Yüksek voltaj aküsünün şarj edilmesi |
11 | Wallbox (Duvar elektrik panosu)/Şarj istasyonu |
12 | Şarj kablosu |
G10 | Doğru akım şarjı/Alternatif akım araç prizi |
S54.10-A070-76
Genel bakış
Bu doküman aşağıdaki bilgileri içerir:
Genel bilgiler
Fonksiyon ön şartları
Araç prizi
Araç prizindeki LED'lerin gösterge konsepti
Yüksek voltajlı akünün şarj etme seçenekleri ve şarj süreleri
Alternatif akım şarjı
Doğru akım şarjı
ŞARJ İŞLEMİ
Şarj işlemini sonlandırın.
Şarj kablosu
Genel bilgiler
Elektrikli aracın önceden istasyonel olarak şarj edilmesi gereken elektrik enerjisi yüksek voltajlı akü (G1/29) tarafından hazırda tutulur.
Şarj işlemi, şarj kablosu doğru akım şarjı/alternatif akım şarjı araç prizine (G10) bağlandığı anda otomatik olarak algılanır.
Kullanılabilirlik durumuna göre yüksek voltaj aküsü aşağıdaki akım türleri ile şarj edilebilir:
Alternatif akım
Doğru akım
Tüm şarj işlemi denetlenir. Şarj cihazı ve enerji kaynağı (örn. şarj istasyonu) şarj kablosundaki bir veri hattı üzerinden iletişim kurar.
Fonksiyon ön şartları
Şanzıman "P" konumunda.
Tahris sistemi çalıştırılmadı.
Merkezi kilitleme sisteminin kilidi açık.
Motor kaputu kapalı (doğru akım şarjı).
Şarj kablosu gergin değil.
Araç prizi |
1 | Araç prizi kapağı |
2 | Kilitleme ve/veya kilit açma LED'i |
3 | Şarj kontrol-LED'i |
4 | Alternatif akım şarjı bağlantısı |
5 | Doğru akım şarjı bağlantısının genişletilmesi |
G10 | Doğru akım şarjı/Alternatif akım araç prizi |
S145/2 | Şarj kesintisi tuşu |
S54.10-A071-76
Araç, Avrupa Birliğinin bir Tip Combo2 araç prizine sahiptir. 2 fazlı doğru akım şarjı/alternatif akım şarjı araç prizi ön tamponda bulunur.
Araç prizi kapağı (1), araç ile birlikte merkezi olarak kilitlenir ve kilidi açılır. Araç prizi kapağı (1) üst bölgede sağa bastırılarak açılır.
Araç, araç prizi üzerinden kamuya açık şarj istasyonlarından ve ayrıca evde bir şebeke prizinden veya bir duvar tipi şarj ünitesinden şarj edilebilir.
Tahrik sistemi çalışırken (kombine göstergenin çok fonksiyonlu ekranındaki "READY" göstergesi yanar) araç prizi kapağı (1) açılamaz.
Araç prizindeki LED'lerin gösterge konsepti
Kilitleme veya kilit açma LED'i (2) şarj kablosu soketi kilidinin güncel durumunu gösterir.
Şarj kontrol LED'i (3) şarj işleminin güncel durumunu gösterir.
Görüntüleme konsepti |
LED | Gösterge | Anlamı |
Kilitleme ve/veya kilit açma LED'i (2) | beyaz yanar | Araç prizinin kilidi açıldı. Şarj kablosunu takın veya çıkartın. |
Beyaz renkte yanıp sönmesi | Kilitleme veya kilit açma sırasında arıza | |
Şarj kontrol-LED'i (3) | Turuncu renkte yanıp sönmesi | Bağlantı kuruluyor |
Yeşil renkte yanıp sönmesi | aktif enerji akışı | |
Turuncu renkte yanması | Şarj molası | |
Yeşil renkte yanması | Şarj işlemi kapandı | |
Kırmızı renkte yanıp sönmesi (yaklaşık 90 saniye süreyle). | Şarj işlemi esnasında arıza |
Yüksek voltajlı akünün şarj etme seçenekleri ve şarj süreleri
Yüksek voltajlı akü hem alternatif akım ("mod 2" veya "mod 3") hem de doğru akım ("mod 4") ile şarj edilebilir.
