Genel bakış
Bu doküman aşağıdakilere ilişkin bilgiler içerir:
Genel bilgiler
Fonksiyonu
Genel bilgiler
İçten yanmalı motor, strok pistonlu motor olarak osilasyonlu piston hareketli bir çalışma tarzı ve içten döngüsel yanma ile kendini gösterir. Çeşitli yapı gruplarının mekanik karşılıklı etkileşimi sayesinde strok pistonlu motor yakıt hava karışımını sıkıştırır ve yanma basıncını tork olarak krank miline aktarır.
Krank tahriki M139 örnek resmi |
1 | Motor bloğu |
2 | Yağ karteri |
3 | Yağ karteri alt parçası |
4 | Kumanda gövdesi |
5 | Dengeleme mili |
6 | Ara dişli |
7 | Krank mili |
8 | Biyel |
9 | Piston |
10.1 | Yağ sıyırıcı segman |
10.2 | Açılı (eğik kesitli) kompresyon sekmanı |
10.3 | Kompresyon segmanı |
A | Silindir çalışma yüzeyi (NANOSLIDE® kaplama) |
P01.00-A042-76
Fonksiyonu
Motor bloğu
Güncel Mercedes dizel ve benzinli motorlarının motor bloğu alüminyumdan üretilmiştir. Silindir çalışma yüzeyleri NANOSLIDE® kaplama yöntemiyle birçok motor yapı tarzında doğrudan motor bloğunun iç yüzeylerine uygulanmıştır. M260 ve M264 ayrıca M270, M274 ve M278 motor yapı tarzlarında gri dökme demirden silindir gömlekleri takılmıştır.
Genellikle motor bloğu, yağ karteri ve kumanda gövdesi bileşenlerinden oluşan motor gövdesinin merkezi yapı parçası olarak motor bloğu önemli görevleri yerine getirmektedir. Örneğin yanma proseslerinden ve titreşimli piston hareketlerinden ayrıca yüksek termik yüklenmelerden değişken etkili kuvvetlerin emilmesi. Motor bloğu mekanik olarak dış panellerdeki, iç bölümdeki diğerlerine ilaveten tüm krank tahrikinin yuvasındaki çok sayıda motor bileşeninin taşıyıcısıdır. Krank tahrikinin başlıca bileşenleri şunlardır:
Yatak çanaklı dengeleme mili
Ara dişliler
Üst ve alt yatak çanaklı krank mili
Yatak çanaklı biyel kolu
Piston pimi
Piston
Piston segmanları
Silindir çalışma yüzeylerinin ve tüm krank mili tahrikinin tribolojik (sürtünmeye yönelik) tasarımları, sürtünme kayıplarının azaltılması ve motorun sağlamlığı için temel esastır. Doğrudan pistona etki eden yanma basıncı bir doğrusal hareket oluşturur. Bundan ortaya çıkan güç biyel kolu üzerinden krank miline etki eder, böylece bir tork oluşur.
Pistonlar kendi piston segmanlı ile birlikte yüksek mekanik ve termik (ısısal) yüklemelere maruz kalmaktadır. Pistonların geometrisi ve üst yüzey özelliği karışım oluşumuna ve yanmaya önemli etkiye sahiptir. Ayrıca piston yanma odasından yağa ve soğutma maddesine ısı yayılımı için sorumludur. Piston segmanları kendi fonksiyonları bakımından farklı geometrilerde tasarlanmıştır. En alttaki segman, yağ sıyırıcı segman, motor yağını silindir çalışma yüzeyinden sıyırır ve bu esnada strok esnasında üstteki piston segmanı üzerinde kalan yağ tabakasını dozajlar. Ortadaki piston kanalında bulunan açılı kompresyon sekmanı yağ tabakasını hemen iyi tribiyolojik koşulları hem de tabaka kalınlığı bakımından kumanda eder. Buharlaşma nedeniyle yağ kaybının az olması için bunun çok ince olması gerekir. Açılı kompresyon sekmanı ayrıca içten yanma gazlarına karşı sızdırmazlık sağlar ve en alttaki segmanın hareketi ile değişim etkisi nedeniyle motorun Blowby tutumuna etki eder. Dikdörtgen segman ve/veya kompresyon segmanı motor bloğuna giden yanma odasının sızdırmazlığını sağlar ve içten yanma ısısını soğutulmuş olan silindir çalışma yüzeyine iletir. Bu piston segmanının mekanik ön gerilimi vasıtasıyla motor çalıştırma esnasında sızdırmazlık sağlanır ve yüksek motor devir sayılarında segman titreşimleri önlenir.
