Lambda regülasyonu fonksiyonu

Lambda ayarı genel fonksiyon koşulları

 Klemens 87 (Motor yönetimi) AÇIK olmalı

 Motorun çalışır durumda olması

 Katalizatör öncesi Lambda sondasının (G3/2) işletme sıcaklığına ulaşılmış olması

 Gaz kesme işletiminin etkin olmaması

Lambda ayarı genel bilgiler

Katalizatörde (üç yollu katalizatör) yüksek bir egzoz gazı konversiyonuna (dönüşümüne) ulaşmak için karışım bileşimi, yakma havası oranı dar sınırlar içerisinde Lambda (λ) = 1 değerinde hareket ettirilir.

Bunun için ME kumanda cihazı (N3/10) aşağıdaki sensörlerin sinyallerini okur:

 Soğutma maddesi sıcaklık sensörü (B11/4)

 Emiş borusu basınç sensörü (B28/15)

 Katalizatör sonrası Lambda sondası (G3/1)

 Katalizatör öncesi Lambda sondası (G3/2)

P49.10-0306-01

Lambda ayarı fonksiyon akışı

Lambda ayarı aşağıdaki noktalarda açıklanmıştır:

 Ayar devresi fonksiyon akışı

 İkili sonda regülasyonu fonksiyon akışı

 Lambda sondası ısıtıcısı fonksiyon akışı

 Karışım oluşumunun kendi kendine uyarlanması fonksiyon akışı

Ayar devresi fonksiyon akışı

Katalizatör öncesi Lambda katalizatörü (G3/2) egzoz gazındaki oksijen oranına reaksiyon gösterir ve ME kumanda cihazına (N3/10) uygun sinyaller gönderir.

λ < 1 durumunda (egzoz gazı içinde düşük oksijen miktarı) katalizatör öncesi Lambda sondası (G3/2) zengin karşım sinyalini ME kumanda cihazına (N3/10) verir. Bu kumanda cihazı enjeksiyon miktarını yakıt enjektörlerinin (Y76) regüle edilmesi sayesinde düşürür ve karışım bileşimini "fakir" yönünde değiştirir. Egzoz gazı içindeki oksijen oranı artar ve değer λ=1 yönde değişir.

λ > 1 durumunda (egzoz gazı içinde düşük oksijen oranı) katalizatör öncesi Lambda sondası (G3/2) fakir karşım sinyalini ME kumanda cihazına (N3/10) verir. Bu kumanda cihazı daha sonra yakıt enjektörlerinin (Y76) ayarlanmasıyla enjeksiyon miktarı arttırır ve karışım bileşimini "zengin" yönde değiştirir. Egzoz gazındaki yüksek oksijen oranı azalır ve değer λ=1 yönde değişir.

Söz konusu bu işlem tekrar eder (ayar devresi). Sarsıntı oluşumlarını engellemek için ME kumanda cihazı (N3/10) karışım bileşimini yavaşça değiştirir.

İkili sonda regülasyonu ilave fonksiyon koşulları

 Katalizatörün işletim sıcaklığına erişildi

 Lambda regülasyonu etkin olmalı

 Katalizatör sonrası Lambda sondasını (G3/1) hatasız çalışması

İkili sonda regülasyonu fonksiyon akışı

İkili sonda regülasyonu ile katalizatör öncesi Lambda sondasının (G3/2) fonksiyonu ve katalizatörün etkisi denetlenir.

Bunun için ME kumanda cihazı (N3/10) katalizatör öncesi Lambda sondasının (G3/2) sinyallerini katalizatör sonrası Lambda sondasının (G3/1) sinyalleriyle karşılaştırır.

Me kumanda cihazı (N3/10) katalizatör sonrası Lambda sondasının (G3/1) sinyallerinden λ-orta değerini belirler ve bunu nominal değere eşitler.

Yapılan bir kaç ölçümde sapma fazla büyük ise Lambda regülasyonu için bir düzeltme değeri belirlenir. Düzeltme değeriyle (katalizatör öncesi yeni Lambda sondasındaki( G3/2) değer yakl. 0) katalizatör öncesi Lambda sondasının (G3/2) eskime durumu belirli sınırlarda dengelenir.

Düzeltme değeri karakteristik tanım alanına bağlıdır ve bu değere ME kumanda cihazı (N3/10) tarafından yakıt enjektörlerinin (Y76) enjeksiyon süresinin uyumlu hale getirilmesiyle ulaşılır.

Lambda sondası ısıtıcısı fonksiyon akışı

Katalizatör öncesi Lambda sondasının (G3/2) ve katalizatör sonrası Lambda sondasının (G3/1) ısıtıcıları işletim sıcaklığına daha hızlı ulaşılmasına hizmet eder.

Egzoz sistemi çok soğuk olduğunda hasarları (termo şok) önlemek için ısıtıcılar devreden çıkarılır.

Karışım oluşumunun kendi kendine uyarlanması fonksiyonunun gerçekleşmesi için gerekli ilave ön koşullar

 Lambda regülasyonu etkin olmalı

 Motorun rölantide veya kısmi yükte olması

Karışım oluşumunun kendi kendine uyarlanması fonksiyon akışı

Ayarlanmış katalizatörlerde Lambda regülasyonu enjeksiyon zamanını, bütün işletim durumlarında öngörülen yakıt-hava oranına (λ) bağlı kalacak şekilde kusursuz olarak belirler.

Kendi kendine uyarlama işlemi, karışım bileşiminin kumanda işletiminde (örn. ısınma aşamasında) fazla fakir veya fazla zengin olmasını önler. Ayrıca Lambda regülasyonunun, yükseklik konumlarında regülasyon tahdidine dayanmasını önler.

Bir hata meydana geldiğinde, ME kumanda cihazı (N3/10) karışım oluşumunu kendiliğinden düzeltir. Bu esnada Lambda karakteristik tanım alanı, Lambda regülasyonu alt veya üst regülasyon tahdidinde bulunmayacak şekilde öngörülen sınırlar içerisinde kaydırılır.

P07.61-3786-76

Karışım bileşimi sürekli olarak Lambda regülasyon faktörü (a) orta ayar aralığından sapıyorsa, ME kumanda cihazı (N3/10) belirli işletim koşullarında Lambda karakteristik tanım alanını, tekrar yakl. 0 değerinde bir Lambda regülasyon faktörü oluşuncaya kadar kaydırır.

Katalizatör denetimi ilave fonksiyon koşulları

 Katalizatörün işletim sıcaklığına erişildi

 Lambda regülasyonu etkin olmalı

Katalizatör denetimi ile ilgili genel bilgiler

Yasa, hidrokarbon (HC) emisyonlarının belirli bir değeri aşmaması gerektiğini öngörüyor. Bu nedenle sürekli katalizatörün yıpranıp yıpranmadığını kontrol etmek gerekir. Bir katalizatörün eskimesi zamanla düşen oksijen depolama kapasitesinin azalmasından ve buna bağlı ortaya çıkan hidrokarbon (HC) dönüşümünün düşmesinden ortaya çıkar. Bu esnada katalizatör, karışımın (ayar devresi) fakirleşmesi sırasında oksijen depolar ve bunu karışımın zengileştirilmesi esnasında hidrokarbon (HC) dönüşümü için tekrar verir.