Şarj imkanları:
Seyir sırasında reküperasyon aracılığıyla şarj
Aşağıda belirtilen üzerinden istasyonel (sabit) alternatif akım şarjı:
Şebeke prizi ("mod 2")
Duvar tipi şarj ünitesi ("mod 3")
Şarj istasyonu ("mod 3")
Aşağıda belirtilen üzerinden istasyonel (sabit) doğru akım şarjı:
Hızlı şarj istasyonu ("Mod 4")
"Mod 4" (opsiyonel olarak 110 kW'a kadar şarj gücü) ile şarj işleminde yüksek voltajlı akü yakl. 45 dakikada tekrar tamamen şarj edilebilir.
"Mod 3" (11 kW şarj gücü) ile şarj işleminde şarj süresi yaklaşık 10 saattir.
Şarj süresi "mod 3" kullanılabilir akü kapasitesinin % 0 ile 100'ü arasındaki alternatif akım şarjı için geçerlidir. Şarj süresi "mod 4" kullanılabilir akü kapasitesinin (enerji kapasitesi) % 10 ile 80'i arasındaki doğru akım şarjı için geçerlidir.
Çevre sıcaklığı ne kadar düşükse, şarj süresi de o kadar uzar. Ayrıca şarj süresini çevre sıcaklığı ve şarj seviyesinin yanı sıra şarj gücü de belirler. Şarj gücü; şebeke gerilimine, akım gücüne ve şebeke bağlantısının türüne bağlıdır.
Alternatif akım şarjı
Yüksek voltajlı akü (N83/11) için alternatif akım şarj cihazı yüksek voltajlı akünün şarj edilmesi için bir alternatif akım kaynağı sağlar. Harici gerilim kaynağının (örneğin şarj istasyonu) alternatif akım gerilimini doğru akım gerilimine dönüştürür. Doğru akım gerilimi doğru akım şarj bağlantısı ünitesi üzerinden yüksek voltaj aküsüne iletilir.
Yüksek voltajlı akü için olan alternatif akım şarj cihazı aracın ağ bağlantısı mimarisine bağlıdır.
Doğru akım şarjı
Doğru akım şarj bağlantı ünitesi (N24/6) harici doğru akım kaynağına bağlı olan yüksek voltajlı akünün şarj sürecini denetler ve kumanda eder (örn. şarj istasyonu).
Doğru akım şarj bağlantı ünitesi aracın ağ bağlantı mimarisine bağlıdır.
Araç prizi bir gerilim kaynağı ile bağlandığı anda, doğru akım şarj bağlantı ünitesi bir kumanda hattı üzerinden şarj kablosundaki kontrol kutusu (panosu) ile ve/veya şarj istasyonunu ile iletişim kurar. Bu esnada gerilim kaynağının güç verileri aktarılır ve doğru akım şarj bağlantı ünitesinin çektiği akım buna göre uyarlanır. Doğru akım şarj bağlantı ünitesi şarj işlemini ancak ondan sonra başlatır.
Eğer doğru akım gerilimine sahip bir gerilim kaynağı mevcutsa, yüksek voltaj aküsü sadece doğru akım şarj bağlantı ünitesi üzerinden şarj edilebilir.
Ayrıntılı bilgiler "Doğru akım şarj bağlantısı ünitesi detay bilgisi" dokümanında mevcuttur.
ŞARJ İŞLEMİ
Şarj kablosu araca bağlıysa, tahrik sistemi çalıştırılamaz ve araç hareket ettirilemez. Şarj kablosu takılıyken kalkış yapmaya çalışıldığında, kombine göstergenin çok fonksiyonlu ekranında "Şarj kablosu takılı" göstergesi belirir.
