Turbo şarj fonksiyonu

Turboşarj fonksiyonu ön koşullarına ilişkin genel bilgiler

 Klemens 87 M (Motor yönetimi AÇIK)

 Motorun çalışır durumda olması

 "Motor çalışıyor" fonksiyon koşulu yakıt alçak ve yakıt yüksek basınç devresinin tüm fonksiyon akışlarını "Yakıt beslemesi" fonksiyonunda açıklandığı gibi içermektedir.

Turboşarja ilişkin genel bilgiler

Turboşarj sayesinde silindir dolum derecesi iyileşir. Bu sayede motor torku ve motor gücü artar. Artan hava kütlesine uygun yakıt miktarı ME kumanda cihazı (N310) tarafından hesaplanır.

Turboşarj esnasında egzoz gazlarının akış enerjisi egzoz turboşarjın tahrik edilmesi için kullanılır. Egzoz turboşarjlar temiz havayı kompresör girişlerindeki hava filtresi üzerinden emer ve bunu kompresör çıkışları üzerinden turboşarj hava radyatörü (intercooler) önündeki turboşarj hava borusuna aktarır.

Kompresör çarklarının yüksek devir sayısı ve bunun sonucunda oluşan yüksek debi vasıtasıyla hava, turboşarj hava borusularında sıkıştırılır. Yoğunlaştırılmış olan turboşarj havası turboşarj hava boruları üzerinden turboşarj hava soğutucusuna akar. Akabinde turbo şarj hava radyatörü, sıkıştırma sonucunda ısınmış olan turbo şarj havasını soğutur ve turbo şarj havası dağıtıcısı üzerinden silindirlere iletir.

Turboşarj fonksiyon akışı

Fonksiyon akışı aşağıdaki kısmi fonksiyonlara ayrılmıştır:

 Turboşarj basınç regülasyonu fonksiyon akışı

 Gaz kesme esnası hava sirkülasyonu fonksiyon akışı

 Turboşarj hava soğutması fonksiyon akışı

Turboşarj basınç regülasyonu fonksiyon akışı

Turbo şarj basınç ayarı elektro pnömatik olarak turbo şarj basınç ayarı basınç konvertörü (Y77/1) üzerinden gerçekleşir. Vakum motora monte edilen mekanik vakum pompasında üretilir. Basınç konvertörü, turboşarj basınç regülasyonu için gerekli olan ME kumanda cihazı tarafından tanıma alanına ve yük durumuna bağlı olarak kumanda edilir. Bunun için ME kumanda cihazı motor yönetiminin aşağıdaki sensörlerini ve fonksiyonlarını değerlendirir:

 Turboşarj havası sıcaklık sensörü (B17/8)

 Sol silindir sırası, hava filtresi çıkışındaki basınç sensörü (B28/4),

 Sağ silindir sırası hava filtresi sonrası basınç sensörü (B28/5)

 Gaz kelebeği öncesi basınç sensörü (B28/6), turbo şarj basıncı

 Gaz kelebeği sonrası basınç sensörü (B28/7), motor yükü

 Gaz pedalı sensörü (B37), sürücünün yük talebi

 Krank mil Hall sensörü (B70), motor devir sayısı

 Vuruntu regülasyonu, şanzıman aşırı yük koruması, aşırı ısınma koruması

Tam yük işletiminde azami turboşarj basıncı oluşturulur.

Turboşarj basıncının düşürülmesi için egzoz turboşarjın tahriki için egzoz akımları turboşarj basıncı ayar kapaklarının açılmasıyla bir Bypass üzerinden yönlendirilir. Turboşarj regülasyonu basınç konvertörü bunun için vakum pompasından gelen vakumla turboşarj basınç ayar kapağı vakum haznesini kumanda eder. Bunun ardından basınç hazneleri, çubuklar üzerinden turboşarj basınç ayar kapaklarını kapatır ve böylelikle Bypasslar kapatılmış olur.

Basınç tüplerinde vakum bulunmazsa, şarj basıncı ayar kapakları ve Bypasslar açılır. Turbo şarj basıncı ayar kapakları egzoz gazına türbin çarklarına etrafından akma imkanlarını (Bypass) verir ve bu sayede turbo şarj basıncının ayarlanmasını ve türbin devir sayısının sınırlanmasını sağlar. Bu şekilde turboşarj basıncı motorun o anki yük talebine uyarlanabilir.

Vakum pompası ve basınç hazneleri arasındaki hatta sızdırma olması halinde turboşarj basıncının oluşması mümkün değildir.

Güncel turboşarj basıncının denetimi için gaz kelebeği öncesi basınç sensörü ME kumanda cihazına ilgili gerilim sinyalini iletir. Hava filtresinden sonraki basınç sensörleri ME kumanda cihazı için turboşarjın denetlenmesine yönelik işlev görür.

