On Board arıza teşhisi fonksiyonu

Fonksiyon ön koşulu

 Uç 87M açık olması

Genel

Avrupa pazarı için gerekli uyarlamaları içeren On-Board arıza teşhisi (OBD) CDI kumanda cihazına (N3/28) entegre edilmiştir ve sürekli olarak aracın egzoz gazı ile ilişkili tüm bileşenlerini ve sistemleri denetler.

-----------------------------------------------------------------------------------------

OBD aşağıdaki görevleri yerine getirir:

- Sürüş sırasında egzoz gazı açısından önemli yapı parçalarını ve sistemleri denetlemek

- Hatalı fonksiyonları tespit etmek ve kaydetmek

– Hatalı fonksiyonları EOBD kontrol lambasıyla (A1e17) göstermek

– Tespit edilen hatalar tek bir arabirim (arıza teşhis kontrol bağlantısı (16 kutuplu arıza teşhisi prizi (X11)) üzerinden bir okuma cihazına (örn. arıza teşhis yardımcı sistem (DAS)) aktarmak

-----------------------------------------------------------------------------------------

OBD sayesinde aşağıdaki hedefler takip edilir:

– Sürekli düşük egzoz emisyonlarının sağlanması

– Tehlike altındaki yapı parçalarını (örn. katalizatörler) hatalı ateşlemelerden korumak

Ayrıca aşağıdaki yapı parçaları ve sistemler denetlenir:

– Emiş havası yolu

- Yakıt sistemi

– Kızdırma tertibatı

- Egzoz gazı geri gönderme (EGG) sistemi

- Düzgün çalışma regülasyonu

– Lambda sondası (B85/2), sinyal ve ısıtıcı

– Dizel partikül filtresi (DPF)

----------------------------------------------------------------------------------------

Fonksiyon akışı

OBD aşağıdaki noktalarda açıklanmıştır:

 Hata tespiti fonksiyon akışı

 Kontrol yöntemi fonksiyon açıklaması

 Periyodik denetim fonksiyon akışı

 Kesintisiz denetim fonksiyon akışı

 Hazır kodu (Readiness-Code) fonksiyon akışı

 Hata kaydı fonksiyon akışı

 Müteakip hataların önlenmesi fonksiyon akışı

 Hata kapsamı bilgilerinin kaydedilmesi fonksiyon akışı

 Hata göstergesi fonksiyon akışı

 Hata belleğini okuma fonksiyon akışı

 Hata silme fonksiyon akışı

Hata tespiti fonksiyon akışı

CDI kumanda cihazı kendisini ve giriş ve çıkış sinyallerinin uygunluğunu kontrol edip olası arızaları tespit eder.

----------------------------------------------------------------------------------------

Arızalar ve kayıtları aşağıdaki gibi çeşitlilik gösterir:

– Sürekli arıza (sürekli mevcut)

– Ara sıra meydana gelen arıza (örn. bir seyir esnasında meydana gelen temassızlık)

Aşağıdaki arızalar meydana gelme sıklığı ve süre açısından tespit edilir:

– Sinyaller sınır değerinin üstünde veya altında (örn. hat kesintisi, kısa devre, arızalı sensör)

– Çeşitli sinyallerin tutarsız kombinasyonu

– Regülasyon aralığının alt ve üst sınırında regülasyon devresi

– Etki zincirlerinde arızalar (hatalı kontrol akışları, örn. düzgün çalışma ayarı olduğunda)

– Control Area Network (CAN) veri yolları üzerinden arıza bildirimleri

Kontrol yöntemi fonksiyon açıklaması

Kontrol yöntemlerinde bileşenler kontrolü ve etki zinciri kontrolü arasında ayrım yapılır.

