma maddesi termostatının küresel döner iticisi (48b) aşağıdaki koşullar sağlandığında kapalıdır:

 Soğutma maddesi sıcaklığı yakl. 102 °C'nin altında

 Soğutma maddesi termostatı ısıtma elemanı (R48) akımsız ise

 Tam yük talebi yoksa

Bu konumda soğutma maddesi, motor yağı ısı değiştiricisi ve egzoz turboşarjla birlikte motor soğutma devresinden ve ihtiyaca göre yolcu bölümü kaloriferi için kalorifer ısı değiştiricisinden geçerek akar. Motor radyatörü soğutma maddesi devrine dahil değildir. Bu sayede soğutma maddesi çabuk ısıtılır.

Hızlı ısınma sayesinde motor oldukça çabuk çalışma sıcaklığına ulaşır, bu sayede yakıt tüketimi üzerine olumlu etki yapılır.

P20.10-2528-76

Açılan soğutma maddesi termostatı (karışık işletim)

Küresel döner itici (48b) aşağıdaki koşullardan biri yerine geldiğinde açılmaya başlar:

 Starttan sonra ilk kez yakl. 102 °C'lik soğutma maddesi sıcaklığına ulaşıldığında (tam yük talebi olmamalı)

 Soğutma maddesi termostatı ısıtma elemanına (R48) akım verildiğinde.

Yakl. 102 °C ila 118 °C soğutma maddesi sıcaklığı aralığında veya soğutma maddesi termostatı ısıtma elemanının (R48) akımla beslenmesi durumuna göre genleşme denetim elemanı (48a) genleşmeye başlar ve küresel döner sürgülü valfi (48b) kumanda eder. Kürsel döner sürgülü valf motor radyatörüne giden bağlantıyı açar. Küresel döner sürgülü valfin (48b) açılma enine kesiti çapı, genleşme denetim elemanının (48a) sıcaklığı ile veya soğutma maddesi sıcaklığı ile orantılıdır. Bu sayede soğutma maddesinim motor radyatörüne giden hacimsel debisi ihtiyaca uygun olarak değiştirilir.

Soğutma maddesi termostası açık (soğutma işletimi)

Yakl. 118 °C'lik soğutma maddesi sıcaklığına ulaşıldığında küresel döner sürgülü valf (48b) tamamen açıktır ve soğutma maddesi sınırlanmadan motor radyatörü üzerinden akabilir.

Elektronik ayar

Eğer soğutma maddesi termostatının ısıtma elemanı (R48) ME kumanda cihazı tarafından işletim koşullarına bağlı olarak kumanda ediliyorsa, tam olarak açılma düşük sıcaklıklarda da gerçekleşebilir.

Bunun için aşağıdaki veriler ME kumanda cihazı tarafından okunur:

 Emiş havası sıcaklığı

 Dış sıcaklık

 Motor devir sayısı

 Motor yükü

Kumanda işlemi bir şase sinyali üzerinden gerçekleşir. Gerilim beslemesi, "klemens 87 M2" üzerinden gerçekleşir.

Motorik taleplere bağlı olarak yüksek veya daha düşük bir soğutma maddesi nominal sıcaklığı ayarlanabilir.

Yüksek bir soğutma maddesi nominal sıcaklığı için (yakl. 105 °C), genleşme denetim elemanının (48a) ilave ısıtılması sayesinde mekanik bir ayarlama 106 °C'den itibaren desteklenir. 110 °C sıcaklıkta soğutma maddesi termostatı (R48) ısıtma elemanı tam olarak akımla beslenir, bu da küresel döner sürgü valfinin (48b) tam açılmasını sağlar. Yüksek bir soğutma maddesi sıcaklığı kısmi yük işletiminde uygun bir güç seviyesi sağlar, bu sayede yakıt tüketimi üzerine olumlu etki yapılır.