 Turboşarj basınç regülasyonunun işlevi sadece, XENTRY Diagnotics ile "Ladedruckregelung adaptiert" (Turboşarj basınç regülasyonu uyarlandı) mesajı gösterilirse değerlendirilebilir.
ME kumanda cihazının veya egzoz turboşarjın değiştirilmesi durumunda belirli işletim koşulları eşliğinde ME kumanda cihazının bu adaptasyonu gerçekleştirebilmesi için uzun bir yol mesafesinin kat edilmesi gereklidir.
Turbo şarj basınç ayar kapağı basınç hazneleri, turboşarj regülasyonu basınç konvertörü ve turboşarj hava radyatörü arasındaki hortum hatları sızdırıyorsa, ME kumanda cihazında "Ladedruck zu hoch" (turbo şarj basıncı çok yüksek) hatası kaydedilir.
Temel turboşarj havası basıncının altında hızlı yük talepleri, gaz kelebeği ayarlayıcısı (M16/6) üzerinden ayarlanır.

P09.00-2131-76

Gaz kesme esnası hava sirkülasyonu fonksiyon akışı

Aşağıdaki fonksiyon akışı egzoz turbo şarj ve sağ gaz kesme esnası devir daim havasında açıklanmıştır.

İlgili egzoz turboşarj milin, kompresör çarkının ve türbin çarkının kütle ataleti sayesinde gaz kesme başlangıcından sonra bir miktar daha çevirir. Bu nedenle gaz kelebeği hızlı kapanırken egzoz turboşarja bir turboşarj basınç dalgası geri akmaktadır. Bu turboşarj basınç dalgası, kompresör çarkında düşük sevk hacimli ve yüksek basınç oranlı bir duruma yol açar, bu ise turboşarj pompalamasına yol açar (kısa uğultu sesi ve mekanik zorlama).

Gaz kesme esnası hava sirkülasyonu değiştirme valfinin ilgili açılması sayesinde basınç, egzoz gazı turboşarjın emiş tarafına bir Bypass üzerinden hızlı tahliye edildiği için bu önlenmiş olur.

Motorun yük işletiminde Bypass şarj basıncı uygulanan bir membran ile kapalı tutulur. Motor kapatıldığında membran, gaz kesme esnası hava sirkülasyonu değiştirme valfindeki entegre bir yay ile yuvasına bastırılır.

ME kumanda cihazı, gerçek değer potansiyometresi 1 ve 2 (M16/6r1, M16/6r2) üzerinden gaz kelebeğinin ve dolayısıyla gaz kesme işletiminin kapandığını algıladığında gaz kesme esnası hava sirkülasyonuna uygun değiştirme valfi kumanda edilir. Membran, yay gücüne ve şarj basıncına karşı çekilir ve emiş tarafına giden Bypass'ı açar. Fazla olan şarj basıncı bu şekilde tahliye edilir.

Motor, gaz kesme işletiminden yük işletimine geçtiğinde gaz kesme esnası hava sirkülasyonu değiştirme valfi artık kumanda edilmez. Yay, membranı yuva yönünde geri bastırır. Membran burada mevcut şarj basıncı tarafından yuvanın içine çekilir ve bu şekilde Bypass'ı geri kapatır.

P09.40-2429-82

P09.40-2430-76

Turboşarj hava soğutması fonksiyon akışı

Turboşarj soğutması ile turboşarj ısısı < 60 °C' de 20 °C çevre sıcaklığında tutulur. Turboşarj hava radyatöründen sonra soğutulan hava daha yüksek bir yoğunluğa sahiptir. Bu sayede silindir dolum derecesi yükselir ve böylece motor gücü artar.

Ayrıca vuruntu eğilimi ve daha düşük egzoz sıcaklıkları nedeniyle azot oksit (NOx) oluşumu azalır. Her iki silindir sırası müşterek bir su soğutmalı şarj havası soğutucusuna sahiptir. Turbo şarj soğutucusu, düşük sıcaklık devresinde düşük sıcaklık radyatörüyle ve düşük sıcaklık devresi (M43/6) devirdaim pompası 1 ile bağlıdır.

Turboşarj havası ısısı > 35 °C olduğunda, düşük ısı devresi devir daim pompası 1, tahrik aksamı kumanda cihazı (N127) tarafından tahrik aksamı LIN (LIN C3) üzerinden kumanda edilir.

Turboşarj hava ısısı 25 °C'nin altına düşerse, düşük sıcaklık devresi devir daim pompası 1 tekrar kapatılır.

Turboşarj hava sıcaklığı, turboşarj hava soğutucusunda (intercooler) turboşarj sıcaklık sensörü tarafından algılanır ve ME kumanda cihazına bir gerilim sinyali ile iletilir.

Düşük sıcaklık devresi sıcaklık sensörü (B10/13) düşük sıcaklık devresindeki soğutma maddesi sıcaklığını tespit eder ve uygun bir gerilim sinyalini tahrik aksamı kumanda cihazına verir.

P09.41-2886-76