----------------------------------------------------------------------------------------

Bileşenler kontrolü

Bileşenlerin kontrolü bir yapı parçasının doğrudan kontrol edilmesidir. Şunları kapsar:

– Gerilim beslemesinin ve akım devrelerinin denetlenmesi

– Sensör sinyallerinin diğer sensör sinyalleriyle ve kayıtlı karşılaştırma değerleriyle karşılaştırılması

Bu esnada aşağıdaki 3 test sonucuna ulaşılabilir:

– Sinyal mevcut (kontrol başarılı)

– Sinyal mevcut değil (arıza)

– Sinyal mevcut, ama tutarsız (arıza)

Etki zinciri kontrolü

Etki zinciri kontrolü, kumanda edilen bir değişikliğin etkisine yönelik dolaylı bir kontrol sürecidir. Bu esnada bir bileşenler kontrolü tarafından kontrol edilemeyen yapı parçaları ve sistemler kontrol edilir.

----------------------------------------------------------------------------------------

Etki zinciri, neden ve etki ile kumanda edilen bir süreçtir. CDI kumanda cihazı bir veya birden fazla yapı parçasını kumanda eder (neden) ve bunlardan yola çıkarak sensör sinyallerini değerlendirir (etki). Burada CDI kumanda cihazı, sensör sinyallerini kayıtlı karşılaştırma değerleriyle karşılaştırır ve bu şekilde yapı parçalarının ve sistemlerin arızalı veya arızası işlevini tespit eder.

Etki zinciri kontrolleri üzerinden denetlenir:

- Düzgün çalışma regülasyonu

- EGG

– Lambda sondaların ısıtılması

Periyodik denetim fonksiyon akışı

Periyodik denetim, sürekli aktif olmayan bileşenlerde ve sistemlerde gerçekleşir. Rejenerasyon işlemi örn. sadece sürüş işletiminde kısmi yük aralığında gerçekleşir ve bu nedenle sadece çalışma aşamasında denetlenebilir.

----------------------------------------------------------------------------------------

Aşağıdaki bileşenler ve sistemler periyodik olarak denetlenir:

- Yakıt sistemi

- EGG

- Düzgün çalışma regülasyonu

– Lambda sondası

- Lambda sondası ısıtıcısı

Kesintisiz denetim fonksiyon akışı

Kesintisiz denetimin anlamı "Uç 15 AÇIK" konumundan "Uç 15 KAPALI" konumuna kadar sürekli bir denetimdir.

Aşağıdaki bileşenler ve sistemler kesintisiz olarak denetlenir:

– Emiş havası yolu

– Kızdırma tertibatı

– DPF

----------------------------------------------------------------------------------------

Hazır kodu (Readiness-Code) fonksiyon akışı

Hata belleği okunurken periyodik olarak denetlenen bileşenlerin ve sistemlerin arızasız çalıştığına dair bir ifadeye rastlamak için, bir hazır kodu yer almalıdır.

Bir bileşenin veya bir sistemin kontrole hazır olduğu, bir hazırlık kodu (Readiness-Code) üzerinden gösterilir. Hazırlık kodu sayesinde, arıza algılaması ile ilgili kontrollerin en az bir kere yapılıp yapılmadığı ve bileşenlerin veya sistemlerin etkin olup olmadığı tespit edilir. Hazır kodu sürüş çevrimi başına en az bir kez saptanır ve hazır koduna karşılık Readiness-Code alınır. Readiness-Code almak için, bir sisteme ait olan bileşenlerin tümünü bir kez kontrol etmesi yeterlidir.

Readiness-Code'nin alınması için gerekli kontrol sonucunun anlamı yoktur. Diğer bir ifadeyle; söz konusu kod, sistemin veya bir bileşenin arızalı olduğu tespit edilse bile devreye alınır.

----------------------------------------------------------------------------------------

Readiness-Code, bileşenlerin ve sistemlerin kontrol edilmesi halinde aşağıdaki bileşenleri ve sistemler için alınır:

- Yakıt sistemi

- Egzoz gazı geri gönderme sistemi

- Düzgün çalışma regülasyonu

– Lambda sondası

Münferit sistemlerin veya bileşenlerin kontrole hazır durumunun mevcut olmaması durumunda söz konusu kod arıza teşhis cihazı tarafından Bunun için etki derecesi süreci arıza teşhis yazılımının menü noktası üzerinden manüel olarak başlatılır.

