"Hibrit tahrik sistemi sürüş durumları fonksiyonu" kısmi fonksiyonu Hibrit sistem açısından değerlendirilmekte ve açıklanmaktadır.
Sürüş durumları esnasında okunan içten yanmalı motor dahili sinyalleri aşağıdaki dokümanlarda açıklanmıştır:
Enjeksiyon sırasının ve ateşleme sırasının senkronizasyonu fonksiyonu
Dönme momenti koordinasyonu fonksiyonu
Hibrit tahrik sistemi sürüş durumları fonksiyonu genel ön koşulları
Hibrit sistemi "READY" (yeşil)
Vitel kolu "D" veya "R" konumunda
Genel hibrit tahrik sistemi sürüş durumları
Farklı sürüş durumları mevcuttur: İçten yanmalı motor ile şürüş işletimi, hibrit sürüş işletimi ve elektrikle sürüş işletimi (süzülme modu, manevra).
İçten yanmalı motor ile şürüş işletiminde elektrikli makine genelde alternatör gibi çalıştırılır (alternatör modu).
Hibrit sürüş işletiminde, talebe ve yüksek voltajlı akünün (A100g1) şarj durumuna göre, elektrikli makinenin (A79/1) torku içten yanmalı motorun torku (destek olarak) ile birlikte etki eder. Destek, araç hareket ettiğinde ve hızlanma (Boost modu) esnasında gerçekleşir.
Elektrikle sürüş işletiminde araç, sadece elektrikli makine tarafından elektrikle tahrik edilir.
CDI kumanda cihazı (N3/9) (dizel motorda) veya ME kumanda cihazı (N3/10) (benzinli motorda) hibrit sürüş işletiminde aşağıdaki sinyalleri okur:
– Gaz pedalı sensörü (B37)
– Sürücünün motor yükü talebi
– Hızlı veya yavaş gaz pedalı kullanımı (hızlanırken)
– Enerji geri kazanımlı fren sistemi kumanda cihazı (N30/6) yürür aksam CAN 1 (CAN E1) üzerinden
– Tekerlek devir sayısı, sinyal
– Ayak freni durumu
– Tork düşürme, talep
– Akü yönetim sistemi kumanda cihazı (N82/2) hibrit CAN (CAN L) üzerinden
– Yüksek voltaj akü gerilimi
– Yüksek voltaj aküsü sıcaklığı
– Video ve radar sensör sistemi kumanda cihazı (N62/2) (Code (233) DISTRONIC PLUS, Code (237) aktif ölü açı asistanı veya Code (238) aktif şerit takip asistanı olduğunda), yürüyüş takımı FlexRay
(Flex E) ve yürüyüş takımı CAN 1 üzerinden tork değişiklik talebi
– Güç elektroniği kumanda cihazı (N129/1)
– Hibrit CAN üzerinden elektrikli makinenin durumu
– Elektrikli makine tork
– Elektrikli makine devir sayısı
– Şarj gerilimi/akımı, hibrit CAN üzerinden sinyal
– Tam entegre edilmiş şanzıman kumandası kumanda cihazı (Y3/8n4) tahrik CAN (CAN C) üzerinden
– Islak debriyaj, durum
– Vites kademesi, durum
Sürüş durumları fonksiyon akışı
Fonksiyon akışı aşağıdaki noktalarda açıklanmıştır:
İçten yanmalı motorlu tahrik fonksiyon akışı
Kalkış fonksiyon akışı
Boosten fonksiyon akışı
Elektrikle sürüş işletimi fonksiyon akışı
Alternatör işletimi fonksiyon akışı
Yük noktasının kaydırılması fonksiyon akışı
İçten yanmalı motorlu tahrik fonksiyon akışı
İçten yanmalı motorlu tahrik, standart sürüş işletimini ifade eder.
Aşağıdaki durumlarda standart sürüş işletiminde sürülür:
– Sürücü tarafından talep edilen güç elektrikli makine tarafından sağlanamıyorsa.
– Hibrit sürüş işletimi, yüksek voltajlı akü şarj durumunun yetersiz olması nedeniyle mümkün değilse.
– Motor yağı sıcaklığı, dış hava sıcaklığına oranla düşük ise.
– Hibrit sistemi için hata bildirilmişse.
