Turbo şarj fonksiyonu

Fonksiyon şartına genel bakış

 Motorun çalışır durumda olması

Turboşarja ilişkin genel bilgiler

Turboşarj sayesinde silindir dolum derecesi iyileşir. Bu sayede motor torku ve motor gücü artar. Artan hava kütlesine uygun yakıt miktarı ME kumanda cihazı (N310) tarafından hesaplanır.

Turboşarj esnasında egzoz gazlarının akış enerjisi egzoz turboşarjın tahrik edilmesi için kullanılır. Egzoz turbo şarjlar temiz havayı kompresör girişlerindeki hava filtreleri üzerinden emer ve bunu kompresör çıkışları üzerinden turboşarj hava soğutucularına giden turboşarj hava borularına aktarır.

Kompresör çarklarının yüksek devir sayısı ve bunun sonucunda oluşan yüksek debi vasıtasıyla hava turboşarj hava borularında sıkıştırılır. Yoğunlaştırılmış olan turboşarj havası turboşarj hava boruları üzerinden turboşarj hava soğutucularına akar. Akabinde turboşarj hava soğutucuları, sıkıştırma sonucunda ısınmış olan turboşarj havasını soğutur ve turboşarj havası dağıtıcıları üzerinden silindirlere iletir.

P09.00-2144-76

P09.00-2158-76

Turboşarj aşağıdaki kısmi bölümlere ayrılmıştır:

 Turboşarj basıncı regülasyonu

 Gaz kesme esnası hava sirkülasyonu

 Turboşarj hava soğutma sistemi

Turboşarj basıncı regülasyonu

Turbo şarj basınç ayarı elektro pnömatik olarak turbo şarj basınç ayarı basınç konvertörü (Y77/1) üzerinden gerçekleşir. Vakum mekanik vakum pompası tarafından motorda üretilir. ME kumanda cihazı basınç konvertörünü tanıma alanına ve yük durumuna bağlı olarak kumanda eder. Bunun için AIRMATIC kumanda cihazı aşağıdaki yapı parçalarının sinyallerini değerlendirir:

 Sol turboşarj havası sıcaklık sensörü

 Sağ turbo şarj hava ısısı sensörü (B17/15)

 Sol silindir sırası, hava filtresi çıkışındaki basınç sensörü (B28/4),

 Sağ silindir sırası hava filtresi sonrası basınç sensörü (B28/5)

 Sol gaz kelebeği öncesi basınç sensörü

 Sağ gaz kelebeği öncesi basınç sensörü

 Sol gaz kelebeği sonrası basınç sensörü

 Sağ gaz kelebeği sonrası basınç sensörü

 Gaz pedalı sensörü (B37)

 Krank mili Hall sensörü (B70)

İlave olarak ME kumanda cihazı, aşağıdaki fonksiyonlar içinde gerçekleşen faaliyetleri değerlendirir:

 Vuruntu regülasyonu

 Şanzıman aşırı yük koruması

 Aşırı ısınma koruması

Tam yük işletiminde azami turboşarj basıncı oluşturulur. Turboşarj basıncının düşürülmesi için egzoz turboşarjların tahriki için olan egzoz gazı akımları, turboşarj basıncı ayar kapaklarının açılmasıyla her bir Bypass üzerinden yönlendirilir. Turboşarj basınç ayarı basınç konvertörü bunun için, turboşarj basınç ayarı kapağı basınç haznelerini vakumla kumanda eder. Bunun üzerine turboşarj basınç ayarı kapağı basınç hazneleri, bir çubuk üzerinden turboşarj basıncı ayar kapaklarını ve böylece Bypassları kapatır. Turboşarj basıncı ayar kapakları basınç haznelerinde vakum yoksa, turboşarj basıncı ayar kapakları ve böylece Bypasslar açılır. Turboşarj basıncı ayar kapakları egzoz gazı akımlarını, egzoz turboşarjların türbin çarklarının çevresinden yönlendirir. Turboşarj basıncı bu sayede ilgili yük talebine uyarlanabilir. Vakum pompası ve basınç hazneleri arasındaki hatta bir sızdırma olması halinde turboşarj basıncının oluşması mümkün değildir. Gaz kelebeği öncesi basınç sensörleri turboşarj basıncını algılar. Hava filtresi sonrası basınç sensörleri turboşarjı algılar. Turboşarh havası sıcaklığı, turboşarj hava rayatörleri (intercooler) içinde turboşarj havası sıcaklık sensörleri tarafından algılanır.

