Turbo şarj fonksiyonu

Turbo şarj fonksiyonu ön koşullarına ilişkin genel bilgiler

 Klemens 87M (Motor yönetimi AÇIK)

 Motor çalışır durumda olması

Turbo şarja ilişkin genel bilgiler

Turbo şarj sayesinde silindir dolum derecesi iyileşir. Bu sayede motorun torku ve gücü artar. Turbo şarj esnasında egzoz gazlarının akım enerjisi her iki egzoz gazı turbo şarjının tahrik edilmesi için kullanılır. Turbo şarj işlemi, alanına göre farklı şekillerde birlikte çalışan, farklı büyüklükteki 2 sırayla kumanda edilen egzoz turbo şarj ile gerçekleşir.

Egzoz turbo şarj kompresör girişindeki hava filtresi üzerinden temiz havayı emer ve bu havayı kompresör çıkışı üzerinden turbo şarj hava soğutucusu (intercooler) önündeki turbo şarj hava borusuna iletir.

Kompresör çarkının yüksek devir sayısı ve bunun sonucunda oluşan yüksek debi vasıtasıyla hava turbo şarj hava borusunda sıkıştırılır. Yoğunlaştırılmış ve bu şekilde ısıtılmış turbo şarj havası, turbo şarj hava borusu üzerinden turbo şarj hava soğutucusuna akar. Turbo şarj hava soğutucusu turbo şarj havasını soğutur ve turbo şarj hava borusu üzerinden turbo şarj hava dağıtıcısına gönderir.

Şarj kumandası turbo şarj basınç regülasyonu ile gerçekleşir. Turbo şarj basıncı CDI kumanda cihazı (N3/9) tarafından aşağıdaki değerler ve buna bağlı olan yapı parçalarına bağlı olarak ayarlanır:

 Atmosferik basınç sensörü (CDI kumanda cihazında entegre edilmiş), atmosfer basınçlı hava basıncının saptanması için

 Turbo şarj havası sıcaklık sensörü (B17/8)

 Egzoz turbo şarj öncesi sıcaklık sensörü (B19/11)

 Püskürtme miktarı, yakıt enjektörlerinin (Y76) püskürtme süresi ve Rail'deki yakıt basıncı üzerinden belirlenir. Rail'deki yakıt basıncı yüksek basınç yakıt basıncı sensörü (B4/6) üzerinden saptanır

 Egzoz kapağı değiştirme valfı (Y93)

 Turboşarj basıncı regülasyonu basınç konvertörü (Y31/5)

CDI kumanda cihazı bir impuls genişliği modülasyonlu sinyal ile her iki basınç konvertörünü aşağıdaki sensör sinyallerine bağlı olarak kumanda eder:

 Soğutma maddesi sıcaklığı, soğutma maddesi sıcaklık sensörü (B11/4) üzerinden

 Atmosfer basıncı, CDI kumanda cihazındaki atmosfer basıncı sensörü üzerinden

 Emme havası basıncı, hava filtresi sonrası basınç sensörü (B28/11) üzerinden

 Motor devir sayısı, krank mili hall sensörü (B70) üzerinden

 Turboşarj basıncı, egzoz turboşarj alçak basınç turboşarj basıncı sensörü (B5/4) ve turboşarj basıncı sensörü (B5/1) üzerinden

 Egzoz basıncı, egzoz basıncı sensörü (B60) üzerinden

 Emilen hava kütlesi, sıcak film hava yoğunluk sensörü (B2/5) üzerinden

 DPF basınç farkı sensörü (B28/8), dizel partikül filtresinin (DPF) kurum miktarı

Turbo şarj fonksiyon akışı

Fonksiyon akışı aşağıdaki noktalarda açıklanmıştır:

 1200 d/dak.'ya kadar tam yük işletimi turbo şarj basıncı fonksiyon akışı

 Yakl. 1200/dakikadan itibaren yakl. 2800/dakikaya kadar tam yük işletimi turboşarj basıncı fonksiyon akışı

 2800 d/dak.'dan itibaren tam yük işletimi turbo şarj basıncı fonksiyon akışı

1200 d/dak.'ya kadar tam yük işletimi turbo şarj basıncı ayarı fonksiyon akışı

Tam yük işletiminde 1200 d/dak.'lık bir motor devir sayısına kadar egzoz gazı klapesi kapalı durumdadır ve tüm egzoz gazı akışı yüksek basınç egzoz turboşarjın türbin çarkı üzerinden alçak basınç egzoz turboşarjın türbin çarkına ve ardından egzoz sistemine gider.