Kalkış ile ilgili ilave fonksiyon koşulları
Tahrik sisteminde kritik hatalar olmamalı
Araç duruyor ise
Kalkış fonksiyon akışı
Kalkış anında sürücünün tork isteği CDI veya ME kumanda cihazı tarafından okunur. CDI veya ME kumanda cihazı, gerekli kalkış torkunu hesaplar ve içten yanmalı motora ve elektrikli makineye dağıtır. CDI veya ME kumanda cihazı bu doğrultuda ilave bir motor torkunu, güç elektroniği kumanda cihazı üzerinden talep eder.
Elektrikli makine güç elektroniği kumanda cihazı üzerinden yüksek voltaj aküsünden enerjiyle beslenir.
Aşağıdaki durumlarda tamamen elektrikle hareket edilebilir:
– Sürücünün talep ettiği tork isteği salt elektrik ile gerçekleştirilebiliyorsa
– Hibrid sisteminde hata bildirimi olmamalı
– Yüksek voltajlı akünün şarj durumu yeterince yüksek ise
İçten yanmalı motor kapalı (örn. otomatik motor durdurma) ise otomatik şanzımanın yağ beslemesi elektrikli şanzıman yağı pompası (M42) üzerinden sağlanır.
Otomatik motor çalıştırma/durdurmaya ve otomatik şanzımanın yağ beslemesine ilişkin diğer bilgiler aşağıdaki dokümanlarda açıklanmıştır:
Otomatik motor çalıştırma fonksiyonu
Otomatik motor durdurma fonksiyonu
Otomatik şanzıman yağ besleme fonksiyonu
Boost modu fonksiyon akışı
Boost modunda elektrikli makine, talep edilen nominal torka mümkün olduğunca hızlı bir şekilde ulaşılmasını sağlamak için veya azami içten yanmalı motor torkuna ulaşıldığında tahrik torkunu güçlendirmek için içten yanmalı motora destek sağlar.
Boost modunun süresi ve yoğunluğu burada yüksek voltaj aküsünün şarj durumuna ve gaz pedalının konumuna göre değişir. İçten yanmalı motor ve elektrikli makine arasında devir sayısı dengelemesi ıslak debriyajın uygun şekilde kumanda edilmesiyle gerçekleştirilir. CDI veya ME kumanda cihazı bunun için tahrik CAN üzerinden ıslak debriyajın kumanda edilmesini talep eder.
Islak kavramanın kumanda edilmesi ile ilgili diğer bilgiler aşağıdaki dokümanda açıklanmıştır:
Islak debriyaj fonksiyonu
Sürücünün isteğini torka uygun hale getirmek için, CDI veya ME kumanda cihazı güç elektroniği kumanda cihazından elektrikli makinenin azami torkunu talep eder.
Güç elektroniği kumanda cihazı, CDI veya ME kumanda cihazı tarafından bildirilen kabul edilebilir deşarj gerilimi/akımı sinyaline dayanarak elektrikli makineyi kumanda eder.
CDI veya ME kumanda cihazı bu doğrultuda güç elektroniği kumanda cihazından daha önce hesaplanan elektrikli makine motor torkunu talep eder. Bu, güç elektroniği kumanda cihazı üzerinden yüksek voltaj aküsünden enerjiyle beslenir ve içten yanmalı motorla birlikte tahrike etki eder.
Elektrikle sürüş işletimi fonksiyon akışı
Hibrit sistemi, nominal aks torku talepleri düşük olduğunda ve hız <35 km/h olduğunda salt elektrikli sürüşe olanak sağlar. Bu durum hem ileri hem de geri sürüş için geçerlidir.
Fonksiyon akışı aşağıdaki sürüş modlarına ayrılır:
Elektrikli sürüş fonksiyon akışı
"Düşük devir" fonksiyon akışı
Süzülme modu fonksiyon akışı
Elektrikli sürüş fonksiyon akışı
Sürücü tarafından düşük tork talep edildiğinde ve yüksek voltajlı akünün şarj durumu yeterli olduğunda CDI veya ME kumanda cihazı, güç elektroniği kumanda cihazından elektrikli makine için nominal tork talep eder.
Güç elektroniği kumanda cihazı, elektrikli makineyi motor şeklinde kumanda eder ve tahrike etki eder.