 Hata kodunun silinmesi esnasında tüm Readiness-Code'ler otomatik olarak sıfırlanır.

----------------------------------------------------------------------------------------

Hata kaydı fonksiyon akışı

Güncel ve önceki sürüş periyodlarından kaynaklanan egzoz emisyonu ile ilgili güncel olarak tespit edilen arızalar, onaylanıncaya kadar (birbirini takip eden 2 sürüş çevriminin meydana gelmesi durumunda) bir hata kodu şeklinde OBD'de ara hafızaya alınır.

Birbiri ardından gerçekleşen 2 sürüş çevriminde saptanan bir hata meydana geliyorsa, hata kodu 2. sürüş çevriminden sonra CDI kumanda cihazının hata belleğine kaydedilir.

 Bir sürüş çevrimi motorun çalıştırılmasından, araç seyrinden ve motorun durulmasından oluşmaktadır. Soğutma maddesi sıcaklığı en az 22 °C'den asgari 70 °C'ye çıkması gerekmektedir.

Müteakip hataların önlenmesi fonksiyon akışı

Hatalı bir sinyal tespit edilmişse ve kaydedilmişse, söz konusu bu sinyalin karşılaştırma değeri olarak gerekli olduğu tüm kontrol işlemleri kesintiye uğratılır. Bu sayede müteakip hataların kaydedilmesi önlenmiş olur.

----------------------------------------------------------------------------------------

Hata kapsamı bilgilerinin kaydedilmesi fonksiyon akışı

Meydana gelen arızaya ilave olarak hata kapsamı bilgileri olarak anılan işletim parametreleri ve koşulları kaydedilir.

Arıza 2. kez ortaya çıkarsa, hata kapsamı verileri de kaydedilir. Arıza meydana gelmeye devam ederse, en son kaydedilen hata kapsamı bilgileri güncellenir. Hata kapsamı bilgileri bir arızanın ilk ve son ortaya çıkışı okunabilir.

Aşağıda yer alan hata kapsamı bilgileri örneğin:

– Araç hızı

– Motor devir sayısı

- Soğutma maddesi sıcaklığı

- Emiş havası sıcaklığı

- Turbo şarj havası sıcaklığı

– Turbo şarj havası basıncı

– Besleme gerilimi

- Motorun yük durumu

– Püskürtme ayarının adaptasyon değeri

----------------------------------------------------------------------------------------

Hata göstergesi fonksiyon akışı

Kombine göstergedeki (A1) EOBD kontrol lambası CDI kumanda cihazı tarafından araç içi CAN (CAN B) üzerinden kumanda edilir.

Bir arıza 2 sürüş çevriminde arka arkaya meydana gelirse EOBD kontrol lambası yanar.

Katalizatöre zarar veren teklemelerde EOBD kontrol lambası, teklemelerin meydana geldiği süre kadar yanıp söner ve ardından kesintisiz olarak tüm (kalan) sürüş çevrimi boyunca yanar.

EOBD kontrol lambası üzerinden gösterilen hata göstergesi birbirini takip eden 3 arızasız sürüş çevriminden sonra söner.

Hata belleğini okuma fonksiyon akışı

Kayıtlı arıza kodları ve bunların arıza çevresi verileri ve ayrıca Readiness kodları piyasada bulunan bir arıza teşhis cihazıyla veya DAS ile "Uç 15 AÇIK" veya "Uç 61 AÇIK" konumundayken 16 kutuplu arıza teşhis prizi üzerinden okunabilir.

Hata silme fonksiyon akışı

Kayıtlı arızalar birbiri takip eden 40 arızasız sürüş çevriminden sonra hata belleğinden kendiliğinden silinir. Bir onarımdan sonra piyasada bulunan bir arıza teşhis cihazıyla veya DAS ile silinebilir.