Egzoz gazı temizleme fonksiyonu

Bağlantı ile ilgili genel bilgiler

Model yılı 2016'dan itibaren olan araçlarda iki yürür aksam CAN (CAN E) varyasyonu mevcuttur.

Varyant 1:

Araçta varyasyon 2'de belirtilmiş olan donanım kodlarından birinin mevcut olmaması durumunda hala sadece bir yürür aksam CAN mevcuttur.

Versiyon 2:

Araçta aşağıdkai donanım kodlarından birinin mevcut olması halinde bir yürür aksam CAN 1 (CAN E1) ve bir yürür aksam CAN 2 (CAN E2) mevcuttur:

 Code 218 (Geri sürüş kamerası)

 Code 234 (Ölü açı asistanı)

 Code 459 (Değişen sönümleme özelliğine sahip çelik süspansiyon)

 Code 475 (Lastik basıncı kontrolü)

 Code 476 (Şerit takip asistanı)

 Code 513 (Trafik işareti asistanı)

 Code 614 (Bi-Xenon far)

 Code 615 (Etkin viraj ışığına sahip Bi-Xenon far)

 Code 618 (Bi-Xenon far)

 Code 621 (Akıllı ışık sistemi (soldan akan trafik))

 Code 622 (Intelligent Light System (Akıllı ışık sistemi))

 Code 631 (Soldan akan trafik sabit LED farı)

 Code 632 (Sağdan akan trafik sabit LED farı)

Aşağıdaki metinde varyasyon 1 ve varyasyon 2 arasında bir ayırım yapılmaktadır. Model yılı 2016'ya kadar olan araçlar varyasyon 1 ile ilişkilendirilmelidir.

Egzoz gazı temizleme sistemi fonksiyon şartı genel olarak

 Motorun çalışır durumda olması

 ME kumanda cihazı (N3/10) motor çalışmasını krank mili Hall sensörü (B70) sinyallerinin değerlendirmesiyle algılar. ME kumanda cihazı krank mili Hall sensörünün sinyallerini doğrudan okur.

Egzoz gazı temizleme sistemi genel olarak

Egzoz gazı temizleme sistemi motor tarafından gönderilen yanıcı gazların ve atıkların hasarlı tarafını azaltır.

Bu söz konusu durum:

 Azot oksitler (NOx)

 Hidrokarbon (HC)

 Karbon monoksit (CO)

 Kurum partikülleri

Zararlı maddelerin azaltılması üç yollu katalizatörde redüksiyonla ve oksidayonla, Otto (benzin) partikül filtesindeki filtrasyonla ve kontrollü bir egzoz gazı geri dönüşü ile gerçekleşir.

Otto (benzin) partikül filtesi Tip 117, 156, 246'da Code 598 (Sensör sistemine sahip olan Otto (benzin) partikül filtesi (OPF)) ile takılıdır.

Üç yollu katalizatörde egzoz temizliği

Üç yollu katalizatörde işletim sıcaklığı belirleyicidir. Kayda değer zararlı madde dönüşümü ancak yakl. 250 °C'lik bir işletim sıcaklığından itibaren sağlanır.

Yüksek dönüşüm oranları ve uzun bir kullanım ömrü için ideal işletim koşulları yakl. 400 ila 800 °C arasındaki sıcaklık aralığında hakimdir.

Bu sıcaklığa hızlı ulaşmak için, şanzıman 724 olan araçlarda bir soğuk marş sırasında (soğutma maddesi sıcaklığı 50 °C) vites değiştirme noktaları maksimum 160 sn. süreyle yükseltilir. Ancak vites değiştirme noktasını yükseltme sadece 53 km/h'lik bir hıza kadar aktiftir.

Böylece viteslerin büyütülmesi ancak yüksek devir sayılarında gerçekleştirilir.

ME kumanda cihazı, vites değiştirme noktasını soğutma maddesi sıcaklığına ve tekerlek devir sayısına bağlı olarak tahrik-CAN (CAN C) üzerinden çift kavramalı şanzıman tam entegre şanzıman kumandası kumanda cihazına (Y3/14n4) gönderir.

ME kumanda cihazı soğutma maddesi sıcaklık sensörünün (B11/4) sinyallerini doğrudan okur.

Tekerlek devir sayısı elektronik stabilite programı kumanda cihazı (N30/4) tarafından yürür aksam CAN veya yürür aksam CAN 1 üzerinden ME kumanda cihazına gönderilir.

Kimyasal dönüşüm (konvertisiyon) üç yollu katalizatörde λ = 1'de gerçekleşir.