Düşük soğutma maddesi nominal sıcaklığı 85 °C'dir. Bu esnada soğutma maddesi termostatı ısıtma elemanı (R48) çevre koşullarına değişken olarak uyarlanan bir ön kumanda işlemine bağlıdır. Yazın ve yüksek dış sıcaklıklarda soğutma maddesi termostatı ısıtma elemanı (R48) 80 °C'de bile, kritik sıcaklık aralıklarını önlemek için tam olarak akımla beslenmiş olabilir. Kışın ve düşük dış sıcaklıklarda soğutma maddesi termostatı ısıtma elemanı (R48) maksimum gücün % 30 ila 50'si arası akımla beslenir.

Tam yük işletiminde düşük bir soğutma maddesi sıcaklığı motor gücüne pozitif etki yapar, çünkü emiş havası daha az ısıtılır.

Elektrikli soğutma maddesi pompası ile start (marş) sonrası aşaması

Marş sonrası aşamasında, elektrikli soğutma maddesi pompasının devreden çıkarılmasıyla soğutma maddesi sirkülasyonu (devir daimi) kesintiye uğratılır. Eksik olan soğutma nedeniyle motor daha çabuk ısınır ve egzoz emisyonları azalır.

Aşağıdaki koşullar oluştuğunda elektrikli soğutma maddesi pompası soğuk marş esnasında kapatılır:

 Soğutma maddesi sıcaklığı 75 °C'nin altında

 İklimlendirme kumanda cihazı tarafından "Isıtma" talebi yoktur

''Isıtma'' talebi vasıtasıyla elektrikli soğutma maddesi pompası kumanda edilir. Bu sayede araç içi hızlıca ısıtılır.

Elektrikli soğutma maddesi pompasının kapatılmasına ilişkin koşullar artık yerine gelmiyorsa, ME kumanda cihazı elektrikli soğutma maddesi pompasını yeniden kumanda eder. Soğutma maddesi sirkülasyonu böylelikle yeniden sağlanmış olur.

P01.10-3413-06

Düşük ısı devresi 1

Entegre marş motoru alternatörü ve marş motoru alternatörü kumanda cihazı suyla sıvı soğutmalı turboşarj soğutucusu düşük sıcaklık devresi 1'deki soğutucuya bağlanmıştır.

Düşük sıcaklık devresi 1'deki soğutma maddesi, devredeki belirli noktalarda aşırı ısınmaları önlemek için sürekli devirdaim yaptırılır. Bunun için tahrik aksam kumanda cihazı düşük sıcaklık devresi devir daim pompası 1 tahrik aksam LIN (LIN C3) üzerinden yönetilir.

Düşük sıcaklık devresi 1'deki hacimsel debisinin ayarı düşük sıcaklık devresi yönlendime valfı üzerinden gerçekleşir. Tahrik aksam kumanda cihazı düşük sıcaklık devresi kumanda değiştirme valfını ihtiyaca göre ve tanım alanı kumandasına göre tahrik aksam LIN üzerinden kumanda eder.

Ayarlama işlemi öncelikle aşağıdaki değişkenlere bağlıdır:

 Çevre sıcaklığı

 Turboşarj havası sıcaklığı

 Motor yükü

 Düşük ısı devresi 1'de soğutma maddesi sıcaklığı

Tahrik aksam kumanda cihazı düşük sıcaklık devresi sıcaklık sensörünün sinyallerini doğrudan okur.

Düşük sıcaklık devresi 2

DC/DC-konvertörü kumanda cihazı ve 48-V-araç şebekesi aküsü düşük sıcaklık devresi 2 üzerinden soğutulur. Düşük sıcaklık devresi 2'deki soğutma maddesi düşük sıcaklık devresi devirdaim pompası 2 tarafından devirdaim yaptırılır.

