Konum belirleme ve hedef kılavuzu fonksiyonu

Genel

Konum belirleme ve hedef kılavuzu fonksiyonu aşağıdaki kısmi işlemlere ayrılır:

 Küresel konum belirleme sistemi (GPS) konum belirlemesi ile ilgili genel

 GPS pozisyon belirleme fonksiyonu

 Standart konum belirleme sistemi ile ilgili genel

 Standart pozisyon belirleme fonksiyonu

 Sonradan kalibrasyon

 Rota hesaplaması ile ilgili genel bilgiler

 Ses çıkışı ile hedef kılavuzu fonksiyonu

 Dinamik rota kılavuzu ile ilgili genel

 Dinamik rota kılavuzu fonksiyonu

----------------------------------------------------------------------------------------

Fonksiyonun gerçekleşmesi için gerekli ön koşullar

 "Uç 30 AÇIK" durumunun mevcut olması.

 Oto Pilot Sisteminin (OPS) hatasız çalışması

 GPS anten sisteminde hata olmaması.

 En az 3 GPS-uydusu sinyalinin mevcut olması.

 ESP kumanda kutusu (N47-5) ile iletişimin hatasız olması

 Sürüş hedefinin girilmiş olması.

 Rota hesaplamasının gerçekleştirilmiş olması.

----------------------------------------------------------------------------------------

Genel GPS-pozisyon belirleme

GPS uydu destekli bir yer tayini sistemidir. Dünya çapında hizmet verir. GPS-uyduları sürekli olarak zaman ve konum verileri (enlem ve boylam) göndermektedir. GPS-yer tayini, aracın taşınmasından (örn. tren, feribot ve çekici taşımaları) sonra kesinlikle vazgeçilmezdir. Bir GPS-yeni yer tayini işlemi (uydu bağlantısının kesintiye uğramasından sonra) birkaç dakika sürebilir (cihaz ilk kez çalıştırıldığında 20 dakikaya kadar).

Yer tayini hassasiyeti ve asıl hesaplama, farklı uydular tarafından eş zamanlı olarak gönderilen sinyallerin geçiş süresi ölçümüne dayanmaktadır. Önemli bir ön koşulu ise uydulardaki ve alıcıdaki saatlerin senkron olması oluşturur. Bunun için alıcı yine uydu sinyallerinin yardımıyla mümkün olan bir otomatik zaman düzeltmesine sahiptir.

----------------------------------------------------------------------------------------

GPS-pozisyon belirleme işlemi fonksiyon akışı

GPS sinyalleri radyo kumanda parçası ve navigasyon ünitesine (A2/56) entegre edilmiş olan GPS-alıcısı tarafından, doğrudan GPS anteninden (A2/49a2) alınır. GPS-sinyallerinden radyo kumanda parçası ve navigasyon ünitesi artık aracın (alıcı) güncel pozisyonunu hesaplar. Bunun haricinde, GPS ile hesaplanmış olan konumların sıralaması yardımı ile aracın seyir yönü belirlenir.

 GPS sinyallerinin alınması esnasında oluşabilecek hatalar

GPS'in gigahertz (GHz)-alanında (mikro dalgalar) çalışması nedeni ile ve sinyallerin zayıf olmasından dolayı, aşağıda sayılmış olan durumlar neticesinde alım parazitleri meydana gelebilir:

- Atmosfere bağlı sorunlar, örn. kötü hava şartları, su buharı, sis

- Sinyallerin refleksiyonu nedeniyle çok yollu alım, örn. bina duvarlarında

- Sinyallerin engellenmesi, örn. üstü kapalı bölgelerde ve tünellerde, yüksek binalar nedeniyle, ağaçlar nedeniyle

----------------------------------------------------------------------------------------

Genel standart pozisyon belirleme işlemi

Standart pozisyon belirleme işlemi GPS-pozisyon belirleme işlemine paralel olarak gerçekleşir: Radyo kumanda parçası ve navigasyon ünitesinin standart pozisyon belirleme işlemi için aşağıdaki bilgilere ihtiyacı vardır:

- Tekerlek devir sayısı sinyalleri

- Katedilen yol verileri

- Araç yönü (kumpas yönü)

- Seyir yönü ile ilgili veriler (geriye veya ileriye doğru)

Standart pozisyon belirleme işlemi fonksiyon akışı

Standart pozisyon belirleme işlemi için radyo kumanda parçası ve navigasyon ünitesinin aşağıda belirtilmiş olan yapı parçalarına ait sinyallere ihtiyacı vardır:

- ESP kumanda kutusundaki tekerlek devir sayısı sinyallerinin tespiti için; Sol ön devir sayısı vericisi (L6/1), sağ ön devir sayısı vericisi (L6/2), sol arka devir sayısı vericisi (L6/3), sağ arka devir sayısı vericisi (L6/4)

- Araç yönünün tespiti için; radyo kullanım oarçası ve navigasyon ünitesine entegre edilmiş olan dönme oranı sensörü (Gayro sensörü)

----------------------------------------------------------------------------------------

- Araç yönü ile ilgili verilerin tespiti için ESP kumanda kutusu

Radyo kumanda parçası ve navigasyon ünitesi, listelenen devir sayısı sensörlerinden tekerlek devir sayısı sinyallerini aşağıdaki yoldan alır:

- Direkt hat

- ESP kumanda kutusu

- Control Area Network veri hattı sınıf C (motor bölümü) (CAN-C)

- Merkezi arabirim kumanda kutusu (N93)

- Control Area Network Bus Sınıf B (araç içi) (CAN-B)

Radyo kumanda parçası ve navigasyon ünitesine entegre edilmiş olan dönme oranı sensörünün (Cayro sensör) verileri radyo kumanda parçası ve navigasyon ünitesinde dahili olarak aktarılır.

----------------------------------------------------------------------------------------

Seyir yönü (ileri veya geri) ile ilgili verileri radyo kumanda parçası ve navigasyon ünitesi aşağıdaki yoldan alır:

- Direkt hat

- ESP kumanda kutusu

- CAN-C

- Merkezi arabirim kumanda kutusu

- CAN-B

Ardından radyo kumanda parçası ve navigasyon ünitesinde, katedilen yol ve araç yönü ile seyir yönü de dikkate alınarak güncel araç pozisyonu (enlem ve boylam) hesaplanır.

Radyo kumanda parçası ve navigasyon ünitesi, direksiyon açısı sensöründen (N49) direksiyon açısı sinyalini aşağıdaki yoldan alır:

- Muhafaza borusu modülü (N80)

- CAN-C

- Merkezi arabirim kumanda kutusu

- CAN-B

----------------------------------------------------------------------------------------

 Standart konum belirleme hesaplaması yakl. her saniyede bir kez uygulanır.

 Standart pozisyon belirleme işlemi esnasında konumlama hataları

"Uç 15 KAPALI" (kontak kapalı) iken geri kayma, aracın taşınması ve yuvarlak giriş ve çıkışlara sahip otopark ve kapalı garajlarda seyredilmesi, standart pozisyon belirleme işleminin hatalı sonuçlanmasına yol açar. Sapma, radyo kumanda parçası ve navigasyon ünitesine entegre edilmiş olan navigasyon bilgisayarı tarafından bu durumlarda otomatik olarak düzeltilir.

Sonradan kalibrasyon

Lastik aşınması nedeniyle lastik çevresi sürekli olarak sonradan kalibre edilmelidir. Bu otomatik olarak gerçekleşir ve harita destekli pozisyon belirleme işlemi yardımıyla tespit edilen farkı kullanır. Bu fark 2 dönme noktası arasında hesaplanan ve gerçekten katedilen yol arasındaki farktan meydana gelmektedir.