Şarj kablosu soketi, istem dışı çıkartılmaya karşı korunmak için araç prizindeki bir ayar motoru üzerinden kilitlenir.
Harici şarj işleminde öncelikle şu yapı parçaları katılır ve CAN bağlantısı üzerinden birbiriyle iletişim kurarlar:
Elektronik kontak kilidi kumanda cihazı (EZS) (N73)
Kombine gösterge kumanda cihazı (KI) (A1/1)
Tahrik aksamı kumanda kutusu (N127)
Doğru akım şarj bağlantı ünitesi (N24/6)
Yüksek voltaj aküsü (N83/11) için alternatif akım şarj cihazı
DC/DC konvertörü kumanda cihazı (N83/3)
Yüksek voltajlı akü (G1/29)
Doğru akım şarjı/Alternatif akım şarjı araç prizi (G10)
Şarj işlemi başladığında, kombine göstergede şarj tahmini gösterilir. Şarj tahmini ya ayarlanan bir hareket etme zamanına yönelik tahmini şarj seviyesini ya da yüksek voltajlı akünün tamamen şarj olacağı zamanı gösterir.
Sürücü aşağıda belirtilen şarj türlerini seçebilir ve ayarlayabilir:
Anında şarj: Yüksek voltaj aküsünün şarj işlemi derhal başlatılır.
Kalkış zamanı ile birlikte şarj: Şarj işlemi kalkış zamanında bitmiştir.
Kalkış zamanının ayarlanması örn. ön klimatizasyondan faydalanma ile ilgilidir.
Araç şebekesi prizinde şarj ederken, lokal şebekeye fazla yüklenilmesini önlemek için gerekli durumlarda şarj akımı sınırlandırılmalıdır. İzin verilen azami şarj akımı bu nedenle şarj kablosundaki kontrol kutusu veya alternatif olarak araç ayarları üzerinden ayarlanabilir. En son seçilen değer, yeniden yapılan değişikliğe kadar muhafaza edilir.
Akülerin, doğası gereği soğuk durumdayken ideal şekilde şarj edilemeyecekleri dikkate alınmalıdır. Yüksek voltajlı akünün sıcaklığı 15 °C'nin altındaysa, yüksek voltajlı akü alternatif akım şarj cihazının azami şarj gücü ile şarj edilemez. Bundan dolayı akü bloğu, akü sıcaklığı yaklaşık 15 °C'nin altındaysa şarj sırasında ısıtılır. Yaklaşık 15 °C'ye ulaşıldığında akü ısıtması tekrar kapatılır.
Bu nedenle şarj işleminin yüksek veya düşük sıcaklıklarda ve güneşli havalarda dahi kapalı mekanlarda veya garajlarda yapılması avantaj sağlar.
Yüksek voltajlı akünün şarj süresi, aşağıda belirtilen faktörlere bağlıdır:
Kalan şarj seviyesi
Şarj kapasitesi
Şarj türü (alternatif akım veya doğru akım)
Çevre sıcaklığı
Aküler tamamen şarj edildikten sonra kombine göstergede her zaman % 100 şarj seviyesi ve azami menzil gösterilir.
Hem sürüş hem de şarj sırasında gerekirse 12 voltluk devre ağının devre ağı aküsü, yüksek voltajlı devre ağının enerji transferiyle şarj edilir.
Şarj işlemi sırasında sıcaklığa bağlı olarak fan ve akü soğutma sistemi duyulur şekilde devreye girebilir.
Araç uzun park zamanları esnasında alternatif akım ağına bağlıysa ("Mod 2" veya "Mod 3"), yüksek voltajlı akü gerektiğinde veya elektrikli tüketicilerin aktivasyonunda (örn. ön iklimlendirme) otomatik sonradan şarj edilir.
Şarj işleminin sonlandırılması
Ön şartlar:
Aracın kilitleri açılmış olmalı veya araç anahtarı ile araç prizi arasındaki mesafe 1 m'den fazla olmamalıdır. Bunun için araç anahtarı pilinin yeterince dolu olması gerekir.