Yüksek voltajlı akü böylece güç elektroniği kumanda cihazını, üç fazlı alternatif akım gerilimine dönüştürülen doğru akım gerilimiyle besler.
CDI veya ME kumanda cihazı, içten yanmalı motoru tahrikten ayırmak için tahrik CAN üzerinden ıslak debriyajın çalıştırılmasını talep eder.
"Düşük devir" fonksiyon akışı
Otomatik şanzımanda tipik düşük devir fonksiyonu fren ve gaz pedalına basılmıyorken elektrikli olarak elektrikli makine veya içten yanmalı motor ve ıslak debriyaj patinajı ile simüle edilir.
Elektrikli düşük devir:
Elektrikli düşük devirde elektrikli makineye düşük akım gönderilir ve bu şekilde oluşturulan tork ile doğrudan tahrik aksama etki eder.
İçten yanmalı motor ile düşük devir:
Örn. yüksek voltajlı akünün şarj durumu düşük olduğunda düşük devir fonksiyonu içten yanmalı motor ve ıslak debriyaj patinajı ile sağlanır.
Süzülme modu fonksiyon akışı
Araç, gaz pedalına basılmaksızın hareket ederken fren ve gaz pedalına basılmazsa içten yanmalı motor, < 160 km/h hıza kadar Economy (E) sürüş programında ıslak debriyajın açılmasıyla tahrikten ayrılır ve kapatılır.
Yüksek voltajlı akünün şarj durumu yeterince yüksek olduğunda ve gaz pedalına hafifçe basıldığında elektrikli makine, araç hızının düşmesini önlemek için tahriki destekler.
CDI veya ME kumanda cihazı bu doğrultuda hibrit CAN üzerinden güç elektroniği kumanda cihazından motor torku talep eder. Bu ise talebe uygun olarak elektrikli makineyi çalıştırır.
Alternatör işletimi ilave fonksiyon koşulları
SOC (State of Charge) < % 60
Boost olmayacak, enerji geri kazanımı veya yük noktası kaydırması olmayacak
Alternatör işletimi fonksiyon akışı
Alternatör işletiminde içten yanmalı motor tarafından tahrik edilen elektrikli makine, elektrik enerjisi üretmek için alternatör olarak kullanılır.
Bunun için krank milinin rotasyon enerjisi elektrikli makine rotoru tarafından alınır. Rotorun dönüş hareketi sayesinde alternatif akım gerilimi statörünün üç sargısı uyarılır. Üç fazlı alternatif akım gerilimi olarak alınan elektrik enerjisi, güç elektroniği kumanda cihazı tarafından sınırlandırılır, denetlenir ve yüksek voltaj doğru akımına dönüştürülür.
Güç elektroniği kumanda cihazı, üretilen elektrik enerjisiyle yüksek voltajlı araç şebekesini, elektrikli soğutma maddesi kompresörünü (A9/5), 12-V araç şebeksini ve onun yapı parçalarını besler.
Yük noktasının kaydırılması ilave fonksiyon koşulları
SOC > % 70
Boosten yok
Yük noktasının kaydırılması fonksiyon akışı
Yüksek voltajlı akünün etki derecesi SOC çalışma noktasından yoğun sapmayla birlikte düşer. Yüksek voltajlı akü çok düşük veya çok yüksek SOC değeriyle şarj ya da deşarj edilirse, bu esnada ısı şeklinde enerji kayıpları meydana gelir. Bunu azaltmak ve potansiyel geri kazanılan enerji için yer açmak için SOC değeri aşıldığında yüksek voltajlı akü, içten yanmalı motorun desteğiyle elektrikli makine tarafından deşarj edilir.
İçten yanmalı motorunun yük noktası kaydırılır. Başka bir deyişle içten yanmalı motorun torku CDI veya ME kumanda cihazı tarafından geri alınır.
Amaç, yük noktasının mümkün olduğunca iyi bir etki derecesiyle yük noktası aralığında tutmaktır.
Ayrıca içten yanmalı motora daha fazla yüklenmek, katalizatörü işletim sıcaklığına getirmek veya dizel partiül filtresi rejenerasyonu için gerekli egzoz sıcaklığına ulaşmak için yük noktası kaydırması kullanılır.
Atıfta bulunulan belgeler
- gf0830p9999flm Hibrit tahrik sisteminin sistem yapı parçalarına genel bakış