Oksidasyonla karbon monoksit (CO) karbondioksite (CO2) ve hidrokarbon (CH) suya (H2O2) ve karbondioksite (CO2) dönüştürülür.

Redüksyon yoluyla azot oksitlar azota (N2) ve karbondioksite (CO2) dönüştürülür.

Üç yollu katalizatörün fonksiyonu, işletim sıcaklığına ulaşıldığında ve Lambda regülasyonu serbest bırakıldığı anda ME kumanda cihazı tarafından denetlenir.

Bunun için ME kumanda cihazı aşağıdaki yapı parçalarının sinyallerini okur:

 Katalizatör sonrası Lambda sonrası sensör elemanı (G3/1b1) (üç yollu katalizatör sonrası azot oksit konsantrasyonu ve oksijen konsantrasyonu)

 Katalizatör öncesi Lambda sonrası sensör elemanı (G3/2b1) (üç yollu katalizatör öncesi azot oksit konsantrasyonu ve oksijen konsantrasyonu)

 Krank mil Hall sensörü (motor devir sayısı)

ME kumanda cihazı, üç yollu katalizatörün oksijen depolama kapasitesini ve dolayısıyla bunun eskimesini değerlendirir.

 Üç yollu katalizatörde, karbon monoksitin oksidasyonu için gereken daha fazla oksijen olduğunda bunlar depolanır.
Egzozdaki oksijen, karbon monoksidin oksidasyonu için yeterli değilse, depolanmış olan oksijen tamamen veya kısmen ayrışır. Bu işlem, üç yollu katalizörün yüksek oksijen depolama kapasitesi ile bğlantılı olarak üç yollu katalizörün önündeki oksijen konsantrasyonu farklılıklarının neredeyse tamamen dengelenmesini sağlar. Oksijen depolama kapasitesi ve böylece üç yollu katalizörün fonksiyonu, lamda sondası sinyalleri öncesinde ve üç yollu katalizör sonrası yardımıyla değerlendirilir. Tamamen fonksiyona hazır bir üç yollu katalizörde, yüksek değerler ve değişiklikler üç yollu katalizör öncesinde ölçülür. Üç yollu katalizatör sonrası lamda sondası sinyali buna kıyasla neredeyse sabittir. İlerleyen eskimeyle üç yollu katalizatörün oksijen depolama kapasitesi ve dolayısıyla karbon moniksit ve hidrokarbonları dönüştürme kabiliyeti azalır. Üç yollu katalizörden sonra lambda sondası sinyalinin, üç yollu katalizörden önce lambda sondası sinyaline daima benzer hale geldiği sonucu ortaya çıkar.

Üç yollu katalizör öncesi ve sonrası lamda sondası sinyalleri karşılaştırılır. Her iki sinyalde yaklaşık olarak eşitse, üç yollu katalizatör artık fonksiyonel durumda değildir. Ön görülen devir sayılarında alt kısmi yük aralığında birçok ölçüm gerçekleştirilir. Sonuçlar ME kumanda cihazındaki bir karakteristik tanıma alanı ile karşılaştırılır.

Bir arıza algılandığında kombine göstergede (A1) bir hata bildirimi gösterilir. ME kumanda cihazı talebi motor arıza teşhisi kontrol lambasının (A1e58) kumanda edilmesi için yürüyüş takımı-CAN üzerinden veya yürüyüş takımı-CAN 1, elektronik kontak kilidi kumanda cihazı (N73) ve yürüyüş takımı-CAN 2 üzerinden kombine göstergeye gönderir. Tespit edilen hatalar ME kumanda cihazının hata belleğine kaydedilir. Bunlar arıza teşhis sistemi ile okunup silinebilir.

NOx-depolama katalizatöründeki egzoz temizliği (Code 920 (kademeli yüklemeli benzin direkt enjeksiyon sistemi) ile)

Homojen işletiminde λ = 1 ile üç yollu katalizatördeki hidrokarbon (HC), karbon monoksit (CO) ve azot oksit (NOx) zararlı maddeleri dönüştürülür.

 λ > 1 ile kademeli işletimde azot oksit oranı artar. Azot oksitin dönüşümü NOx-depolama katalizatörü tarafından devralınır. Azot oskitleri kimyasal bir birleşim üzerinden biriktirir.

Yakıttan tasarruf sağlayan kademeli işletim sadece, artarak oluşan azot oksitler NOx depolama katalizatöründen devralınabilir.

Depolama kapasitesi dolduğunda, depolanan azot oksitler rejenerasyon sırasında azot ve karbondioksite dönüştürülür.

