Turboşarj fonksiyonu ön koşullarına ilişkin genel bilgiler
Klemens 87M AÇIK (Motor yönetimi AÇIK (EIN))
Motor çalışıyor olmalı.
Turboşarja ilişkin genel bilgiler
Turboşarj sayesinde silindir dolum derecesi iyileşir. Bu sayede motorun torku ve gücü artar. Turboşarj esnasında egzoz gazlarının akış enerjisi egzoz turboşarjın tahrik edilmesi için kullanılır. Turbo şarj işlemi, alanına göre farklı şekillerde birlikte çalışan, farklı büyüklükteki iki sırayla kumanda edilen egzoz turbo şarj ile gerçekleşir. Egzoz turboşarj kompresör girişindeki hava filtresi üzerinden temiz havayı emer ve bu havayı kompresör çıkışı üzerinden turboşarj hava radyatörü (intercooler) önündeki turboşarj hava borusuna iletir. Kompresör çarkının yüksek devir sayısı ve bunun sonucunda oluşan yüksek debi vasıtasıyla hava sıkıştırılır ve ısıtılır. Yoğunlaştırılmış olan turboşarj havası turboşarj hava borusu üzerinden turboşarj hava soğutucusuna akar. Turboşarj hava soğutucusu turboşarj havasını soğutur ve bir diğer turboşarj hava borusu üzerinden turboşarj hava dağıtıcısına gönderir. Turboşarjının kumandası turboşarj basınç regülasyonu ile gerçekleşir. Turbo şarj basıncı CDI kumanda cihazı tarafından aşağıdaki değerler ve buna bağlı olan yapı parçalarına bağlı olarak ayarlanır:
Atmosfer basıncı sensörü, atmosfer basıncını ölçmek için
Turboşarj havası sıcaklık sensörü (B17/8)
Egzoz turboşarj öncesi sıcaklık sensörü (B19/11)
Püskürtme miktarı, silindir 1 ila 6 yakıt enjektörlerinin (Y76/1 ila Y76/6 arası) püskürtme süresi ve Rail'deki yakıt basıncı üzerinden belirlenir. Rail'deki yakıt basıncı yüksek basınç yakıt basıncı sensörü (B4/6) üzerinden saptanır.
Temiz hava/yığma hava/hava sirkülasyonu kelebeği ayar motoru (M2/13)
Turboşarj basınç regülasyonu basınç konvertörü (Y100/2)
CDI kumanda cihazı turboşarj basıncı ayarlayıcısını aşağıdaki sensör sinyallerine bağlı olarak kumanda eder:
Soğutma maddesi sıcaklığı, soğutma maddesi sıcaklık sensörü (B11/4) üzerinden
Atmosfer basıncı, CDI kumanda cihazındaki atmosfer basıncı sensörü üzerinden
Motor devir sayısı, krank mili Hall sensörü (B70) üzerinden
Turboşarj basıncı, turbo şarj basınç sensörü (B5/1) üzerinden
Egzoz basıncı, egzoz basıncı sensörü (B60) üzerinden
Emilen hava kütlesi, sıcak film hava yoğunluk sensörü (B2/5) üzerinden
DPF basınç farkı sensörü (B28/8), dizel partikül filtresinin (DPF) kurum miktarı
2900/dak.ya kadar tam yük işletimi turboşarj basınç regülasyonu fonksiyon akışı
Giriş sinyallerinin değerlendirilmesinden sonra CDI kumanda cihazı tanıma alanına bağlı olarak yüksek basınç türbini turboşarj basıncı ayarlayıcısının konumunu düzenler. Kumanda edilmeye göre yüksek basınç türbini turboşarj basıncı ayarlayıcısı itici kanatların konumunu ayarlar. Ayarlanabilir yönlendirme kanatları, egzoz gazının HD-türbine aktığı akış kesitini değiştirir. Bu sayede yüksek basınç türbinindeki mevcut gaz basıncını gerekli olan turboşarj basıncına uyarlarlar.
Turboşarj basıncı turboşarj basınç sensörü tarafından sürekli denetlenir ve CDI kumanda cihazına iletilir. Egzoz turboşarjın termik veya mekanik olarak aşırı zorlanmaya karşı korunması için egzoz gazı sıcaklığı, turboşarj girişindeki sıcaklık sensörü ile ve egzoz gazı basıncı, egzoz gazı basınç sensörü tarafından CDI kumanda cihazı ile denetlenir. Mekanik veya termik yüklenme tehditi bulunduğunda, turboşarj basıncı düşürülür. Burada yazılan alanda 2900/dak.'ya kadar yani düşük egzoz gazı kütle akışlarında turboşarj tarafından oluşturulan egzoz turboşarjın büyük kısmı küçük yüksek basınç kademeleri üzerinden oluşur.
Bypass ve Wastegate fonksiyonu
Turboşarj basıncı türbinlerin gücü üzerinden ayarlanır. Yükselen egzoz gazı kütle akışıyla turbin devir sayısı ve turboşarj da artar. Turboşarj nominal değerine ulaştıysa ve yüksek basınç türbininin yönlendirme kanatları tamamen açılmışsa fazlalık olan egzoz gazı kütle akışı yüksek basınç ayar kapağı üzerinden yüksek basınç türbinine aktarılır (By-pass) Düşük basınç kademesinde türbin dişlisinde aktarılmış olan egzoz gazı kütlesi akışı ikinci bir turboşarj kademesine kullanılmaz. Burada bahsi geçen By-pass yerine Wastegate'dir.
2900/dak.'dan itibaren tam yük işletimi turboşarj basınç regülasyonu fonksiyon akışı
2900/dak.'lık bir motor devirinden itibaren yüksek basınç türbin by-pass'ı ve geri tepme valfı kendiliğinden açılır. Alçak basınç egzoz turboşarjı tarafından oluşturulan turboşarj havasının büyük bir kısmı hava iletim gövdesinden yüksek basınç egzoz turboşarjının kompresöründen (bypass edilerek) turboşarj hava radyatörüne (intercooler) sevk edilmektedir. Düşük basınç egzoz turboşarj böylelikle gerekli olan turboşarj basıncını üretir. Yüksek basınç egzoz turboşarj komple bypass (atlatılamadığından) edilemediğinden dolayı, egzoz gazı kütlesinin bir kısmı yüksek basınç türbin çarkını iletmeye devam eder. Üretilen turbo şarj basıncı turbo şarj regülasyonu basınç konvertörü tarafından kumanda edilen Wastegate üzerinden ayarlanır. CDI kumanda cihazı, turbo şarj basıncı sensörü sayesinde üretilen gerçek turboşarj basıncını denetler. Düşük basınç egzoz turboşarjın turboşarj basınç sensörü sayesinde düşük basınç egzoz turboşarj sonrası turboşarj basıncı tespit edilir. Üretilen gerçek turboşarj basıncının karakteristik olarak kayıtlı turboşarj basıncı ve düşük basınç egzoz turboşarj sonrasındaki turboşarj basıncı ile karşılaştırılmasıyla, yüksek basınç ve düşük basınç egzoz turboşarjdaki hataları tespit etmek mümkündür.
Atıfta bulunulan belgeler
- gf0716p9997oib Common Rail Dizel Enjeksiyon (CDI) sistem yapı parçalarına genel bakış