Şarj işlemi şarj kesintisi tuşuna (S145/2) basılarak sonlandırılır. Ardından kilitleme veya kilit açma LED'i (2) beyaz renkte yandığında araç prizinin kilidi açılmıştır.
Şarj kesintisi tuşu yerine 2 saniye içerisinde dört kez araç anahtarının kilit açma düğmesine de basılabilir. Ardından kilitleme veya kilit açma LED'i (2) beyaz renkte yandığında araç prizinin kilidi açılmıştır.
Araç prizinin kilidi açıldıktan sonra şarj kablosunun soket bağlantısı 30 saniye içerisinde araç prizinden ayrılmalıdır. Araç prizi ancak alternatif akım şarjına ("mod 2" veya "mod 3") müteakiben 30 saniye sonra tekrar kilitlenir ve şarj işlemi sürdürülür.
Merkezi kilitleme sistemi şarj kablosu soketinin kilidini açmazsa, araç prizinde bulunan bir manuel kilit açma tertibatının çekilmesi gerekir.
Şarj kablosu |
A | Şarj kablosu (Code E4L (Wallbox/Şarj istasyonu şarj kablosu Tip 2 (Mode 3) 4m) ile) |
B | Şarj kablosu (Code E8L (Wallbox/Şarj istasyonu şarj kablosu Typ 2 (Mode 3) 8m) ile) |
C | Kablo kontrol kutulu şarj kablosu (Mode 2) |
S54.10-A043-75
Özel donanım olarak aşağıda belirtilen çeşitli şarj kabloları seçime sunulur:
Şarj kablosu (A), Code E4L (Duvar elektrik panosu/şarj istasyonu şarj kablosu Tip 2 (Mode 3) 4m)), spiral kablo olarak 4 metrelik toplam uzunlukta
Şarj kablosu (B), Code E8L (Duvar elektrik panosu/şarj istasyonu şarj kablosu Tip 2 (Mod 3) 8m)), düz, pürüzsüz modelde 8 metrelik toplam uzunlukta
Şarj kabloları, Avrupa Birliği'nin alternatif akım bağlantılarına yönelik standart soket bağlantısı olarak serbest bırakılan tip 2'ye uygundur ve aracın bir duvar tipi şarj ünitesinde veya şarj istasyonunda şarj edilmesi için kullanılabilir. Kod tanımlamasında belirtilen, şarj kablolarındaki "Mode 3" standardı, kabloda bir kontrol kutusu olmadan doğrudan şarjı tanımlamaktadır.
Ayrıca aksesuar olarak kablo kontrol kutusu (panosu) olan bir şarj kablosu (C) temin edilebilir. Standart "Mode 2" her zaman bir kablo kontrol kutusuna sahiptir, böylece araç örn. bir Schuko soket ile ev tipi elektrik şebekesi üzerinden şarj edilebilir. Bir Wallbox kullanımı "Mode 2"de yoktur.
Kablo kontrol kutusu olası fazları kapatır veya açar ve mevcut bir koruma devresindeki mevcut elektrik devresini kontrol eder. 230 V'luk klasik ev tipi elektrik şebekesinde şarj kablosunun bir fazı ile şarj edilir ve her iki fazla şarj edilmez. Bu nedenle 10 amperlik şarj kablosunun azami şarj gücü biraz düşüktür. Bu da daha uzun şarj sürelerine neden olur. Uygun olmayan durumda yakl. 2 ila 3 kW'lik bir şarj gücü ve/veya 3 katı bir şarj süresi hesaplanmalıdır. Şarj işlemi sırasında araç tarafındaki şarj kablosu soketi kilitlidir.
Şarj kabloları uzatılmamalıdır.
Atıfta bulunulan belgeler
- gf0800s9999tri Elektronik araç sistem yapı parçalarına genel bakış
- gf4770s0004tri Doğru akım yükleme bağlantı ünitesi detaylı bilgi