NOx depolama katalizatörünün rejenerasyonu

ME kumanda cihazı NOx depolama katalizatörünün rejenerasyonu için aşağıdaki yapı parçalarının sinyallerini okur:

 NOx depolama katalizatörü öncesi sıcaklık sensörü (B16)

 NOx-sensörü kumanda cihazı (N37/4) (tahrik sensörü-CAN (CAN I) üzerinden)

 NOx-Sensörü (N37/4b1)

ME kumanda cihazı NOx­değernin ani artışında, NOx­depolama katalizatörünün dolu olduğunu algılar. Rejenerasyon homojen işletimin etkinleştirilmesiyle başlatılır.

Rejenerasyonun kapatılmasından sonra kademeli işletim tekrar serbest bırakılır.

NOx-dönüşümü için 250 ila 500 °C NOx arasındaki bir sıcaklık aralığı NOx-depolama katalizatöründe optimumdur. NOx-depolama katalizatörü 850 °C'den daha sıcak olmamalıdır.

Egzoz gazı sıcaklığı NOx depolama katalizatörü önündeki sıcaklık sensörü tarafından denetlenmektedir. NOx-depolama katalizatörü öncesi sıcaklık sensörü ME kumanda cihazı tarafından doğrudan okunur.

Karışım oluşumu üzerinden NOx depolama katalizatörünün sıcaklığı ayarlanır. Kayıt edilmiş sıcaklık modelleri sayesinde, NOx depolama katalizatörlerini yüksek sıcaklıktan korumak için karışım oluşumu uyarlanır.

 Egzoz gazı içindeki tüm zararlı maddelerin dönüştürülmesi için kükürtsüz yakıt gereklidir. Kükürt NOx depolama katalizatöründe azot oksitler için olan yerleri bloke eder, dolayısıyla daha az azot oksitler depolanabilir. Kademeli işletim bu sayede kısalır ve daha sık rejenerasyon yapılmalıdır.

Otto (benzin) pertikül filtresinde egzoz gazı temizlenmesi (Tip 117, 156, 246 Code 598 (Sensör sistemine sahip olan Otto (benzin) partikül filtesi (OPF)) ile)

Otto (benzin) partikül filtresi atılan kurum partiküllerini üzerine alır ve belirli sürüş koşulları altında kendi kendini yeniler (rejenerasyon yapar).

Otto (benzin) partikül filtresinin rejenerasyonu (kurum partiküllerinin yanması), geleneksel sürüş tarzında çoğunlukla gaz kesme işletiminde gerçekleşir. Otto (benzin) partikül filtresinde yeterli oksijen mevcut olduğu anda kurumun yanması gerçekleşir.

Gaz kesme işletiminde Otto (benzin) partikül filtresinin ısısal yüklenmesi öncelikle kurum miktarının yüksekliğine ve Otto (benzin) partikül filtresi öncesi egzoz gazı sıcaklığına bağlıdır . Çok yüksek sıcaklıklar kurum partiküllerinin yanması sırasında Otto (benzin) partikül filtresinin tamamen hasarlanmasına neden olabilir.

Otto (benzin) partikül filtresinin egzoz sıcaklığı ve kurum miktarı sürekli olarak denetlenir.

Egzoz gazı sıcaklığı, Otto (benzin) partikül filtresi öncesi sıcaklık sensörü (B163/4) tarafından algılanır. Kurum miktarı Otto (benzin) partikül filtresinin basınç farkı sensörü (B163/3) üzerinden belirlenir. ME kumanda cihazı sensör sinyallerini doğrudan okur ve bunları değerlendirir. Ölçülen değerler belirlenmiş sınırları aşarsa, ME kumanda cihazı motor kumanda işlemine uygun müdahaleler başlatır ve kombine göstergede bir uyarı mesajı talep eder.

Egzoz gazı geri dönüşü vasıtasıyla zararlı maddelerin azaltılması

Yanma odası içine egzoz gazı geri dönüşü vasıtasıyla azot oksitlerin ortaya çıkması azaltılır.

Bu olay yanmanın yavaşlamasıyle gerçekleşir. Bu sayede, azot oksitlerin oluşmasını iyileştiren sıcaklık zirveleri (pikleri) önlenir.

Egzoz gazı geri dönüşü ayrıca, yükleme değişimi kayıplarının azaltılmasına katkı sağlar ve böylece kısmi yük aralığındaki yakıt tüketimini de azaltır.

 ME kumanda cihazı emme eksantrik mili ayar mıknatısını (Y49/1) ve egzoz eksantrik mili ayar mıknatısını (Y49/2) kumanda ederek supap kesişmesini belirler. Böylece dahili egzoz gazı geri dönüşü belirli sınırlar içinde ayarlanır.