Krank mili tahriki motor bloğu içine yerleştirilmiştir. Motor bloğu esas olarak aşağıdaki görevleri yerine getirir:
Krank milinin ve dengeleme milinin yataklanması
Dengeleme mili takılı olduğunda yataklama
Silindir kapağı ve tahrik aksamı arasında güç aktaran bağlantı
Silindir çalışma yüzeylerinin ve/veya silindir gömleklerinin yuvası
Soğutma, yağlama, havalandırma için entegre edilmiş kanal yapıları
Yan agregaların yerleştirilmesi
Motor bloğu montaj bileşenleri için diğer tespitleme yerlerine sahiptir ve yağ sızdırmaz ve su sızdırmaz bir tahrik sistemi ve soğutma maddesi odacığı oluşturur.
Supap tahriki
Supap tahriki, temiz hava emişinin zamanını ve süresini ve yanmış gazların dışarı atılmasının zamanını ve süresini belirler. Supap tahriki ve buna ait bileşenler silindir kapağının ana elemanlarıdır.
Valf tahriki bir içten yanmalı motorun yük değişimini açıklar. Silindir kapağının şu görevleri vardır:
Silincir basınç kuvvetlerinin emilimi
Yanma odasına yakın bölgelerin soğutulması
Valf tahrikinin yağlanması
Yanma odasının yukarıya doğru kapatılması
Bujilerin ve/veya enjeksiyon memelerinin yuvasıSupap tahriki esas olarak aşağıdaki bileşenlerden oluşmaktadır:
Emme supapları ve egzoz supapları
Supap yayları
Çekme kolu
Emme eksantrik mili ve egzoz eksantrik mili
Silindir kapağı
Kumanda zinciri (veya dişli kayış)Eksantrik milinin ve giriş ve/veya çıkış valflerinin kumandası krank mili vasıtasıyla kumanda zinciri üzerinden gerçekleşir. Eksantrik millerinin kamları aktarma organları, örn. çekme kolları üzerinden, valf yaylarının yay kuvvetine karşı giriş ve çıkış valflerini açar. Valf yaylarının yay kuvveti valfleri tekrar kapatır. Bir çalışma çevrimi dört zamandan, yani iki krank mili dönüşününden oluşur. Valflerin açılması ve kapatılması burada sadece birer kez, eksantrik milinin sadece bir tur çevrilmesiyle gerçekleşir. Eksantrik mili, krank milinin yarım motor devir sayısı ile hareket eder.
Krank mili ve eksantrik mili arasındaki devir sayısı oranı 2 : 1'dir.
Kayış düzeni
Kayış tahrik düzeninin görevi, krank milinin dönüş hareketini örn. alternatör, su pompası ve klima gazı kompresörü gibi yan agregalara, aktarmak ve bunu tahrik etmektir.
Kayış tahrik düzeni esas olarak aşağıdaki bileşenleri kapsar:
Kanallı V-kayışı
Kayış gerdiricisi
Yön değiştirme makarasıMotor yağlama sistemi
Motor yağlama sistemi, motorun içindeki yağlanacak ve soğutulacak olan, örn. gibi piston, yatak çanakları, çekme kolları gibi tüm yerlerin yağlama yağı ile yağlanması görevini yapar. Bu esnada motor devir sayısına bağlı olarak yağ basıncı değişkenlik gösterir.
Motor yağlama sistemi esas olarak aşağıdaki bileşenleri kapsar:
Yağ pompası
Yağ karteri
Yağ pompası valfi
Yağ sensörü
Yağ filtre modülü
Motor yağı sı değiştiricisi Motor yağlama sistemi aşağıdaki görevleri yerine getirir:
Birbiri üzerinde kayan yapı parçaları arasında enerji kaybına ve aşınmaya neden olan sürtünmeyi azaltmak için yağlama.
Motor parçalarını korumak için soğutma, çünkü bu parçalar ısıyı soğutma maddesine veya soğutma havasına doğrudan veremezler.
Birbiri üstünde kayan yapı parçaları arasında (örn. silindir duvarına karşı piston segmanı) hassas sızdırmazlığı için sızdırmazlık yapma.
Motor yağındaki aşınma, tortulaşma ve yanma artıklarının gidermek ve/veya bağlamak için temizleme.
Korozyona karşı korumak.
Motor gürültü seslerini sönümlemek, çünkü yağlama filmi gürültü sönümleyici ve titreşim sönümleyici etkisi yapar.
Valf tahriki M139 örnek resmi |
7 | Krank mili |
11 | Kumanda zinciri |
12 | Hidrolik zincir gerdiricili zincir kaydırma kızağı |
13 | Egzoz eksantrik mili |
14 | Emme eksantrik mili |
15 | Supap yayları |
16 | Emme valfleri |
17 | Egzoz valfleri |
18 | Bujiler |
P01.00-A043-76
Atıfta bulunulan belgeler
- gf0140p1000a Motor bloğu temel fonksiyonu
- gf0530p1000a Ventil tahriki temel fonksiyonu
- gf1321p1001a Kayış tahriki temel fonksiyon
- gf1800p1003a Motor yağlanması temel fonksiyon