 Turboşarj basıncı ayarlaması arıza teşhis test cihazı ile sadece, ekranda "Turboşarj basıncı ayarı uyarlandı" mesajı gösteriliyorsa değerlendirilebilir. ME kumanda cihazının veya egzoz turboşarjın değiştirilmesi durumunda belirli işletim koşulları eşliğinde ME kumanda cihazının bu adaptasyonu gerçekleştirebilmesi için uzun bir yol mesafesinin kat edilmesi gereklidir. Basınç hazneleri, turboşarj regülasyonu basınç konvertörü ve turboşarj hava radyatörü (intercooler) arasındaki hortum hatları sızdırıyorsa, ME kumanda cihazında "turboşarj basıncı çok yüksek" hatası kaydedilir. Temel turboşarj havası basıncının altında hızlı yük talepleri, gaz kelebeği ayarlayıcıları üzerinden ayarlanır.

Gaz kesme esnası hava sirkülasyonu

Egzoz turbo şarjları milin, kompresörün ve türbin çarkının kütle taşıma özelliği nedeniyle gaz kesme başlangıcından sonra bir miktar daha çevirir. Gaz kelebeklerinin hızlıca kapanmasıyla egzoz turbo şarjlar sonrasındaki hava akımlarında basınç yığılmaları ve uygun olmayan titreşimler oluşur. Bu titreşimler, kompresör çarklarında düşük sevk hacimli ve yüksek basınç oranlı bir duruma yol açar, bu ise turboşarj pompalamasına yol açar (kısa uğultu sesi ve mekanik zorlama).

ME kumanda cihazı, gaz kelebeklerinin kapanmasını ve böylece atalet sürüşü gaz kesme işletiminin devreye alınmasını, aşağıdaki yapı parçalarının sinyallerini değerlendirerek algılar:

 Sol gerçek değer potansiyometresi 1 (M16/60r1)

 Sol gerçek değer potansiyometresi 2 (M16/60r2)

 Sağ gerçek değer potansiyometresi 1 (M16/61r1)

 Sağ gerçek değer potansiyometresi 2 (M16/61r2)

Bunun ardından ME kumanda cihazı, gaz kesme esnası devirdaim havası kumanda değiştirme valflerini kumanda eder. Bu valfler turboşarj hava radyatörlerine (intercooler) yerleştirilmiştir ve egzoz turboşarjlar sonrası tutboşarj basıncı tarafından hava filtreleri sonrası emme tarafına doğru birer Bypass açarlar. Fazla gelen turboşarj basıncı ve hava hacmi çabucak düşürülür ve böylece egzoz turboşarjların kompresör çarklarının frenlenmesini önlerler. Motor, atalet sürüşü gaz kesme işletiminden yük işletimine geçtiğinde, gaz kesme esnası devirdaim havası kumanda değiştirme valfleri artık kumanda edilmez. Bypasslar kapatılır.

Turboşarj hava soğutma sistemi

Turboşarj hava soğutması sayesinde turboşarj hava sıcaklığı 20 °C çevre sıcaklığında 60 °C'nin altında tutulur. Soğutulmuş şarj havası yüksek yoğunluğa sahiptir. Bundan dolayı silindir dolum derecesi yükselir ve böylece motor gücü artar.

Ayrıca vuruntu eğilimi ve daha düşük egzoz sıcaklıkları nedeniyle azot oksit (NOx) oluşumu azalır. Her bir silindir sırası bir turboşarj hava radyatörüne sahiptir. Turboşarj hava radyatörleri (intercooler) düşük sıcaklık devresine bağlıdır.

Şayet turboşarj hava sıcaklığı 35 °C'den fazlaysa, tahrik aksamı kumanda cihazı (N127) düşük sıcaklık devresi devir daim pompası 1'i (M43/6) ve düşük sıcaklık devresi devir daim pompası 2'yi (M43/7) tahrik aksamı-LIN (LIN C3) üzerinden kumanda eder. ME kumanda cihazı turboşarj hava sıcaklığını motor-CAN (CAN C) üzerinden tahrik aksamı kumanda cihazına gönderir.

Şayet şarj havası sıcaklığı 25 °C'nin altına düşerse, düşük sıcaklık devresi devir daim pompaları tekrar kapatılır.

 Motor 177.9 Tip 213, 253'de
Düşük sıcaklık devresi devir daim pompası 3 (M43/8) ve düşük sıcaklık devresi kumanda değiştirme valfi (Y73/1) şanzıman yağı sıcaklığına bağlı olarak aynı şkeilde tahrik aksamı kumanda cihazı tarafından tahrik aksamı-LIN üzerinden kumanda edilir.

P09.41-2952-76

P09.41-2953-76

P09.41-2954-79