Egzoz gazı enerjisinin büyük bir bölümü gerekli turbo şarj basıncının ana kısmını üreten yüksek basınç egzoz turboşarjın türbin çarkına etki eder.

Kalan egzoz gazı enerjisi ise turbo şarj mili üzerinden kompresör çarkını tahrik eden düşük basınç egzoz turboşarjın türbin çarkına etki eder. Düşük basınç egzoz turbo şarj böylece hidro dinamik akış freni olarak etki etmez. Turbo şarj basınç regülasyonu basınç konvertörü tarafından kumanda edilen Wastegate ve kompresör bypass'ı kapalıdır.

P09.40-2323-76

Yakl. 1200/dakikadan itibaren yakl. 2800/dakikaya kadar tam yük işletimi turboşarj basıncı regülasyonu fonksiyon akışı

Tam yük işletiminde 1200 d/dak.'lık bir motor devir sayısından itibaren egzoz gazı klapesi gerekli turboşarj basıncına bağlı olarak açılır.

Egzoz gazının büyük bir bölümü yüksek basınç egzoz turboşarjın türbin çarkı üzerinden düşük basınç egzoz turboşarjın türbin çarkına ve oradan da egzoz sistemine gider.

Üretilen turbo şarj basıncının büyük bir bölümü yüksek basınç egzoz turboşarj vasıtasıyla hazır hale getirilir.

Düşük basınç egzoz turboşarj kesintisiz olarak devreye alınır ve emilen temiz havanın önceden sıkıştırılmasını sağlar.

Yakl. 2800 d./dak.'lık motor devir sayısından itibaren egzoz gazı kapağı tam olarak açılır.

Turbo şarj basınç regülasyonu basınç konvertörü tarafından kumanda edilen Wastegate ve kompresör bypass'ı kapalı kalmaya devam eder.

P09.40-2324-76

2800 d/dak.'dan itibaren tam yük işletimi turbo şarj basıncı ayarı fonksiyon akışı

Yakl. 2800 d./dk'dan itibaren bir motor devir sayısında çek valf (kendiliğinden açılır) ve Wastegate açılır. Alçak basınç egzoz turboşarjı tarafından oluşturulan turboşarj havasının büyük bir kısmı yüksek basınç egzoz turboşarjında hava iletim gövdesi üzerinden geçerek turboşarj soğutucusuna sevk edilmektedir. Düşük basınç egzoz turboşarj böylelikle gerekli olan turboşarj basıncını üretir. Yüksek basınç egzoz turboşarj komple bypass (atlatılamadığından) edilemediğinden dolayı, egzoz gazı kütlesinin bir kısmı yüksek basınç türbin çarkını iletmeye devam eder. Üretilen turbo şarj basıncı turbo şarj regülasyonu basınç konvertörü tarafından kumanda edilen Wastegate üzerinden ayarlanır. CDI kumanda cihazı, turbo şarj basıncı sensörü sayesinde üretilen gerçek turboşarj basıncını denetler.

Düşük basınç egzoz turboşarjın turboşarj basınç sensörü sayesinde düşük basınç egzoz turboşarj sonrası turboşarj basıncı tespit edilir. Üretilen gerçek turboşarj basıncının karakteristik olarak kayıtlı turboşarj basıncı ve düşük basınç egzoz turboşarj sonrasındaki turboşarj basıncı ile karşılaştırılmasıyla, yüksek basınç ve düşük basınç egzoz turboşarjdaki hataları tespit etmek mümkündür.



Kompresör bypass'ı basınca bağlı olarak kendi kendini ayarlar ve yay yüklü geri tepme valfı yüksek basınç egzoz turbo şarjını yüksek yüklerde sevk akımından ayırır.

P09.40-2325-76

P09.40-2381-12

P09.40-2380-12

 Turbo şarj hava soğutması ile ilgili bilgiler "Isı yönetimi" kısmi fonksiyonunda açıklanmıştır.