----------------------------------------------------------------------------------------

Rota hesaplaması ile ilgili genel bilgiler

"Özel seçim" altında aşağıda yer alan yol bölümleri, rota hesaplamasından çıkarılabilir:

- Otoban

- Ücretli yol

- Ücretli otoban

- Feribotlar veya araç nakliyesi

- Tünel

Rota hesaplaması ayarlanan opsiyonlara mümkün olduğunca uyularak gerçekleşir. Opsiyonlara uymak mümkün değilse, ayarlanan opsiyonlar ilgili yol bölümleri için dikkate alınmaz ve bir bildirim görüntülenir ve akustik olarak verilir. Ayarlanan kriterler ve opsiyonlar her zaman gösterilebilir ve değiştirilebilir. Hesaplama işleminden sonra rota ok piktogramları vasıtasıyla gösterilir ve "Rota hesaplanmıştır" bilgisi akustik olarak verilir.

----------------------------------------------------------------------------------------

Ses çıkışı ile hedef kılavuzu fonksiyon akışı

Entegre edilmiş olan navigasyon bilgisayarı sürekli olarak rota hesaplamasının verilerini pozisyon tespitinin verileri ile karşılaştırır ve hedef kılavuzu için gerekli tedbirleri buradan çıkarır. Hedef kılavuzu için olan ses çıkışı Media Oriented System Transport (MOST)'a bırakılır ve ardından Code 810, ses sistemi olduğunda ses sistemi amplifikatöründe (N40/3) güçlendirilir.

Audio sinyalleri direkt hatlar üzerinden aşağıda yer alan hoparlörlere ulaşır:

- Sol ön kapı hoparlör grubu (H4/1)

- Sağ ön kapı hoparlör grubu (H4/2)

- Ön göğüs ortası hoparlörü (Centerfill) (H4/27)

 Code (810) ses sistemi olmayan araçlarda ses çıkışı, radyo kumanda parçası ve navigasyon ünitesi üzerinden, direkt hatlar aracılığıyla aşağıda yer alan hoparlörlere aktarılır:

----------------------------------------------------------------------------------------

Dinamik rota kılavuzu ile ilgili genel bilgiler

Dinamik rota kılavuzunda güncel trafik durumu dikkate alınmaktadır. Trafik durumu ile ilgili bilgiler, Radio Data Sysytem/Traffic message Channel (radyo veri sistemi/trafik bilgi kanalı) (RDS/TMC) fonksiyonu sayesinde ultra kısa dalga (UKD) üzerinden alınabilir. Güncel trafik durumu ile ilgili bilgiler, özel olarak donatılan bir radyo kurumu tarafından bölgeye özel olarak UKD üzerinden yayınlanır. Bunun için uygun bir UKD/RDS-istasyonu ayarlanmalıdır. Trafik veri hafızası, trafik bilgilerini çözer ve bunları talep üzerine dahili olarak navigasyon bilgisayarına aktarır. Rotanın değiştirilip değiştirilmeyeceği ile ilgili kararı navigasyon bilgisayarı verir.

Dinamik rota kılavuzu fonksiyon akışı

Radyo kumanda parçası ve navigasyon ünitesinin UKD alıcısı trafik mesajlarını sol anten kuvvetlendirici modülünden (A2/64) ve sağ anten kuvvetlendirici modülünden (A2/65) (sadece Tip 211.2) alır ve bunları radyo kumanda parçası ve navigasyon ünitesindeki

trafik verileri hafızasına aktarır.

Trafik mesajları radyo kumanda parçası ve navigasyon ünitesindeki trafik verileri hafızasına kaydedilir ve entegre edilmiş olan navigasyon bilgisayarının hizmetine sunulur. Dinamik rota kılavuzunun ses çıkışı MOST'a aktarılır ve ardından ses sistemi amplifikatörü kumanda kutusunda (Code 810 Ses sistemi olduğunda) güçlendirilir. Audio sinyalleri direkt hatlar üzerinden, aşağıda yer alan hoparlörlere ulaşır:

- Sol ön kapı hoparlör grubu (H4/1)

- Sağ ön kapı hoparlör grubu (H4/2)

- Ön göğüs ortası hoparlörü (Centerfill) (H4/27)