Tahrik aksam kumanda cihazı tahrik aksam LIN üzerinden düşük sıcaklık devresi devirdaim pompası 2'yi ihtiyaca göre düşük sıcaklık devresi 2'de soğutma maddesi sıcaklığına göre ayarlar. Bunun için tahrik aksam kumanda cihazı düşük sıcaklık devresi 2 sıcaklık sensörünün sinyallerini doğrudan okur.

Aşırı ısınma koruması

Aşırı ısınma koruması motoru ve katalizatörü termik yüklenmeden oluşan hasarlara karşı korumaktadır.

Tehlikeli termik yüklenmelerde ME kumanda cihazı aşağıdaki önlemleri almaktadır:

 Kontak işlemi motor yüküne ve devir sayısına bağlı olarak yakl. 90 °C'lik soğutma maddesi sıcaklığı ve yakl. 20 °C'lik turboşarj sıcaklığında "geç" yönüne ayarlanır.

 Gaz kelebeğinin deliği gaz kelebeği ayar motoru (M16/6m1) üzerinden, motor yüküne ve devir sayısına bağlı olarak küçültülür.

 Enjeksiyon süresi düşük hava kütlesine göre uyarlanmıştır. Bunun için ME kumanda cihazı aşağıdaki yapı parçalarını kumanda eder:

 Silindir 1 yakıt enjektörü (Y76/1)

 Silindir 2 yakıt enjektörü (Y76/2)

 Silindir 3 yakıt enjektörü (Y76/3)

 Silindir 4 yakıt enjektörü (Y76/4)

 Silindir 5 yakıt enjektörü (Y76/5)

 Silindir 6 yakıt enjektörü (Y76/6)

 Soğutma maddesi termostatındaki döner sürgülü valf soğutma maddesi termostatı ısıtma elemanının kumandası sayesinde tam olarak açılmaktadır.

Fan kumandası

Tahrik aksam kumanda cihazı fan motorunu (M4/7) tahrik aksam-LIN üzerinden 0 ve 100 % arasında güç kontrollü olarak kumanda etmektedir. Kumanda işleminin hatalı olması halinde fan motoru azami devir sayısı (fanın acil durum çalışması) ile döner.

Fan ilave çalışması

Fan motoru "kontak KAPALI" durumdayken, soğutma maddesi ısısı ya da motor yağ ısısı öngörülen azami değeri aştığında 6 dk. kadar ilaveten çalışır. Bu durumda akü geriliminin çok fazla düşmesi durumunda fan ilave çalışması bastırılır.

Radyatör kaplaması klapeleri (Code 2U1 (radyatör panjuru) ile)

Yakıt tüketimini (daha az hava direnci ile) azaltmak için radyatör kaplaması klapeleri kapatılır. Ayrıca motorun soğutulması azaltılır ve motorun dışarı verdiği ses sönümlenir. Radyatör kaplaması klapeleri aşağıdaki ön koşullar altında açılır:

 Soğutma maddesi sıcaklığı > 105 °C

 Turboşarj hava sıcaklığı > 34 °C

 Araç hızı > 180 km/h

 Fan gücü > % 30

Tahrik aksam kumanda cihazı aşağıdaki ayar motorlarını tahrik aksam LIN üzerinden kumanda eder:

 Ayar motoru (M2/37) (Tip 222)

 Üst radyatör kaplaması klaperi ayar motoru (M2/38) (Tip 213, 238, 257)

 Alt radyatör kaplaması klaperi ayar motoru (M2/39) (Tip 213, 238, 257)

Radyatör kaplaması klapeleri ön koşullar artık yerine gelmiyor ve motor kapalı ise kapatılır.

 Acil durum fonksiyonu:
Ayar motorlarının yay ön gerilimi nedeniyle bir hatalı çalışma olması halinde radyatör kaplaması klapeleri aniden duyulabilir sesle açılır.

 Temizleme konumu:
Kontak kilidindeki anahtarı 2 konumuna döndürün (Motor çalıştırılmamalıdır). Radyatör kaplaması klapeleri yakl.120 s. sonra kendilinden açılır.